Πρωτοσέλιδο

Οι υπέροχοι δίγλωσσοι Ελληνες του Μακεδονικού Αγώνα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint
Η διεξαχθείσα δίκη στις Σέρρες, όπου σλαβόφιλοι προσβάλλουν τους ντόπιους Έλληνες δίγλωσσους, αποκαλώντας τους Σλάβους, έδωσε αφορμή στον ευρωπαϊκό Τύπο να ασχοληθεί με το θέμα.

Μεταξύ άλλων είχε εκτενές ρεπορτάζ η Deutsche Welle, όπου παρουσίασε τις απόψεις των σλαβόφιλων, δίνοντας τον λόγο και στον καθηγητή κ.Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, καθηγητή στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, όχι τυχαία, αλλ’ εκ του λόγου ότι ο καθηγητής ήταν μάρτυρας υπεράσπισης του σλαβόφιλου Σωματείου μαζί με την κα. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, σλαβολόγο-γλωσσολόγο στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μεταξύ άλλων ο κ. Τσιτσελίκης υποστήριξε ότι με «νεότερες επιστημονικές έρευνες, πιστοποιείται η ύπαρξη μιας σλαβικής γλώσσας στη Βόρεια Ελλάδα και υπάρχει μια γλωσσική συνέχεια».

Να πούμε κατ’ αρχάς, ότι υπήρξε κάποια εποχή, επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου Έλληνες μιλούσαν και σλαβικά. Τους λόγους περιγράφει ο αείμνηστος γλωσσολόγος Νικ. Ανδριώτη (στον συλλογικό τόμο "Η γλώσσα της Μακεδονίας" - "Ολκός", Αθήνα 1992, σελ. 211), ο οποίος έγραψε:

Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται επί Βυζαντίου στην βόρεια Μακεδονία με τους εξής τρόπους: "α. Από Σλάβους δούλους, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν στα κτήματά τους ως αγρότες  β. Από Έλληνες αιχμαλώτους των Βουλγάρων, που έμαθαν σλαβικά και μετά την απελευθέρωσή τους και επάνοδό τους, συνήθως μετά από αρκετά χρόνια, εξακολουθούσαν να τα χρησιμοποιούν και  γ. Οι συναλλασσόμενοι με Σλάβους Έλληνες μάθαιναν εύκολα σλαβικά, ενώ ή εκμάθηση της ελληνικής από τους Σλάβους ήταν δύσκολη.

Με την πάροδο του χρόνου, υπήρχαν εντόπιοι που συνεννοούνταν με μια γλώσσα "Κρεολή" [πήρε την ονομασία της από τους μιγάδες Γαλλοαφρικανούς], με ανάμικτες λέξεις, ελληνικές, βουλγάρικες, αρβανίτικες, ελληνοβλάχικες για να φτάσει στα σημερινά "εντόπικα", που οι νεότεροι φυσικά αγνοούν. Είναι απίστευτη όμως προσβολή στον ελληνισμό των δίγλωσσων να τους αποκαλούν Σλάβους.

Προσέξτε, ένα τραγούδι την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, με την ντοπιολαλιά: Να Γκραντάτς πούκαϊα, να Γκουμέντσα σλούσαϊα. Γκ'ρτσοι αντάρτσοι φ'ρλια, Μπουγκάρτσκι κούτσινια πάγκιατ. Μόμιτε σε σμέια πισκέσιε να Γκ'ρτσιτε. Γκ'ρτσιτε σε μόλια: Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Κρ'φτα ντα μα πία, Κρ'φτα ντα μα πία, ζέμια Γκ'ρτσια ντα ισμία.

Δηλαδή: Στο Γκαντάτσι (κορυφή του Πάικου) πυροβολούσαν, στη Γουμένισσα ακούγαν. Έλληνες αντάρτες ρίχναν, Βουλγάρικα σκυλιά πέφταν. Τα κορίτσια κουβαλούσαν δώρα στους Έλληνες. Τους Έλληνες (αντάρτες) παρακαλούσαν: Βούλγαρο να σφάζαν, Βούλγαρο να σφάζαν, το αίμα του να πίναν, το αίμα του να πίναν, την Ελληνική γη να καθαρίζαν. [Εξυπακούεται ότι για τις σκληρές εκφράσεις να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες της εποχής].

Αλλά, και όταν μετά από την τεράστια κινητοποίηση των Οθωμανικών δυνάμεων και την σύλληψη του καπετάν Κώττα, οδηγήθηκε αυτός στην πλατεία Ατ Παζάρ και εκεί ο Κώττας απαίτησε να του λύσουν τα χέρια. Ανέβηκε μόνος του στο ικρίωμα και αποφασισμένος, αφού φώναξε για τελευταία φορά Ντα ζίβι Γκ(ά)ρτσια! (Ζήτω η Ελλάς), κλώτσησε μόνος του το υποπόδιο.

Ακόμη, και το μοιρολόι των εντοπίων γυναικών στο ακέφαλο σώμα του Παύλου Μελά, στην ντοπιολαλιά ήταν. Έκλαψαν οι γυναίκες της Στάτιστας τον Έλληνα ήρωα, με το τοπικό ιδίωμα. Κι αυτές Βουλγάρες ήσαν;

Απορώ, γιατί αποκρύπτεται η ελληνική ψυχή αυτών των υπέροχων είτε δίγλωσσων, είτε με γνώση μόνον του εντοπίου ιδιώματος, που μαζί με τους άλλους Έλληνες Μακεδονομάχους συνέβαλαν να υπάρχει μια ελεύθερη Μακεδονία, που φαίνεται πως ενοχλεί πολλούς.

Newsletter

Σαν σήμερα...

1905 | 

Ο Μήτας Φιλίππου πρόκριτος από το Πετρίτσι δολοφονήθηκε από Βούλγαρους κομιτατζήδες μέσα στην αγορά.

1907 | 

Από έκθεση του Μητροπολίτη Μελενίκου Αιμιλιανού Δάγγουλα: «Συμμορία εκ Βουλγαρίας προέβη εις επίθεσιν κατά του ελληνοβλαχικού ποιμενικού συνοικισμού του Βαζόβου, του τμήματος Μελενίκου».

1912 | 

Η τουρκική στρατιά Στρυμόνος από 25.000 άνδρες με διοικητή τον Αλή Ναδίρ Πασά ξεκίνησε από το Σιδηρόκαστρο για τα Γιαννιτσά, τα οποία τα είχαν καταλάβει οι Έλληνες και στο δρόμο αυτοδιαλύθηκε. Στο Σιδηρόκαστρο τούρκικη μεραρχία των Σερρών που αποτελούνταν από ντόπιους επιστρατευμένους, όταν διατάχθηκε να βαδίσει κι αυτή προς τα Γιαννιτσά, στασίασε, γύρισε στις Σέρρες να υπερασπιστεί τον τουρκικό πληθυσμό αλλά πριν ακόμη φανούν οι Βούλγαροι διαλύθηκε και εγκατέλειψε την πόλη.

1912 | 

Τμήμα Βουλγαρικού στρατού με επικεφαλής τον κομιτατζή Καραφύλλη εισήλθε στο Ν. Πετρίτσι. Οι Βούλγαροι συνέλαβαν τον Τούρκο οπλαρχηγό Αμπτουλά Τσαούς και τα δυο του παιδιά. Περί τους 160 Τούρκοι οδηγήθηκαν στο δυτικό άκρο του χωριού και σφαγιάστηκαν.

1914 | 

Πρωτοκυκλοφόρησε στις Σέρρες η εφημερίδα «Χαραυγή» ως «Μακεδονική εφημερίς εκδιδομένη καθ' εβδομάδαν». Στα πρώτα της φύλλα δεν αναφέρει ούτε εκδότη ούτε διευθυντή. Ήταν τετρασέλιδη και σε μέγεθος 28.5Χ40.5. Στο φίλο της 11ης Ιουνίου 1915 ως διευθυντής της αναγράφεται ο Αθανάσιος Π. Καράμπελας και υπεύθυνος συντάκτης ο Δ. Μαλαμίδης. Η συνδρομή για την πόλη των Σερρών ήταν 6 δραχμές, για το εσωτερικό και 8 για το εξωτερικό.

1928 | 

Υπογράφηκε η σύμβαση του Ελληνικού Δημοσίου με τις εταιρίες "John Monks and Sons" και "Ulen and Company" της Ν. Υόρκης για την εκτροπή τμήματος του ποταμού Στρυμόνα, την κατασκευή έργων ισορροπίας στη στάθμη της λίμνης Κερκίνης και άλλων αντιπλημμυρικών έργων που κάλυπταν εκτάσεις 1.180.000 στρεμ. στην πεδιάδα των Σερρών, αξίας 1700 εκατομμυρίων δραχμών της εποχής εκείνης. Η σύμβαση κυρώθηκε με τον νόμο 3718/8-12-28 και δημοσιεύθηκε στο υπ' αριθμ. 279/31-12-1928 Φ.Ε.Κ.

1932 | 

Επανεμφανίσθηκαν τα «Καλουτάκια» στα διαλείμματα των κινηματογραφικών προβολών στο «Κρόνιον».

1935 | 

Στο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Η γάτα και το βιολί» με τους Ζανέτ Μακ Δόναλτ - Ραμόν Νοβάρο.

1941 | 

Τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής συνεχίζοντας τις εκτελέσεις αθώων κρέμασαν στο Καλόκαστρο μπροστά στο κοινοτικό κατάστημα, 1 πατριώτες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση τους ήταν: «μέλη συμμοριών και.. για αντίποινα, από την περιοχή Νιγρίτας». Ένας όμως κατάφερε και διέφυγε την τελευταία στιγμή.

1948 | 

Δόθηκε η παράσταση της υπερεπιθεώρησης του Γιώργου Καφταντζή «Σερραϊκές Τρέλες». Ολες οι εισπράξεις διετέθησαν υπέρ του στρατού.

1948 | 

Απεβίωσε ο Δημήτριος Βιτσικάνος (Μπαρμπατούσιος) που προσέφερε σημαντικές υπηρεσίες στον Μακεδονικό αγώνα. Γεννήθηκε στη Νιγρίτα το 1872.

1965 | 

«Αποπερατούται η Δημοτική Αγορά Σερρών» ήταν ο τίτλος της ανταπόκρισης από τις Σέρρες που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ελληνικός Βορράς» και η οποία ανέφερε: «Ένα λαμπρόν κόσμημα θα αποκτήσουν συντόμως αι Σέρραι, με την επικειμένην αποπεράτωσιν της Δημοτικής Αγοράς μας. Η συνολική δαπάνη του θαυμασίου έργου ανήλθεν εις 5.500.000 δρχ. Διετέθησαν μέχρι τούδε 3.500.000 δρχ. και αι εργασίαι αποπερατώσεώς του διεκόπησαν, λόγω ελλείψεως του υπολειπομένου ποσού των 2.000.000 δρχ., το οποίον πιστεύεται, ότι θα εξευρεθή και θα διατεθή συντόμως».
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες