Ακρίβεια χωρίς τέλος: μια κοινωνία που προσαρμόζεται στη φτώχεια
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην ελληνική οικονομία δεν αφήνει περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Πίσω από τους «ήπιους» δείκτες πληθωρισμού και τα κυβερνητικά αφηγήματα περί σταθεροποίησης, κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: η ακρίβεια έχει παγιωθεί και διαμορφώνει πλέον τον νέο τρόπο ζωής των πολιτών.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην ελληνική οικονομία δεν αφήνει περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Πίσω από τους «ήπιους» δείκτες πληθωρισμού και τα κυβερνητικά αφηγήματα περί σταθεροποίησης, κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: η ακρίβεια έχει παγιωθεί και διαμορφώνει πλέον τον νέο τρόπο ζωής των πολιτών.
Το στοιχείο ότι το 80% των νοικοκυριών έχει αλλάξει τον οικογενειακό του προϋπολογισμό δεν είναι μια απλή στατιστική καταγραφή. Είναι η απόδειξη ότι η κοινωνία έχει ήδη περάσει σε φάση άμυνας. Οι πολίτες δεν σχεδιάζουν πια , περικόπτουν. Δεν επιλέγουν , στερούνται. Και αυτό συμβαίνει όχι σε μια περίοδο κρίσης-σοκ, αλλά σε μια περίοδο που υποτίθεται ότι η οικονομία «ανακάμπτει».
Το λεγόμενο «παράδοξο» της ελληνικής αγοράς μόνο παράδοξο δεν είναι. Ο πληθωρισμός μπορεί να εμφανίζεται μειωμένος στα χαρτιά, όμως οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και σε πολλές περιπτώσεις συνεχίζουν να αυξάνονται. Οι ανατιμήσεις της προηγούμενης πενταετίας δεν αντιστράφηκαν ποτέ. Αντίθετα, ενσωματώθηκαν πλήρως στην καθημερινότητα, δημιουργώντας μια μόνιμη κατάσταση ακρίβειας που διαπερνά τα πάντα: από το καλάθι του σούπερ μάρκετ μέχρι τα ενοίκια και την ενέργεια.
Και εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η μεγάλη ευθύνη. Διότι αυτή η κατάσταση δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και μιας αγοράς που λειτουργεί χωρίς ουσιαστικούς κανόνες. Τα καρτέλ σε ενέργεια, τρόφιμα και βασικά αγαθά συνεχίζουν να διαμορφώνουν τιμές με όρους που δεν έχουν καμία σχέση με τον υγιή ανταγωνισμό. Τα περιθώρια κέρδους διατηρούνται υψηλά, ενώ το κόστος μετακυλίεται σχεδόν αποκλειστικά στον καταναλωτή.
Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις ,ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, βρίσκονται αντιμέτωπες με μια διπλή πίεση: από τη μία το αυξημένο λειτουργικό κόστος και από την άλλη τη μείωση της κατανάλωσης. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος που στραγγαλίζει την πραγματική οικονομία. Λιγότερες πωλήσεις, μεγαλύτερη αβεβαιότητα, περιορισμός δραστηριότητας. Μια οικονομία που εμφανίζεται να αναπτύσσεται, αλλά στην πράξη εξαντλεί τους ανθρώπους της.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η κυβερνητική στάση μοιάζει τουλάχιστον ανεπαρκής ,αν όχι προκλητικά αδιάφορη. Εφαρμογές καταγγελιών, επικοινωνιακές παρεμβάσεις και αποσπασματικά μέτρα δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα δομικό πρόβλημα. Όταν δεν αγγίζεις τη ρίζα ,τη λειτουργία της αγοράς, την ενεργειακή πολιτική, την αισχροκέρδεια– τότε απλώς διαχειρίζεσαι την κρίση χωρίς να τη λύνεις.
Η αλήθεια είναι σκληρή αλλά ξεκάθαρη: η Ελλάδα δεν βιώνει πλέον μια παροδική περίοδο ακρίβειας. Βιώνει μια μόνιμη υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου, με την κοινωνία να προσαρμόζεται αναγκαστικά προς τα κάτω.
Και όσο αυτή η πραγματικότητα παρουσιάζεται ως «κανονικότητα», τόσο το πρόβλημα θα βαθαίνει

