Πρωτοσέλιδο

Οι υπέροχοι δίγλωσσοι Ελληνες του Μακεδονικού Αγώνα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint
Η διεξαχθείσα δίκη στις Σέρρες, όπου σλαβόφιλοι προσβάλλουν τους ντόπιους Έλληνες δίγλωσσους, αποκαλώντας τους Σλάβους, έδωσε αφορμή στον ευρωπαϊκό Τύπο να ασχοληθεί με το θέμα.

Μεταξύ άλλων είχε εκτενές ρεπορτάζ η Deutsche Welle, όπου παρουσίασε τις απόψεις των σλαβόφιλων, δίνοντας τον λόγο και στον καθηγητή κ.Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, καθηγητή στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, όχι τυχαία, αλλ’ εκ του λόγου ότι ο καθηγητής ήταν μάρτυρας υπεράσπισης του σλαβόφιλου Σωματείου μαζί με την κα. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, σλαβολόγο-γλωσσολόγο στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μεταξύ άλλων ο κ. Τσιτσελίκης υποστήριξε ότι με «νεότερες επιστημονικές έρευνες, πιστοποιείται η ύπαρξη μιας σλαβικής γλώσσας στη Βόρεια Ελλάδα και υπάρχει μια γλωσσική συνέχεια».

Να πούμε κατ’ αρχάς, ότι υπήρξε κάποια εποχή, επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου Έλληνες μιλούσαν και σλαβικά. Τους λόγους περιγράφει ο αείμνηστος γλωσσολόγος Νικ. Ανδριώτη (στον συλλογικό τόμο "Η γλώσσα της Μακεδονίας" - "Ολκός", Αθήνα 1992, σελ. 211), ο οποίος έγραψε:

Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται επί Βυζαντίου στην βόρεια Μακεδονία με τους εξής τρόπους: "α. Από Σλάβους δούλους, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν στα κτήματά τους ως αγρότες  β. Από Έλληνες αιχμαλώτους των Βουλγάρων, που έμαθαν σλαβικά και μετά την απελευθέρωσή τους και επάνοδό τους, συνήθως μετά από αρκετά χρόνια, εξακολουθούσαν να τα χρησιμοποιούν και  γ. Οι συναλλασσόμενοι με Σλάβους Έλληνες μάθαιναν εύκολα σλαβικά, ενώ ή εκμάθηση της ελληνικής από τους Σλάβους ήταν δύσκολη.

Με την πάροδο του χρόνου, υπήρχαν εντόπιοι που συνεννοούνταν με μια γλώσσα "Κρεολή" [πήρε την ονομασία της από τους μιγάδες Γαλλοαφρικανούς], με ανάμικτες λέξεις, ελληνικές, βουλγάρικες, αρβανίτικες, ελληνοβλάχικες για να φτάσει στα σημερινά "εντόπικα", που οι νεότεροι φυσικά αγνοούν. Είναι απίστευτη όμως προσβολή στον ελληνισμό των δίγλωσσων να τους αποκαλούν Σλάβους.

Προσέξτε, ένα τραγούδι την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, με την ντοπιολαλιά: Να Γκραντάτς πούκαϊα, να Γκουμέντσα σλούσαϊα. Γκ'ρτσοι αντάρτσοι φ'ρλια, Μπουγκάρτσκι κούτσινια πάγκιατ. Μόμιτε σε σμέια πισκέσιε να Γκ'ρτσιτε. Γκ'ρτσιτε σε μόλια: Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Κρ'φτα ντα μα πία, Κρ'φτα ντα μα πία, ζέμια Γκ'ρτσια ντα ισμία.

Δηλαδή: Στο Γκαντάτσι (κορυφή του Πάικου) πυροβολούσαν, στη Γουμένισσα ακούγαν. Έλληνες αντάρτες ρίχναν, Βουλγάρικα σκυλιά πέφταν. Τα κορίτσια κουβαλούσαν δώρα στους Έλληνες. Τους Έλληνες (αντάρτες) παρακαλούσαν: Βούλγαρο να σφάζαν, Βούλγαρο να σφάζαν, το αίμα του να πίναν, το αίμα του να πίναν, την Ελληνική γη να καθαρίζαν. [Εξυπακούεται ότι για τις σκληρές εκφράσεις να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες της εποχής].

Αλλά, και όταν μετά από την τεράστια κινητοποίηση των Οθωμανικών δυνάμεων και την σύλληψη του καπετάν Κώττα, οδηγήθηκε αυτός στην πλατεία Ατ Παζάρ και εκεί ο Κώττας απαίτησε να του λύσουν τα χέρια. Ανέβηκε μόνος του στο ικρίωμα και αποφασισμένος, αφού φώναξε για τελευταία φορά Ντα ζίβι Γκ(ά)ρτσια! (Ζήτω η Ελλάς), κλώτσησε μόνος του το υποπόδιο.

Ακόμη, και το μοιρολόι των εντοπίων γυναικών στο ακέφαλο σώμα του Παύλου Μελά, στην ντοπιολαλιά ήταν. Έκλαψαν οι γυναίκες της Στάτιστας τον Έλληνα ήρωα, με το τοπικό ιδίωμα. Κι αυτές Βουλγάρες ήσαν;

Απορώ, γιατί αποκρύπτεται η ελληνική ψυχή αυτών των υπέροχων είτε δίγλωσσων, είτε με γνώση μόνον του εντοπίου ιδιώματος, που μαζί με τους άλλους Έλληνες Μακεδονομάχους συνέβαλαν να υπάρχει μια ελεύθερη Μακεδονία, που φαίνεται πως ενοχλεί πολλούς.

Newsletter

Σαν σήμερα...

1908 | 

Σε έκθεσή του ο Μητροπολίτης Μελενίκου Αιμηλιανός Δάγγουλας αναφορικά με τις βιαιότητες του Βουλγαρικού κομιτάτου τον μήνα Μάρτιο 1908 έγραφε: «…πενταμελής βουλγαρική συμμορία υπό την αρχηγίαν του εκ Κολεσόβου Στόϊκου, συνεχωρίου και συγγενούς του σχισματικού ιερέως Δεμίρ Χισσάρ, εφόνευσεν, εν πλήρει ημέρα, τον εκ Ραδόβου ορθόδοξον Νικόλαον, καταλαβούσα αυτόν εργαζόμενον εν τω αγρώ αυτού, εις δεκαπεντάλεπτον μόλις απόστασιν από του σιδηροδρομικού σταθμού Δεμίρ Χισσάρ». (…) «…υπό πολυαρίθμου βουλγαρικής συμμορίας εφονεύθησαν δύο ελληνόβλαχοι ποιμένες εξ Άνω ποροϊων της περιφερείας Δεμί-Χισσάρ, δίοτι δεν επείθοντο είςτας προτροπάς του παρ' ώ υπηρέτουν βουλγάρου Ηλία, όπως δηλωθώσιν ως Βούλγαροι».

1915 | 

Το διοικητικό συμβούλιο του «Πολιτιστικού Συλλόγου Σερρών Φίλιππος» (πρώην «Ορφεύς») το οποίο αποτελούσαν οι εκπρόσωποι των επτά τμημάτων του (τμήμα επιστημόνων, βιομηχάνων, εμπόρων, επαγγελματιών, πωλητών άρτου και τροφίμων, εργατών και καπνεργατών και το τμήμα γεωργών και καπνοπαραγωγών) προκειμένου να συμβάλουν στην επίλυση των χρονιζόντων προβλημάτων της πόλης και των κατοίκων της: «συνελθόν εν τω οικήματι αυτού και εν απαρτία ευρισκόμενον εν τη συζητήσει περί της τηρητέας στάσεως του Πολιτικού Συλλόγου κατά τας επί θύραις εκλογάς απεφάσισε, συνωδά προς τον επιδιωκόμενον σκοπόν του ημετέρου Σωματείου και τον διέποντα αυτό κανονισμόν, να κατέλθη δι' όλων αυτού των υλικών και ηθικών δυνάμεων εις τον εκλογικών αγώνα (31 Μαΐου 1915) ψηφίζων και υποστηρίζων πρόσωπα κατ' αρχήν αυτόχθονα (ήτοι Μακεδόνας), χρηστού και εθνοπρεπούς παρελθόντος, δεδοκιμασμένου χαρακτήρος και δραστήρια, δια των οποίων να επιδιώξη ο ημέτερος Σύλλογος την επιτυχίαν των πολιτικών αυτού βλέψεων, συνισταμένων εκτός της πάση δυνάμει υποστηρίξεως των Εθνικών υποθέσεων και εις την εκπλήρωσιν των ιδιαιτέρων του νομού και της πόλεως αναγκών…».

1915 | 

Έγιναν τα εγκαίνια της νυχτερινής σχολής στην Κεντρική Αστική Σχολή της πόλης..

1915 | 

Οι έμποροι και οι επαγγελματίες των Σερρών κατήλθαν σε διήμερη απεργία. Η σχετική «ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ» ανέφερε μεταξύ των άλλων: «Εάν θέλωμεν να μην ακολουθήσωμεν την τύχην εκείνων εκ των συναδέλφων μας οι οποίοι προ ολίγων ημερών απέθανον ακαριαίως, πληγέντες σκληρώς από το ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΝ και ασυγκίνητον μεγάλον κεφάλαιον! Εάν θέλωμεν να μη βλέπωμεν τα εμπορεύματά μας να κατάσχονται, τα μαγαζιά μας και τα σπίτια μας να πωλούνται για ένα κομμάτι ψωμί! Εάν θέλωμεν να μη ιδούμε τας οικογενείας μας εις τους δρόμους!…».

1935 | 

Αποκήρυξαν τους επαναστάτες κινηματίες με υπόμνημά τους οι «υποδικοκατάδικοι» Σερρών, ενώ οι αυτοκινητιστές της πόλης συνηγορούσαν στην αγορά αεροπλάνων και μάλιστα πρότειναν αυτά να αποτελέσουν την «ιπτάμενη μοίρα των αυτοκινητιστών».

1938 | 

Στις 8.30 στο κινηματοθέατρο «Κρόνιον» δόθηκε συναυλία του Ωδείου Σερρών υπό τη διεύθυνση του Μπλενώβ και με τη συνεργασία των καθηγητών Κασάρα - Γεωργιάδη - Σταματίου και η Ρούλα Γκούμα στο πιάνο.

1941 | 

Οι άνδρες του Κιζ-Μπουνάρ και Δεμίρ-Καπού, φυλάκια της γραμμής του Υποτομέα Ροδόπολης της κορυφογραμμής Μπέλες, με την παρουσία του Αρχιμανδρίτη του 70ου Συν/τος Πεζικού Ιωαννικίου τέλεσαν θεία λειτουργία. Σε μία εβδομάδα την ερχόμενη Κυριακή 6 Απριλίου 1941 ξεκίνησε η επίθεση των Γερμανών.

1946 | 

Στις εκλογές οι οποίες διεξήχθησαν την ημέρα αυτή στις Σέρρες εκλέχθηκαν οι: Κοσμάς Αλεξανδρίδης (Κόμμα Φιλελευθέρων), Σοφοκλής Βενιζέλος (κόμμα Βενιζελικών Φιλελευθέρων), Ιωάννης Δούμπας (κόμμα Φιλελευθέρων) και από την νεοσυσταθείσα «Ηνωμένη Παράταξη Εθνικοφρόνων» οι: Πέτρος Ιακώβου, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ισαάκ Λαυρεντίδης, Γ. Μόσχος, Κωνσταντίνος Μουρατίδης, Αθανάσιος Μπουκουβάλας, Δημήτριος Νικολαΐδης και ο Παντελής Παπαδάκης την θέση του οποίου μετά την έκπτωσή από το αξίωμα λόγο καταδίκης καταλαμβάνει ο Γεώργιος Σγουραμάνης.

1980 | 

Απεβίωσε στη Θεσσαλονίκη ο Μάριος Ρουσιάδης. Γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1929 στη Θεσσαλονίκη. Στις Σέρρες εγκαταστάθηκε το 1933. Το 1954 εργαζόταν σαν συντάκτης στην εβδομαδιαία εφημερίδα των Σερρών «Νέα Ελλάς». Από τότε έκανε αισθητή τη παρουσία του στη πνευματική ζωή της πόλης. Πήρε ενεργό μέρος σε όλους σχεδόν τους κύκλους δραστηριότητας των νέων Σερραίων λογοτεχνών και καλλιτεχνών. Εξέδωσε βιβλία διηγημάτων : «Η πίκρα του ηλίου, το αίμα και η άβυσσος» και «Ο χθεσινός ουρανός» τις ποιητικές συλλογές «Το τραγούδι του Στρυμώνα» και το «Τι θέλει η θύελλα στα παράθυρά μας» και το ιστορικό μυθιστόρημα «Το όραμα της λευτεριάς».

1982 | 

Στην αίθουσα του «Ορφέα» το «Λύκειο των Ελληνίδων» και σαράντα περίπου παλιές μαθήτριες της Ελπίδας Βεηλεκτσίδου τίμησαν τη δασκάλα τους μουσικολόγο και μαέστρο με ένα μουσικό πρόγραμμα κάτω από την διεύθυνση της ιδίας.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες