Πρωτοσέλιδο

Οι υπέροχοι δίγλωσσοι Ελληνες του Μακεδονικού Αγώνα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint
Η διεξαχθείσα δίκη στις Σέρρες, όπου σλαβόφιλοι προσβάλλουν τους ντόπιους Έλληνες δίγλωσσους, αποκαλώντας τους Σλάβους, έδωσε αφορμή στον ευρωπαϊκό Τύπο να ασχοληθεί με το θέμα.

Μεταξύ άλλων είχε εκτενές ρεπορτάζ η Deutsche Welle, όπου παρουσίασε τις απόψεις των σλαβόφιλων, δίνοντας τον λόγο και στον καθηγητή κ.Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, καθηγητή στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, όχι τυχαία, αλλ’ εκ του λόγου ότι ο καθηγητής ήταν μάρτυρας υπεράσπισης του σλαβόφιλου Σωματείου μαζί με την κα. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, σλαβολόγο-γλωσσολόγο στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μεταξύ άλλων ο κ. Τσιτσελίκης υποστήριξε ότι με «νεότερες επιστημονικές έρευνες, πιστοποιείται η ύπαρξη μιας σλαβικής γλώσσας στη Βόρεια Ελλάδα και υπάρχει μια γλωσσική συνέχεια».

Να πούμε κατ’ αρχάς, ότι υπήρξε κάποια εποχή, επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου Έλληνες μιλούσαν και σλαβικά. Τους λόγους περιγράφει ο αείμνηστος γλωσσολόγος Νικ. Ανδριώτη (στον συλλογικό τόμο "Η γλώσσα της Μακεδονίας" - "Ολκός", Αθήνα 1992, σελ. 211), ο οποίος έγραψε:

Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται επί Βυζαντίου στην βόρεια Μακεδονία με τους εξής τρόπους: "α. Από Σλάβους δούλους, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν στα κτήματά τους ως αγρότες  β. Από Έλληνες αιχμαλώτους των Βουλγάρων, που έμαθαν σλαβικά και μετά την απελευθέρωσή τους και επάνοδό τους, συνήθως μετά από αρκετά χρόνια, εξακολουθούσαν να τα χρησιμοποιούν και  γ. Οι συναλλασσόμενοι με Σλάβους Έλληνες μάθαιναν εύκολα σλαβικά, ενώ ή εκμάθηση της ελληνικής από τους Σλάβους ήταν δύσκολη.

Με την πάροδο του χρόνου, υπήρχαν εντόπιοι που συνεννοούνταν με μια γλώσσα "Κρεολή" [πήρε την ονομασία της από τους μιγάδες Γαλλοαφρικανούς], με ανάμικτες λέξεις, ελληνικές, βουλγάρικες, αρβανίτικες, ελληνοβλάχικες για να φτάσει στα σημερινά "εντόπικα", που οι νεότεροι φυσικά αγνοούν. Είναι απίστευτη όμως προσβολή στον ελληνισμό των δίγλωσσων να τους αποκαλούν Σλάβους.

Προσέξτε, ένα τραγούδι την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, με την ντοπιολαλιά: Να Γκραντάτς πούκαϊα, να Γκουμέντσα σλούσαϊα. Γκ'ρτσοι αντάρτσοι φ'ρλια, Μπουγκάρτσκι κούτσινια πάγκιατ. Μόμιτε σε σμέια πισκέσιε να Γκ'ρτσιτε. Γκ'ρτσιτε σε μόλια: Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Κρ'φτα ντα μα πία, Κρ'φτα ντα μα πία, ζέμια Γκ'ρτσια ντα ισμία.

Δηλαδή: Στο Γκαντάτσι (κορυφή του Πάικου) πυροβολούσαν, στη Γουμένισσα ακούγαν. Έλληνες αντάρτες ρίχναν, Βουλγάρικα σκυλιά πέφταν. Τα κορίτσια κουβαλούσαν δώρα στους Έλληνες. Τους Έλληνες (αντάρτες) παρακαλούσαν: Βούλγαρο να σφάζαν, Βούλγαρο να σφάζαν, το αίμα του να πίναν, το αίμα του να πίναν, την Ελληνική γη να καθαρίζαν. [Εξυπακούεται ότι για τις σκληρές εκφράσεις να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες της εποχής].

Αλλά, και όταν μετά από την τεράστια κινητοποίηση των Οθωμανικών δυνάμεων και την σύλληψη του καπετάν Κώττα, οδηγήθηκε αυτός στην πλατεία Ατ Παζάρ και εκεί ο Κώττας απαίτησε να του λύσουν τα χέρια. Ανέβηκε μόνος του στο ικρίωμα και αποφασισμένος, αφού φώναξε για τελευταία φορά Ντα ζίβι Γκ(ά)ρτσια! (Ζήτω η Ελλάς), κλώτσησε μόνος του το υποπόδιο.

Ακόμη, και το μοιρολόι των εντοπίων γυναικών στο ακέφαλο σώμα του Παύλου Μελά, στην ντοπιολαλιά ήταν. Έκλαψαν οι γυναίκες της Στάτιστας τον Έλληνα ήρωα, με το τοπικό ιδίωμα. Κι αυτές Βουλγάρες ήσαν;

Απορώ, γιατί αποκρύπτεται η ελληνική ψυχή αυτών των υπέροχων είτε δίγλωσσων, είτε με γνώση μόνον του εντοπίου ιδιώματος, που μαζί με τους άλλους Έλληνες Μακεδονομάχους συνέβαλαν να υπάρχει μια ελεύθερη Μακεδονία, που φαίνεται πως ενοχλεί πολλούς.

Newsletter

Σαν σήμερα...

1347 | 

Οι Τούρκοι μετά από πρόσκληση του Καντακουζινού μπροστά στα τείχη Περιθεωρίου, κατατρόπωσαν τον Μομτσίλο, ένα σφετεριστή της περιοχής.

1796 | 

Αποφασίστηκε η σύσταση «Νοσοκομείου της Κοινότητας Σερρών». «Οι φιλοπάτριδες και φιλοπρόοδοι άρχοντες οι διευθύνοντες τα «Κοινά» της πόλεως των Σερρών «Ζήλω Θείω και έρωτι ενθέω κινούμενοι», την 7ην Ιουλίου 1796 ενώπιον του τότε Μητροπολίτου Κωνσταντίνου, συναπεφάσισαν «κοινόν οσπητάλιον συστήσαι εν τη Πολιτεία», δηλαδή Νοσοκομείον το οποίον απεκλήθη και «Ξενοδοχείον»».

1873 | 

Απεβίωσε ο Σερραίος πρόμαχος της δικαιοσύνης Αναστάσιος Πολυζωΐδης. Γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1802 στο Μελένικο. Σπούδασε στη σχολή του Μελένικου και πήρε ιδιωτικά μαθήματα από τον περίφημο Γιαννιώτη δάσκαλο Χριστόφορο Φιλητά. Συνέχισε τις σπουδές του στη Σχολή των Σερρών και από την ηλικία των 16 χρόνων βρέθηκε στη Βιέννη και από εκεί στο Πανεπιστήμιο της Γοτίγγης, όπου σπούδασε νομικά και ιστορία. Ακολούθως φοίτησε και στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Το 1821 κατέβηκε στο Μεσολόγγι όπου και δημιούργησε στενή φιλία που κράτησε όλα του τα χρόνια με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Από αυτόν διορίστηκε Γραμματέας του εκτελεστικού και εργάστηκε για την διακήρυξη της 15ης Ιανουαρίου του 1822 που εξέδωσε η Α΄ Εθνοσυνέλευση. Με τα σπάνια προσόντα που διέθετε πέτυχε να εξασφαλίσει στο Λονδίνο την υπογραφή του πρώτου δανείου για την Ελλάδα. Αμέσως μετά του δόθηκε ο τίτλος του «Πολίτη» της Δυτικής Ελλάδας. Ο θάνατος της μητέρας του και η δήμευση της περιουσία του από τους Τούρκους τον βρήκε στο Παρίσι. Έκτοτε δεν μπορούσε να επιστρέψει στο αγαπημένο του Μελένικο. Με την ανάληψη της κυβέρνησης από τον Καποδίστρια έγινε δημοσιογράφος και εξέδωσε την εφημερίδα «Απόλλωνας». Μια απόπειρα δολοφονίας εναντίον του απέτυχε. Μετά τη δολοφονία του Κυβερνήτη Καποδίστρια η Αντιβασιλεία του Όθωνα αναγνωρίζοντας την κατάρτιση, τη μόρφωση, και το ήθος του τον διόρισε πρόεδρο Πρωτοδικών του Ναυπλίου. Κορυφαία πράξη του Πολυζωϊδη αποτέλεσε η άρνησή του (μαζί με τον Τερτσέτη) στην άδικη καταδίκη του Κολοκοτρώνη. Η κυβέρνηση τους απέλυσε, τους φυλάκισε και τους πέρασε από δίκη «επί απειθεία». Ο Όθων με την ενηλικίωσή του τους αποκατέστησε. Από τότε αγωνίστηκε με όλη του τη ψυχή για να θέσει τα θεμέλια της Ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα. Τέλος, συνέταξε και δημοσίευσε τον περί τύπου νόμο της 23ης Νοεμβρίου 1837. Τελευταία έγινε νομάρχης Αττικοβοιωτίας.

1906 | 

Τη νύχτα οι κομιτατζίδες χτύπησαν τη Γόρνιτσα που αριθμούσε σαράντα οικογένειες, όλες ορθόδοξες. Έβαλαν βόμβες σε τρία σπίτια με σκοπό να κάψουν το χωριό. Τα τρία σπίτια ανατινάχθηκαν κι έγιναν παρανάλωμα του πυρός, ευτυχώς όμως το υπόλοιπο χωριό σώθηκε.

1907 | 

Από έκθεση του Προξένου Σακτούρη: «Εφονεύθη υπ' αγνώστων εντός της πόλεως Σερρών ο Έλλην Θωμάς, νυκτοφύλαξ, μετερχόμενος όμως και το επάγγελμα του μαστρωπού». Την ίδια ημέρα στο Μελένικο έγινε συμπλοκή μεταξύ στρατού (Τουρκικού) και Βουλγαρικής συμμορίας με αποτέλεσμα να φονευθεί ο αρχηγός Θωμάς Κότεφ και ένας ακόμη ονόματι Κώστας, τον οποίο οι Τούρκοι τον θεωρούσαν γενικό επόπτη των Βουλγαρικών συμμοριών.

1913 | 

Στην Κωνσταντινούπολη στο ναό του Πατριαρχείου έγινε μνημόσυνο προεξάρχοντος του πατριάρχου Γερμανού του Ε΄ υπέρ των σφαγιασθέντων Μητροπολίτου Μελενίκου Κωνσταντίνου Ασημιάδη και «των συν αυτώ κληρικών και λαϊκών».

1937 | 

Στις 10.30 π.μ. δόθηκε συναυλία στο κινηματοθέατρο «Κρόνιον» του βαρύτονου του ελληνικού μελοδράματος Ηλία Οικονομίδη.

1956 | 

Τραίνο το οποίο εκτελούσε τη διαδρομή Θεσσαλονίκη – Δράμα εκτροχιάστηκε κοντά στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Βυρώνειας. Η εφημερίδα «ΦΩΣ» στο φίλο της επόμενης ημέρας Κυριακή 8 Ιουλίου 1956, έγραψε: «Χθες και περι ώραν 4ην μ.μ. η υπ’ αρ. 526 επιβατική αμαξοστοιχία Δράμας – Θεσσαλονίκης ευρισκομένη πλησίον του Σιδ. Σταθμού Βυρωνείας παρέσυρεν και εφόνευσεν 12 βουβάλια ευρισκόμενα επί της σιηροδρομικής γραμμής και ακολούθως εξετροχιάσθη…».

1989 | 

(Παρασκευή) Δόθηκε η πρεμιέρα του θεατρικού έργου «Λα Μοσκέτα» του Ρουτζάντε από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Σερρών.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες