Η ελληνική πραγματικότητα: Υψηλοί φόροι, χαμηλές αντοχές

Στην Ελλάδα, πάνω από το 50% της τελικής τιμής των καυσίμων αποτελείται από φόρους και επιβαρύνσεις. Ο ΕΦΚ και ο ΦΠΑ διαμορφώνουν μια από τις πιο βαριές φορολογικές επιβαρύνσεις στην ΕΕ, την ώρα που τα εισοδήματα των πολιτών παραμένουν καθηλωμένα.

Το αποτέλεσμα είναι ορατό στην καθημερινότητα: μετακινήσεις που κοστίζουν ολοένα και περισσότερο, αυξημένο κόστος μεταφοράς αγαθών και αλυσιδωτές αυξήσεις σε βασικά προϊόντα.

Τι κάνουν οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Την ίδια στιγμή, πολλές ευρωπαϊκές χώρες ακολούθησαν διαφορετική στρατηγική:

• Η Γερμανία προχώρησε σε προσωρινές μειώσεις φόρων στα καύσιμα κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
• Η Γαλλία επέλεξε επιδοτήσεις στην αντλία και πλαφόν τιμών.
• Η Ισπανία εφάρμοσε γενναίες εκπτώσεις ανά λίτρο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Η Πορτογαλία και η Ιταλία προχώρησαν σε στοχευμένες μειώσεις φόρων και επιστροφές.

Ακόμη και χώρες με υψηλά δημοσιονομικά βάρη επέλεξαν να «θυσιάσουν» έσοδα για να προστατεύσουν την κοινωνία και την οικονομική δραστηριότητα.

Γιατί η κυβέρνηση δεν μειώνει τον ΕΦΚ

Η επίσημη επιχειρηματολογία της κυβέρνησης εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Δημοσιονομικός χώρος: Ο ΕΦΚ αποτελεί σημαντική πηγή κρατικών εσόδων. Η μείωσή του θα δημιουργούσε «τρύπα» στον προϋπολογισμό.
2. Στοχευμένα μέτρα αντί για οριζόντια: Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι επιδοτήσεις (π.χ. fuel pass) είναι πιο δίκαιες από μια γενικευμένη μείωση φόρου.
3. Κίνδυνος αισχροκέρδειας: Υποστηρίζεται ότι μια μείωση φόρου δεν θα περνούσε πλήρως στον καταναλωτή.

Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική.

Η πολιτική επιλογή πίσω από τους αριθμούς

Η άρνηση μείωσης του ΕΦΚ δεν είναι μονόδρομος. Είναι επιλογή. Και μάλιστα επιλογή με σαφή προτεραιότητα: τη διατήρηση υψηλών φορολογικών εσόδων, ακόμη και εις βάρος της κοινωνίας.

Η επίκληση της δημοσιονομικής σταθερότητας χάνει την αξιοπιστία της όταν συνοδεύεται από υπερπλεονάσματα και ταυτόχρονα οι πολίτες καλούνται να πληρώνουν καύσιμα σε τιμές που δεν ανταποκρίνονται στο εισόδημά τους.

Ακόμη πιο προβληματική είναι η επιμονή σε επιδοματικές λύσεις. Τα επιδόματα λειτουργούν ως «παυσίπονο» και όχι ως θεραπεία. Δεν μειώνουν την τιμή , απλώς μεταφέρουν το βάρος προσωρινά.

Η κοινωνική και οικονομική επίπτωση

Η επιλογή αυτή έχει ήδη αρχίσει να παράγει αποτελέσματα:

• Πλήγμα στην αγοραστική δύναμη των πολιτών
• Αύξηση του κόστους παραγωγής για επιχειρήσεις και αγρότες
• Ενίσχυση του πληθωρισμού
• Διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων

Η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο ακρίβειας, όπου η υψηλή φορολογία τροφοδοτεί την αύξηση τιμών και η αύξηση τιμών απαιτεί νέα επιδόματα.

Το πολιτικό διακύβευμα

Η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Εκεί όπου άλλες κυβερνήσεις επέλεξαν να στηρίξουν άμεσα τους πολίτες, η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει να διατηρεί ένα από τα πιο βαριά φορολογικά καθεστώτα στα καύσιμα.

Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν υπάρχει δυνατότητα μείωσης του ΕΦΚ. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πολιτική βούληση.

Και μέχρι σήμερα, η απάντηση που δίνεται είναι ξεκάθαρη  και βαραίνει καθημερινά τις τσέπες των πολιτών.