Αυτόπτες μάρτυρες επιβεβαιώνουν την αυθεντικότητα

Τα πλάνα είναι απολύτως πραγματικά και υπάρχουν άνθρωποι που ήταν παρόντες, είδαν τις συνθήκες και τη διαδικασία λήψης και μπορούν να το επιβεβαιώσουν χωρίς καμία επιφύλαξη.

Ανάμεσά τους και ο Βάιος Βήτος, δημιουργός του pttl και αρχισυντάκτης, ο οποίος βρισκόταν μαζί με τον Mark Smith στη λίμνη Κερκίνη για μία ολόκληρη εβδομάδα, καταγράφοντας με δεκάδες φωτογράφους τους αργυροπελεκάνους της περιοχής. Όπως επισημαίνει, οι λήψεις πραγματοποιήθηκαν σε πραγματικές συνθήκες, με φυσικό φως, πραγματικό καιρό και αληθινά πουλιά.

Η Κερκίνη μπορεί να μοιάζει… εξωπραγματική

Η λίμνη Κερκίνη τον χειμώνα συχνά δημιουργεί εικόνες που ξεπερνούν τη φαντασία: ομίχλη, χαμηλά σύννεφα, απαλό χιόνι και πουλιά σε απόσταση αναπνοής. Σκηνές που μοιάζουν ψεύτικες, αλλά δεν είναι.

Όσοι γνωρίζουν την περιοχή ξέρουν πως αυτές οι στιγμές υπάρχουν, όμως δεν χαρίζονται. Απαιτούν εμπειρία, υπομονή, βαθιά γνώση του χώρου και –κυρίως– σωστό timing.

«Ο Mark είναι ένας απίστευτος φωτογράφος, με μοναδική ματιά και σπάνια ικανότητα να καταγράφει την άγρια ζωή με συνέπεια και ακρίβεια. Για μία εβδομάδα δουλέψαμε πλάι-πλάι και είδα αυτά τα βίντεο κατευθείαν στην κάμερα, αμέσως μετά τη λήψη», σημειώνει ο Βάιος Βήτος.

Όταν η ποιότητα γίνεται ύποπτη

Το γεγονός ότι κάποιοι χαρακτήρισαν τα πλάνα ως προϊόν ΑΙ είναι, από τη μία πλευρά, ένα άτυπο «παράσημο» για την ποιότητα της δουλειάς του Mark Smith. Από την άλλη όμως, αποτελεί ένα σοβαρό καμπανάκι για όλους τους δημιουργούς.

Το παράδοξο της εποχής είναι ξεκάθαρο: όσο ανεβαίνει η ποιότητα της εικόνας, τόσο μεγαλώνει και η αμφισβήτηση. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη παράγει μαζικά εικόνες και βίντεο, το πραγματικό αρχίζει να φαίνεται αφύσικο.

Αυτοματοποιημένα συστήματα και μαζικές αναφορές δεν αξιολογούν συνθήκες, εμπειρία ή ανθρώπινη παρουσία στο πεδίο. Έτσι, μια αυθεντική λήψη μπορεί να αντιμετωπιστεί ως κάτι που πρέπει να αποδείξει ότι… συνέβη.

Η εικόνα δεν αρκεί πια από μόνη της

Όλα δείχνουν ότι στο εξής η εικόνα δεν θα θεωρείται από μόνη της επαρκής απόδειξη. Metadata, συνεχόμενα πλάνα, υλικό από τα παρασκήνια και ανθρώπινες μαρτυρίες αρχίζουν να γίνονται απαραίτητα.

Η δημιουργία εικόνας μετατοπίζεται από την απλή αφήγηση στην τεκμηρίωση. Ο δημιουργός δεν καλείται πλέον μόνο να καταγράψει τη στιγμή, αλλά και να υπερασπιστεί την πραγματικότητα της δουλειάς του.

Η υπόθεση της Κερκίνης δεν είναι εξαίρεση. Είναι προειδοποίηση για το πού οδηγείται η σχέση μας με την εικόνα, τη φύση και την αλήθεια.

Αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα ως ύποπτη όταν είναι καλοφτιαγμένη, τότε το πρόβλημα δεν είναι η εικόνα — είναι ο τρόπος που μάθαμε να τη διαβάζουμε.