«Κόκκινα» δάνεια: Κλειδί η καταγγελία της σύμβασης για τη διαταγή πληρωμής
Σημαντική νομολογιακή εξέλιξη φέρνει η υπ’ αριθμ. 28/2026 απόφαση του Μονομελές Εφετείο Αθηνών, η οποία θέτει αυστηρό πλαίσιο ως προς τα αποδεικτικά έγγραφα που οφείλουν να προσκομίζουν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) κατά την έκδοση διαταγών πληρωμής.
Σημαντική νομολογιακή εξέλιξη φέρνει η υπ’ αριθμ. 28/2026 απόφαση του Μονομελές Εφετείο Αθηνών, η οποία θέτει αυστηρό πλαίσιο ως προς τα αποδεικτικά έγγραφα που οφείλουν να προσκομίζουν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) κατά την έκδοση διαταγών πληρωμής.
Το Δικαστήριο ακύρωσε διαταγή πληρωμής ύψους περίπου 118.000 ευρώ, κρίνοντας ότι δεν αποδείχθηκε εγγράφως το πλέον κρίσιμο στοιχείο: η ίδια η καταγγελία της δανειακής σύμβασης.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση, που χειρίστηκε ο δικηγόρος Πειραιά Γιώργος Καλτσάς, αφορούσε στεγαστικό δάνειο πρώτης κατοικίας ύψους 75.000 ευρώ, το οποίο είχε χορηγηθεί το 2005 με διάρκεια αποπληρωμής 30 έτη.
Λόγω οικονομικών δυσχερειών, το δάνειο παρουσίασε καθυστερήσεις. Τον Ιούλιο του 2021, η εταιρεία διαχείρισης και το fund που είχαν διαδεχθεί την τράπεζα πέτυχαν την έκδοση διαταγής πληρωμής για ποσό 117.786,52 ευρώ, πλέον τόκων και εξόδων.
Ο δανειολήπτης άσκησε ανακοπή. Σε πρώτο βαθμό η ανακοπή απορρίφθηκε, όμως στο Εφετείο η απόφαση ανατράπηκε πλήρως.
Το κρίσιμο νομικό κενό
Για την έκδοση διαταγής πληρωμής, ο νόμος απαιτεί πλήρη έγγραφη απόδειξη της απαίτησης. Η τράπεζα υποστήριξε ότι:
-
Κατήγγειλε τη σύμβαση την 1η Ιουνίου 2020.
-
Έκλεισε τον λογαριασμό και κατέστησε το σύνολο του ποσού άμεσα απαιτητό.
Ωστόσο, στο δικαστήριο αποκαλύφθηκε ότι:
-
Δεν προσκομίστηκε το ίδιο το έγγραφο της καταγγελίας με ημερομηνία 1-6-2020.
-
Αντί αυτού, προσκομίστηκε μεταγενέστερο εξώδικο (6-7-2020), το οποίο απλώς ανέφερε ότι η σύμβαση «είχε ήδη καταγγελθεί».
Το Εφετείο έκρινε ότι μια απλή αναφορά σε προηγούμενη καταγγελία δεν αρκεί. Η καταγγελία αποτελεί αυτοτελή νομική πράξη που λύει τη σύμβαση και πρέπει να αποδεικνύεται με το ίδιο το σχετικό έγγραφο.
Το σκεπτικό της απόφασης
Σύμφωνα με το Δικαστήριο:
-
Η καταγγελία είναι προϋπόθεση για να καταστεί το σύνολο της οφειλής ληξιπρόθεσμο και απαιτητό.
-
Το κλείσιμο του λογαριασμού δεν μπορεί να προηγείται νομικά της καταγγελίας.
-
Χωρίς έγγραφη απόδειξη της καταγγελίας, δεν θεμελιώνεται νόμιμη βάση για διαταγή πληρωμής.
Κατά συνέπεια, η διαταγή πληρωμής ακυρώθηκε.
Ευρύτερες επιπτώσεις
Η απόφαση αναδεικνύει ένα συστημικό πρόβλημα: σε παλαιά δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί μέσω συγχωνεύσεων, τιτλοποιήσεων και πωλήσεων χαρτοφυλακίων, κρίσιμα πρωτότυπα έγγραφα συχνά λείπουν από τα αρχεία.
Μέχρι σήμερα, αρκετά δικαστήρια σε πρώτο βαθμό αποδέχονταν έμμεσες αποδείξεις (όπως αναφορές σε άλλα έγγραφα). Η συγκεκριμένη απόφαση, όμως, σηματοδοτεί αυστηρότερη στάση απέναντι σε ελλιπείς φακέλους.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι πιστωτές και οι servicers οφείλουν να τηρούν αυστηρά τους δικονομικούς κανόνες και να αποδεικνύουν πλήρως την απαίτησή τους, διαφορετικά οι διαταγές πληρωμής κινδυνεύουν να ακυρωθούν.
