Μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας και το κυβερνητικό αφήγημα περί «ενεργειακής αναβάθμισης» της Ελλάδας καταγράφεται με την αποχώρηση της Exxon Mobil και της HelleniQ Energy από τις έρευνες υδρογονανθράκων στο οικόπεδο δυτικά της Κρήτης.

Η εξέλιξη προκαλεί έντονο πολιτικό και γεωπολιτικό προβληματισμό, καθώς η παρουσία της αμερικανικής πολυεθνικής είχε παρουσιαστεί τα προηγούμενα χρόνια από την κυβέρνηση Μητσοτάκη ως στρατηγική επιτυχία με οικονομικές, ενεργειακές αλλά και εθνικές προεκτάσεις.

Η συμμετοχή της Exxon Mobil στις έρευνες είχε αξιοποιηθεί επικοινωνιακά ως ένδειξη διεθνούς εμπιστοσύνης προς την ελληνική ΑΟΖ και την πολιτική της κυβέρνησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, φιλοκυβερνητικοί κύκλοι και αναλυτές υποστήριζαν ότι η δραστηριοποίηση της εταιρείας αποτελούσε έμμεση απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στοιχείο γεωπολιτικής θωράκισης της χώρας.

Σήμερα όμως, η αποχώρηση των εταιρειών δημιουργεί νέα δεδομένα και σοβαρά ερωτήματα.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται, καθώς έρχεται σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επανέρχεται με πιο επιθετική ρητορική και διεκδικητική στάση στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών παραμένει ανοιχτό και σύνθετο.

Την ίδια στιγμή, καταρρέει και το αφήγημα περί άμεσης οικονομικής αξιοποίησης πιθανών κοιτασμάτων, που παρουσιάζονταν από κυβερνητικά στελέχη ως μελλοντική πηγή δισεκατομμυρίων ευρώ για την ελληνική οικονομία και ως απάντηση στο ενεργειακό κόστος που πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες λαμβάνουν αποφάσεις με βάση αυστηρά οικονομικά, γεωπολιτικά και στρατηγικά κριτήρια. Σε περιοχές όπου επικρατεί αβεβαιότητα ή αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο, οι επενδύσεις επανεξετάζονται άμεσα, ανεξαρτήτως πολιτικών δηλώσεων ή επικοινωνιακών πανηγυρισμών.

Η αποχώρηση της Exxon Mobil και της HelleniQ Energy αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς ήδη διατυπώνονται επικρίσεις ότι η κυβέρνηση επένδυσε επικοινωνιακά σε ένα σχέδιο που ποτέ δεν είχε διασφαλισμένες προοπτικές υλοποίησης.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον η επίσημη τοποθέτηση της κυβέρνησης για το μέλλον των ερευνών και για το κατά πόσο παραμένει ενεργός ο σχεδιασμός αξιοποίησης υδρογονανθράκων στις συγκεκριμένες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.