Από το χωράφι στο ράφι: το ρύζι σε τιμές σοκ – Η Mercosur «πατά» τον Πρωτογενή Τομέα
Η αισχροκέρδεια στη διαδρομή από το χωράφι στο ράφι δεν είναι πια μια αφηρημένη καταγγελία. Στο ρύζι, ένα βασικό προϊόν για χιλιάδες νοικοκυριά, αποτυπώνεται ωμά: παραγωγοί αμείβονται με τιμές που μετά βίας καλύπτουν το κόστος, ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν πολλαπλάσια στο ταμείο. Κι όλα αυτά, τη στιγμή που η εμπορική συμφωνία Mercosur απειλεί να βαθύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα, στρέφοντας το όφελος μακριά από τη γεωργία και προς τη βιομηχανία.
Η αισχροκέρδεια στη διαδρομή από το χωράφι στο ράφι δεν είναι πια μια αφηρημένη καταγγελία. Στο ρύζι, ένα βασικό προϊόν για χιλιάδες νοικοκυριά, αποτυπώνεται ωμά: παραγωγοί αμείβονται με τιμές που μετά βίας καλύπτουν το κόστος, ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν πολλαπλάσια στο ταμείο. Κι όλα αυτά, τη στιγμή που η εμπορική συμφωνία Mercosur απειλεί να βαθύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα, στρέφοντας το όφελος μακριά από τη γεωργία και προς τη βιομηχανία.
Τιμές που δεν βγαίνουν
Στις ρυζοπαραγωγικές περιοχές, οι τιμές παραγωγού κινούνται σε επίπεδα που χαρακτηρίζονται «ασφυκτικά». Σε ορισμένες περιπτώσεις –ιδίως σε υποβαθμισμένες ποιότητες– τα ποσά που προσφέρονται δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη καυσίμων, λιπασμάτων και εργατικών. Την ίδια ώρα, το ίδιο προϊόν φτάνει στο ράφι με τιμή πολλαπλάσια, μετατρέποντας τον παραγωγό στον αδύναμο κρίκο μιας αλυσίδας όπου μεσάζοντες και εμπορικά δίκτυα καθορίζουν το παιχνίδι.
Ραπτόπουλος: «Αισχροκέρδεια σε βάρος παραγωγού και καταναλωτή»
Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται ο Αποστόλης Ραπτόπουλος, ο οποίος επανειλημμένα έχει μιλήσει για συστηματική εκμετάλλευση στην αγορά τροφίμων. Για το ρύζι –όπως και για άλλα βασικά προϊόντα– επισημαίνει ότι η τεράστια ψαλίδα τιμών δεν είναι «φυσικό φαινόμενο», αλλά αποτέλεσμα στρεβλώσεων, ελλιπούς ελέγχου και ενός μοντέλου που επιβραβεύει τη συγκέντρωση ισχύος μακριά από το χωράφι.
Το αποτέλεσμα, όπως τονίζει, είναι διπλή ζημιά: ο παραγωγός απαξιώνεται και ο καταναλωτής πληρώνει αδικαιολόγητα ακριβά.
Mercosur: συμφωνία δύο ταχυτήτων
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Mercosur έρχεται να λειτουργήσει ως επιταχυντής ανισοτήτων. Η συμφωνία ευνοεί κυρίως:
-
βιομηχανικά προϊόντα,
-
αυτοκινητοβιομηχανίες,
-
χημικά αγροεφόδια (φυτοφάρμακα, λιπάσματα).
Αντίθετα, ο Πρωτογενής Τομέας εμφανίζεται ως ο μεγάλος χαμένος. Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από χώρες με χαμηλότερα κόστη παραγωγής και διαφορετικά ,συχνά χαλαρότερα ,πρότυπα δημιουργούν πίεση στις τιμές παραγωγού, χωρίς καμία εγγύηση ότι αυτή η «φθηνότερη πρώτη ύλη» θα μεταφραστεί σε χαμηλότερες τιμές για τον καταναλωτή. Το αντίθετο, μάλιστα, συμβαίνει συχνά.
Το ερώτημα της ποιότητας
Πέρα από τις τιμές, ανοίγει και το ζήτημα της ποιότητας και της ασφάλειας. Αγρότες και καταναλωτικοί φορείς προειδοποιούν ότι η εισαγωγή προϊόντων με διαφορετικά καθεστώτα ελέγχου υπονομεύει την ευρωπαϊκή και ελληνική παραγωγή, που καλείται να τηρεί αυστηρούς κανόνες, πληρώνοντας ακριβότερα το κόστος συμμόρφωσης.
«Όχι στη Mercosur» από την κοινωνία της παραγωγής
Το μήνυμα που εκπέμπεται από την ύπαιθρο είναι καθαρό: όχι σε μια συμφωνία που θυσιάζει τη γεωργία για να κερδίσουν οι μεγάλες βιομηχανίες. Όπως υπογραμμίζει και ο Αποστόλης Ραπτόπουλος, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά και χωρίς προστασία του παραγωγού, το «χωράφι–ράφι» θα συνεχίσει να είναι συνώνυμο της αισχροκέρδειας.
Το ρύζι, τελικά, δεν είναι απλώς ένα προϊόν. Είναι ο καθρέφτης μιας πολιτικής επιλογής: ποιος πληρώνει και ποιος κερδίζει. Και, με τη Mercosur στο τραπέζι, η απάντηση μοιάζει πιο ξεκάθαρη και πιο ανησυχητική από ποτέ.
