ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Νέα Δημοκρατία σε κρίση ταυτότητας- Όταν το κόμμα συρρικνώνεται και η παράταξη εκρήγνυται

Η σύγκρουση που πλέον εκδηλώνεται ανοιχτά στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι ούτε συγκυριακή ούτε επικοινωνιακό «ατύχημα». Είναι βαθιά πολιτική, ιδεολογική και στρατηγική. Και αποκαλύπτει ένα θεμελιώδες πρόβλημα: το κόμμα της σημερινής ηγεσίας είναι πλέον σαφώς μικρότερο από την παράταξη που ιστορικά εκπροσωπούσε.

Η σύγκρουση που πλέον εκδηλώνεται ανοιχτά στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι ούτε συγκυριακή ούτε επικοινωνιακό «ατύχημα». Είναι βαθιά πολιτική, ιδεολογική και στρατηγική. Και αποκαλύπτει ένα θεμελιώδες πρόβλημα: το κόμμα της σημερινής ηγεσίας είναι πλέον σαφώς μικρότερο από την παράταξη που ιστορικά εκπροσωπούσε.

Το χάσμα ανάμεσα στον Κυριάκος Μητσοτάκης και τον Νίκος Δένδιας λειτουργεί ως συμπύκνωση αυτής της κρίσης. Ο υπουργός Άμυνας, με την παρέμβασή του στο Αγρίνιο, δεν περιορίστηκε σε διακριτικές «αγωνίες». Έθεσε ευθέως θέμα πολιτικής κατεύθυνσης, ταυτότητας και λόγου ύπαρξης της ΝΔ, μιλώντας για επιστροφή στις αρχές και στο «DNA της παράταξης» και προειδοποιώντας ότι η απώλεια του λαϊκού χαρακτήρα ισοδυναμεί με πολιτική αυτοκατάργηση.

Νεοφιλελευθερισμός απέναντι στον λαϊκό χαρακτήρα

Η αντιπαράθεση δεν αφορά απλώς ύφος ή ρόλους. Αφορά δύο διαφορετικά πολιτικά σχέδια. Από τη μία, το Μαξίμου και ο στενός πρωθυπουργικός πυρήνας, που έχουν μετατρέψει τη ΝΔ σε όχημα ενός σκληρού νεοφιλελεύθερου προγράμματος: ιδιωτικοποιήσεις, απορρύθμιση, κοινωνική συρρίκνωση, αγορά χωρίς αναχώματα. Από την άλλη, ένα ευρύ ,αλλά πολιτικά υποεκπροσωπούμενο, κομμάτι της παράταξης που επιμένει ότι η ΝΔ δεν ήταν ποτέ απλώς ένα τεχνοκρατικό, φιλελεύθερο κόμμα των ελίτ, αλλά ένα λαϊκό, κοινωνικό κόμμα εξουσίας.

Η απάντηση του Μέγαρο Μαξίμου, μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλος Μαρινάκης, επιβεβαίωσε ακριβώς το πρόβλημα. Αντί πολιτικής αυτοκριτικής, επιστρατεύτηκε η γνωστή λίστα «επιτευγμάτων»: μειώσεις φόρων, μη κρατικά πανεπιστήμια, εξοπλιστικά προγράμματα, φύλαξη συνόρων. Πολιτικές που μπορεί να ικανοποιούν τον σκληρό πυρήνα της ηγεσίας, αλλά δεν απαντούν στο ερώτημα γιατί η κοινωνική βάση της ΝΔ διαρρηγνύεται, γιατί η αποχή γιγαντώνεται και γιατί το κόμμα χάνει τη λαϊκή του γείωση.

Το κόμμα απέναντι στην παράταξη

Η ουσία της παρέμβασης Δένδια και αυτό είναι που ανησυχεί πραγματικά το Μαξίμου ,είναι ότι άνοιξε δημόσια τη συζήτηση για το χάσμα ανάμεσα στο κόμμα και την παράταξη. Ότι η σημερινή ΝΔ του κ. Μητσοτάκη δεν χωρά πια πολιτικά, ιδεολογικά και κοινωνικά το εύρος των δυνάμεων που ιστορικά συγκροτούσαν τη συντηρητική – λαϊκή παράταξη.

Αυτό το είπε ωμά ο Αντώνης Σαμαράς, όταν μίλησε για «θάνατο της λαϊκής ψυχής» και για έναν νεοφιλελευθερισμό «για τους πολύ λίγους». Το ίδιο, πιο θεσμικά, περιέγραψε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, μιλώντας για τα δύο ρεύματα της ΝΔ που μόνο όταν συνυπάρχουν παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα. Και το επαναφέρουν, από διαφορετική αφετηρία, βουλευτές όπως ο Γιώργος Βλάχος, που συνδέουν πλέον ανοιχτά την κοινωνική αποσάθρωση με ζητήματα εθνικής ασφάλειας και κυριαρχίας.

Προεκλογική περίοδος χωρίς συνοχή

Η επιλογή του πρωθυπουργού να κηρύξει μια άτυπη, μακρά προεκλογική περίοδο δεν λύνει το πρόβλημα. Το μεταθέτει. Και το επιδεινώνει. Διότι δεν υπάρχει προεκλογική στρατηγική που να μπορεί να συγκαλύψει μια τόσο βαθιά ιδεολογική ρήξη. Η ΝΔ δεν αντιμετωπίζει απλώς «μουρμούρα». Αντιμετωπίζει κρίση ταυτότητας και εκπροσώπησης.

Το συνέδριο του Μαΐου δεν θα είναι μια διαδικαστική φιέστα. Θα είναι  αναγκαστικά πεδίο σύγκρουσης για το αν η Νέα Δημοκρατία θα συνεχίσει ως ένα συρρικνωμένο κόμμα εξουσίας, αποκομμένο από την κοινωνική του βάση, ή αν θα επιχειρήσει μια πραγματική πολιτική επανασύνδεση με τη λαϊκή και κοινωνική της ταυτότητα. Αν δεν το κάνει, τότε το ερώτημα δεν θα είναι αν το κόμμα είναι μικρότερο από την παράταξη. Θα είναι πόσο ακόμη μπορεί να κυβερνά χωρίς αυτήν.


Καθημερινός Παρατηρητής

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ