Υπάρχουν στιγμές που οι αριθμοί, όσο ψυχροί κι αν φαίνονται, αποκαλύπτουν περισσότερα από κάθε πολιτική δήλωση. Τα τελευταία στοιχεία για την πορεία των επιχειρήσεων στη χώρα είναι μία τέτοια περίπτωση.

Το 2025 καταγράφηκε αύξηση 83,2% στις πτωχεύσεις επιχειρήσεων. Πίσω από το ποσοστό αυτό βρίσκονται 557 επιχειρήσεις που δεν άντεξαν, έναντι 304 την προηγούμενη χρονιά. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι στο τελευταίο τρίμηνο του έτους η αύξηση ξεπέρασε το 100%, δείχνοντας πως η πίεση στην αγορά όχι μόνο παραμένει, αλλά εντείνεται.

Αυτή η εξέλιξη δεν είναι ένα τυχαίο στατιστικό εύρημα. Είναι η συμπύκνωση μιας πραγματικότητας που διαμορφώνεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια και πλέον γίνεται ορατή με όρους κρίσης.

Η διπλή εικόνα της οικονομίας

Την ίδια στιγμή που τα «λουκέτα» αυξάνονται, καταγράφεται και σημαντικός αριθμός νέων επιχειρηματικών ενάρξεων. Με μια πρώτη ανάγνωση, αυτό θα μπορούσε να εκληφθεί ως ένδειξη δυναμισμού.

Ωστόσο, η συνύπαρξη αυτών των δύο τάσεων δεν περιγράφει μια υγιή οικονομία. Περιγράφει μια αγορά που κινείται με έντονες αντιφάσεις: δημιουργεί, αλλά και καταστρέφει με την ίδια ευκολία.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα περιβάλλον όπου η επιχειρηματικότητα δοκιμάζεται διαρκώς, χωρίς σταθερές βάσεις. Οι νέες επιχειρήσεις γεννιούνται μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας, ενώ πολλές από αυτές δεν καταφέρνουν να επιβιώσουν.

Η πίεση στους μικρομεσαίους

Η σταδιακή αύξηση των πτωχεύσεων τα τελευταία χρόνια αποτυπώνει μια ξεκάθαρη τάση. Από 55 περιπτώσεις το 2021, φτάσαμε στις 557 το 2025. Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί συγκυριακή.

Αντιθέτως, αναδεικνύει τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και κυρίως τη θέση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσα σε αυτήν.

Οι λόγοι είναι γνωστοί και επαναλαμβανόμενοι:

• υψηλό λειτουργικό κόστος

• περιορισμένη ρευστότητα

• δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση

• ασταθές οικονομικό περιβάλλον

Σε αυτό το πλαίσιο, η μικρή επιχείρηση δεν λειτουργεί πλέον με όρους ανάπτυξης, αλλά με όρους επιβίωσης.

Μια οικονομία δύο ταχυτήτων

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας οικονομίας που κινείται σε δύο επίπεδα.

Στο πρώτο επίπεδο βρίσκονται οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες, οι επενδύσεις και οι μεγάλες επιχειρηματικές κινήσεις που τροφοδοτούν το αφήγημα της ανάπτυξης.

Στο δεύτερο επίπεδο, λιγότερο ορατό αλλά πιο ουσιαστικό, βρίσκεται η καθημερινή οικονομία: οι μικρομεσαίοι, οι τοπικές αγορές, οι επιχειρήσεις που στηρίζουν την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή.

Και εκεί ακριβώς εντοπίζεται το πρόβλημα. Διότι όταν η βάση της οικονομίας αποδυναμώνεται, τότε η ανάπτυξη χάνει το περιεχόμενό της.

Η αλήθεια πίσω από τους αριθμούς

Η αύξηση κατά 83% στις πτωχεύσεις δεν σηματοδοτεί απαραίτητα μια συνολική κατάρρευση της οικονομίας. Σηματοδοτεί, όμως, κάτι εξίσου κρίσιμο: την έλλειψη ισορροπίας.

Δείχνει ότι το οικονομικό μοντέλο που διαμορφώνεται δεν εξασφαλίζει βιωσιμότητα για το σύνολο, αλλά δημιουργεί συνθήκες έντονης πίεσης για ένα μεγάλο μέρος της αγοράς.

Και αυτή η πίεση δεν είναι αφηρημένη. Μεταφράζεται σε:

• απώλεια θέσεων εργασίας

• περιορισμό της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας

• συρρίκνωση της επιχειρηματικής βάσης

Το πραγματικό ερώτημα

Η συζήτηση, τελικά, δεν αφορά μόνο την πορεία των δεικτών. Αφορά το είδος της ανάπτυξης που διαμορφώνεται.

Είναι μια ανάπτυξη που στηρίζεται σε σταθερά θεμέλια ή μια ανάπτυξη με εσωτερικές ρωγμές;

Όταν οι πτωχεύσεις αυξάνονται με τέτοιο ρυθμό, το ερώτημα δεν μπορεί να παρακαμφθεί.

Διότι μια οικονομία δεν κρίνεται μόνο από το πόσο μεγαλώνει, αλλά και από το πόσους αφήνει πίσω της.

Καθημερινός Παρατηρητής