Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή, καθώς για πρώτη φορά το κράτος αποκτά συνολική και διαρκώς επικαιροποιούμενη εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Η νέα βάση δεδομένων δεν αφορά απλώς μια ακόμη διοικητική διαδικασία, αλλά ένα εργαλείο που θα χρησιμοποιηθεί τόσο για φορολογικούς ελέγχους όσο και για τον σχεδιασμό στεγαστικής, αναπτυξιακής και φορολογικής πολιτικής.

Με την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, θα κληθούν να εισέλθουν στην πλατφόρμα μέσω των προσωπικών τους κωδικών myAADE. Εκεί θα δουν προσυμπληρωμένα τα ακίνητά τους, όπως αυτά προκύπτουν από διαφορετικές πηγές, και θα πρέπει να ελέγξουν εάν τα στοιχεία που εμφανίζονται ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Για κάθε ακίνητο θα εμφανίζονται παράλληλα διαφορετικές καρτέλες: τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στην εφορία, τα δεδομένα του Κτηματολογίου, αλλά και πληροφορίες που αντλούνται από άλλες δημόσιες υπηρεσίες. Ο ιδιοκτήτης θα καλείται να αντιστοιχίσει τον ΑΤΑΚ, δηλαδή τον αριθμό ταυτότητας ακινήτου που αποδίδεται μέσω του Ε9, με τον ΚΑΕΚ, τον κωδικό του Εθνικού Κτηματολογίου. Όπου εντοπίζονται αποκλίσεις, το σύστημα θα τις επισημαίνει και ο πολίτης θα πρέπει να επιλέγει ποια στοιχεία είναι ορθά και να προχωρά στις αναγκαίες διορθώσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα βασικά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου: διεύθυνση, ποσοστό ιδιοκτησίας, είδος δικαιώματος, επιφάνεια, τεχνικά στοιχεία και κυρίως η πραγματική χρήση του. Το ΜΙΔΑ θα απαιτεί σαφή δήλωση για το αν το ακίνητο είναι ιδιοκατοικούμενο, ενοικιαζόμενο, κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικός χώρος, αγροτική έκταση ή αν εντάσσεται σε κάποια άλλη από τις δεκάδες διαθέσιμες κατηγορίες.

Αν το ακίνητο είναι μισθωμένο, θα πρέπει να καταχωρίζονται επιπλέον στοιχεία που αφορούν τον μισθωτή, το ύψος του μισθώματος, τη διάρκεια και το είδος της μίσθωσης. Τυχόν ασυμφωνίες με τα ήδη καταγεγραμμένα φορολογικά δεδομένα θα εμφανίζονται αυτόματα στο σύστημα.

Από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που αναμένεται να αναδείξει η νέα πλατφόρμα είναι οι διαφορές στα τετραγωνικά μέτρα. Σε πολλές περιπτώσεις, άλλα στοιχεία εμφανίζονται στο Ε9, άλλα στο Κτηματολόγιο, άλλα στους δήμους ή σε διαδικασίες τακτοποίησης και νομιμοποίησης. Η ΑΑΔΕ αναγνωρίζει ότι αυτές οι αποκλίσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα αδήλωτη περιουσία, αλλά αποτελούν συχνά αποτέλεσμα δεκαετιών αποσπασματικών, ασύνδετων ή και χειρόγραφων καταγραφών.

Ιδιαίτερα σύνθετη αναμένεται να είναι η εικόνα στα αγροτεμάχια, όπου σε πολλές περιοχές της χώρας επικρατούν ακόμη άτυπες παραχωρήσεις, ανταλλαγές ή καλλιέργειες χωρίς πλήρη τυπική καταγραφή. Το στοιχείο αυτό αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς τα δεδομένα του ΜΙΔΑ πρόκειται να αξιοποιηθούν και στον υπολογισμό αγροτικών ενισχύσεων, αλλά και στον σχεδιασμό των νέων ηλεκτρονικών συστημάτων που αφορούν τον αγροτικό χώρο.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας διαμηνύει ότι στόχος του ΜΙΔΑ δεν είναι να μετατραπεί σε μια ακόμη πηγή ταλαιπωρίας για τους πολίτες. Για τον λόγο αυτό, μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποίηση και θα τους δοθεί εύλογο χρονικό περιθώριο για να προχωρήσουν σε διορθώσεις, με δυνατότητα παράτασης, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Υπάρχει όμως και μια άμεση υποχρέωση: κάθε νέα μίσθωση ακινήτου ή αγροτεμαχίου, αλλά και κάθε μεταβολή στη χρήση του, θα πρέπει από τον Απρίλιο και μετά να δηλώνεται υποχρεωτικά στο σύστημα με πλήρη στοιχεία.

Τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν μέσω του ΜΙΔΑ δεν θα μείνουν ανενεργά. Θα χρησιμοποιηθούν για διασταυρώσεις και ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια, για την προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, για τον εντοπισμό κενών ή αναξιοποίητων ακινήτων, αλλά και για τη διαμόρφωση πολιτικών στέγασης και φορολόγησης.

Για τους ιδιοκτήτες που έχουν συνεπή και σωστή εικόνα της περιουσίας τους, το ΜΙΔΑ μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία οριστικής τακτοποίησης παλαιών λαθών και εκκρεμοτήτων. Για όσους όμως επιλέξουν να αγνοήσουν τη διαδικασία, το νέο σύστημα προμηνύει ότι οι συνέπειες θα είναι ουσιαστικές, τόσο φορολογικά όσο και διοικητικά.