Μια αόρατη αλλά σταθερή παρουσία που συνοδεύει το παιδί που υπήρξαμε, το παιδί που ίσως μεγαλώσαμε, το παιδί που συνεχίζει να υπάρχει σε κάποια γωνιά της ψυχής. Όπως μια αγκαλιά που δεν εξαφανίζεται, αλλά αλλάζει μορφή με τον χρόνο.

«Όλα ξεκίνησαν από μια ιδέα…» -από κάτι χωρίς σαφές σχήμα, αλλά με ένταση. Και αυτή η ιδέα μεγαλώνει μαζί με τον φόβο, την ανάγκη προστασίας, τη φαντασία της απώλειας, αλλά και την επιθυμία του αποχωρισμού. Γιατί τίποτα δεν μένει σταθερό όταν αφορά έναν τόσο πρωταρχικό δεσμό.

Το ίδιο ισχύει και για τη σχέση με τη μητέρα μας. Δεν είναι ποτέ πλήρως ορατή ούτε πλήρως απτή. Υπάρχει σαν υπόστρωμα εμπειριών, σαν αέρας που δεν τον βλέπεις αλλά τον νιώθεις στους βηματισμούς της μνήμης. Και μέσα σε αυτή τη σχέση χωρούν όλα: η τρυφερότητα και η σύγκρουση, η αγάπη και η απόσταση, οι σιωπές που έμειναν άγραφες και οι λέξεις που δεν ειπώθηκαν ποτέ.

Συχνά, τα πιο βαθιά συναισθήματα δεν γεννιούνται από αυτό που συνέβη, αλλά από αυτό που δεν ειπώθηκε. Από εκείνα που έμειναν ανοιχτά, χωρίς ολοκλήρωση. Κι όμως, ακόμη και εκεί, υπάρχει μια δυνατότητα. Η δυνατότητα της επανόρθωσης, της νοητικής και συναισθηματικής επιστροφής, ακόμη κι όταν ο χρόνος μοιάζει να έχει προχωρήσει.

«Στερέωμα χωρίς αστέρια δεν γίνεται. Σχέση αδιάκοπη είναι, σαν τη σχέση της μάνας με το παιδί της.

Προλαβαίνω να στο πω;»

Το «ποτέ δεν είναι αργά» δεν είναι παρηγοριά, ούτε αφορά τον χρόνο. Αφορά τη δυνατότητα να ξαναδούμε μια σχέση με άλλο βλέμμα. Να της επιτρέψουμε να αποκτήσει νέο νόημα μέσα μας.

Να ξαναδούμε, να ξανασκεφτούμε, να ξανασυναντήσουμε τη σχέση με τη μητέρα -όχι όπως θα θέλαμε να ήταν, αλλά όπως υπήρξε και όπως συνεχίζει να ζει μέσα μας.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται και η ουσία της γιορτής της μητέρας: ότι η μητρότητα δεν είναι ένας ρόλος που ολοκληρώνεται, αλλά μια σχέση που ξαναγράφεται διαρκώς μέσα μας. Μέσα από τις μνήμες, τις απουσίες, τις επιστροφές και τις μικρές σιωπηλές συμφιλιώσεις που δεν χρειάζονται πάντα λόγια για να υπάρξουν.

Στη δική μου «Μαμά…» έβαλα αποσιωπητικά. Γιατί εκεί συνεχίζεται πάντα η ιστορία.

Εσείς τι σημείο στίξης βάζετε στη δική σας;

*Η Μαρία Καμπάνταη είναι κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας τριών βιβλίων που αγγίζουν καίρια ζητήματα της ανθρώπινης ψυχής. Στον «Ανελκυστήρα» εξετάζει την έννοια της ψυχικής ανθεκτικότητας, προσφέροντας σκέψεις και πρακτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής. Στο «Μαμά...» προσεγγίζει με τρυφερότητα και επιστημονική ματιά τη βαθιά και πολύπλοκη σχέση μητέρας και παιδιού. Τέλος, στο «Οι καλές μέρες ξεκινούν με καφέ» αναδεικνύει τη δύναμη των μικρών, καθημερινών στιγμών που φέρνουν ισορροπία, χαρά και ελπίδα στην καθημερινότητά μας. Διετέλεσε επιστημονική συνεργάτις της εκπομπής «Μαμά-δες» της ΕΡΤ1. Μπορείς να έρθεις σε επαφή μαζί της στο instagram: maria_kabadai