Πρωτοσέλιδο

Γιατί ο κόσμος νοσταλγεί τον Ανδρέα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Είδα διάφορα δημοσιεύματα που ήταν επικριτικά απέναντι στις εκφράσεις νοσταλγίας στα μέσα κοινωνική δικτύωσης για την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου, με αφορμή την 46η επέτειο από τη διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη.

Ορισμένοι αναπαρήγαγαν την «απορία» γιατί οι άνθρωποι νοσταλγούν το ΠΑΣΟΚ και την ίδια ώρα το έχουν κατ’ επανάληψη τιμωρήσει εκλογικά.

Άλλοι, εμμέσως προσπάθησαν να πουν ότι στην εποχή του Αντρέα «ξεκίνησε το κακό» που οδήγησε στην κρίση και τα μνημόνια.

Πιστεύω ότι οι απόψεις αυτές, όπως και οι δημοφιλείς στα χρόνια των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου κριτικές περί «λαϊκισμού», απλώς χάνουν την ουσία.

Γιατί κάτι έγινε εκείνα τα χρόνια και υπάρχει αυτή η νοσταλγία.

Κάτι που εξηγεί γιατί συχνά οι άνθρωποι θυμούνται τα χρόνια των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου ως ευτυχισμένα χρόνια.

Δεν είναι απλώς ότι είδαν τη ζωή τους να βελτιώνεται ή τη χώρα να εκσυγχρονίζεται θεσμικά. Αυτό από μόνο του δεν εξηγεί τη νοσταλγία. Και στην περίοδο 1994-2004 μπορεί κανείς να πει ότι βελτιωνόταν η ζωή των ανθρώπων, π.χ. αυξανόταν η κατανάλωση, αλλά δεν την θυμόμαστε με την ίδια νοσταλγία.

Αυτό που κατάφερε ο Ανδρέας ήταν να κάνει μια ολόκληρη κοινωνία να πιστέψει ότι η χώρα μπορούσε να γίνει πιο δημοκρατική, πιο δίκαιη, με περισσότερες ευκαιρίες και λιγότερη ανασφάλεια.

Να δώσει ένα αίσθημα αξιοπρέπειας, σχετικής υπερηφάνειας και εμπιστοσύνης ότι τα πράγματα θα πάνε καλά.

Αντιφατικά το έκανε, εν μέρει το πέτυχε, προβλήματα υπήρχαν και τότε, όμως το έκανε.

Δεν είναι τυχαίο ότι τότε φτιάχτηκε στην Ελλάδα αυτό που συνηθίσαμε να λέμε μετά «μεσαία τάξη».

Αυτή ήταν η διαφορά και αυτό ήταν που δεν κατάφεραν να κάνουν οι επόμενες κυβερνήσεις, ακόμη και εάν παρήγαγαν έργο.

Καμιά κυβέρνηση έκτοτε δεν έδωσε το ίδιο αίσθημα δικαιοσύνης και ελπίδας μαζί.

Αντιθέτως, εκεί που έβλεπες ότι όντως η χώρα εκσυγχρονιζόταν ή αποκτούσε υποδομές ή υπήρχε ανάπτυξη, αισθανόσουν ταυτόχρονα ότι μεγάλωνε και η ανασφάλεια, ότι αυτά που στη δεκαετία του 1980 τα εξασφάλιζε ένας μισθός ανά νοικοκυριό τώρα τα εξασφάλιζαν τουλάχιστον δύο, ότι χρειάζονταν δάνεια, ότι το κόστος ζωής ανέβαινε.

Χάθηκε, δηλαδή, αυτή η αίσθηση ότι «τα πράγματα θα πηγαίνουν καλύτερα από εδώ και πέρα».

Δεν θέλω να κρύψω τα προβλήματα της εποχής του Ανδρέα.

Όμως στέκομαι σε αυτά που έκαναν και κάνουν τους ανθρώπους να νοσταλγούν εκείνη την εποχή.

Και σκέφτομαι με πίκρα ότι σήμερα δεν βλέπω πολιτικούς και κόμματα που μπορούν να εμπνεύσουν την ίδια αισιοδοξία, που μπορούν να υποσχεθούν την ίδια δικαιοσύνη, που μπορούν να προσφέρουν πραγματικές δεσμεύσεις σε μια κοινωνία που δέκα χρόνια τώρα απλώς καλείται να πληρώσει το τίμημα.

Η ιστορία μπορεί να μην επαναλαμβάνεται, αλλά ορισμένα αιτήματα παραμένουν ενεργά.

Αυτό δείχνει η νοσταλγία για τον Ανδρέα και γι’ αυτό πρέπει να την ακούσουμε.


Newsletter

Σαν σήμερα...

1821 | 

Καθ' οδών προς Ύδρα και εξαντλημένος από τις κακουχίες αλλά προπαντός από τις συγκινήσεις της τραγικής του περιπέτειας, ο Εμμανουήλ Παππάς πέθανε από συγκοπή μέσα στο πλοίο τη στιγμή που αυτό περιέπλεε τον Καφηρέα. Κηδεύτηκε στην Ύδρα με τιμές στρατηγού. Ο Εμμανουήλ Παπάς γεννήθηκε το 1773 στη Δοβίστα, χωριό πολύ κοντά στις Σέρρες, που σήμερα έχει το όνομά του. Ο πατέρας του Δημήτριος, πλούσιος προύχοντας της περιοχής, σε νεαρή ηλικία χειροτονήθηκε ιερέας και τιμήθηκε με το εκκλησιαστικό αξίωμα του οικονόμου. Από κει προέρχεται και η οικογενειακή προσωνυμία του «Παππάς». Μετά τη στοιχειώδη μόρφωσή του στο χωριό, ο Εμμανουήλ Παππάς ήλθε στις Σέρρες, για να συμπληρώσει τις σπουδές του. Όταν αποφοίτησε επέστρεψε στη Δοβίστα όπου και παντρεύτηκε. Το 1805 το εμπορικό του δαιμόνιο τον επανέφερε στις Σέρρες ακριβώς την εποχή που το εμπόριο βρισκόταν στη μεγάλη του ακμή. Σύντομα αναδείχθηκε σε μεγάλο Τραπεζίτη και μεγάλο έμπορο της εποχής, σεβαστό ακόμη και στους Τούρκους Μπέηδες. Μυήθηκε πολύ νωρίς στα της Φιλικής Εταιρείας. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις Σέρρες λόγο σφοδρής φιλονικίας του με τον Μπέη των Σερρών και πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί στενότερα με τους Φιλικούς. Όταν κηρύχθηκε η Ελληνική Επανάσταση, ο Εμμανουήλ Παππάς εγκατέλειψε την Κωνσταντινούπολη και μετέβη στο Άγιο Όρος και αφού εγκατέστησε το στρατηγείο του με 2.500 άνδρες ανακηρύχθηκε Αρχιστράτηγος της Μακεδονίας. Στο μεταξύ στις Σέρρες εκδηλώθηκε επαναστατικό κίνημα, το οποίο καταπνίγηκε στη γένεση του, η δε πόλη σώθηκε σαν από θαύμα από την ερήμωση και τη σφαγή. Ήταν τότε 8 Μαΐου 1821, ημέρα της γιορτής του Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου, ο οποίος θεωρήθηκε σωτήρας και προστάτης της πόλης. Η εκδικητική μανία όμως των τούρκων ξέσπασε στην οικογένεια του Εμμανουήλ Παππά. Η σύζυγός του ρίχτηκε στις φυλακές, η περιουσία του δημεύθηκε και το σπίτι του κάηκε. Οι επιτυχίες του Εμμανουήλ Παππά στην Κασσάνδρα και η διάθεσή ολόκληρης της προσωπικής του περιουσίας για τον μεγάλο σκοπό του Αγώνα, δυστυχώς δεν έσωσαν το επαναστατικό κίνημα. Μετά την εκστρατεία του Αβδούλ Αμπούδ, την καταστροφή της Κασσάνδρας και την υποταγή των Αγιορειτών, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Άγιο Όρος καταδιωκόμενος από τον τουρκικό στρατό και με πλοίο αναχώρησε για την Ύδρα.

1904 | 

Δολοφονήθηκε από την συμμορία του Ράδεφ κοντά στη Βροντού ο προύχοντας Αλέξης Μαρίνος.

1905 | 

Τελέσθηκε στην εκκλησία των Ταξιαρχών μνημόσυνο «υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των υπό των Βουλγάρων δολοφονηθέντων εθνομαρτύρων Ιωάννου ιερέως εκ Κρουσόβου, Παπαβαγγέλη εξ Ανω Βροντούς και των διδασκάλων Περικλέους Αστεριάδου εκ Καταφυγίου, Ζήγου Δήμου και Ιωάννου Αγγέλου διδασκάλων Κρουσόβου» (Αχλαδοχωρίου). Παρέστησαν οι Πρόξενοι της Γαλλίας, Αγγλίας και Ελλάδος.

1912 | 

Ο βασιλιάς της Βουλγαρίας Φερδινάνδος επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη. Στην επιστροφή του πέρασε από τις Σέρρες και την Καβάλα.

1935 | 

Στο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Η εύθυμη χήρα» με τους Έρνεστ Λιούμπιτς - Ζανέτ Μακ Δόναλτ - Μωρίς Σεβαλιέ.

1946 | 

Κατόπιν ενεργειών του Γενικού Διοικητή Ανατολικής Μακεδονίας κ. Βασ. Βασιλικού το Υπουργείον Εφοδιασμού ενέκρινε τη χορήγηση σε 28 χωριά της παραμεθορίου περιοχής των Σερρών «πλήρους μερίδος σιτηρών επί τετράμηνον χρονικόν διάστημα».

1965 | 

«Άγνωστοι» ανατίναξαν στις Σέρρες τα γραφεία της «Νεολαίας Λαμπράκη».

1986 | 

Ο συγγραφέας Γιώργος Καφταντζής ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Σερρών - Μελενίκου κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής που έγινε στον «Παρνασσό».
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες