Μπάφρα Σερρών: Όταν η προσφυγική εγκατάσταση βάφτηκε με αίμα (1924)
Λίγα μόλις χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την έλευση 1,5 εκατομμυρίου προσφύγων στην Ελλάδα, η αποκατάστασή τους αποτέλεσε ένα τιτάνιο εγχείρημα για ένα κράτος οικονομικά και πολιτικά εξαντλημένο.
Λίγα μόλις χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την έλευση 1,5 εκατομμυρίου προσφύγων στην Ελλάδα, η αποκατάστασή τους αποτέλεσε ένα τιτάνιο εγχείρημα για ένα κράτος οικονομικά και πολιτικά εξαντλημένο.
Στους πρόποδες του Παγγαίου, στη σημερινή Νέα Μπάφρα Σερρών, η προσπάθεια εγκατάστασης 47 προσφυγικών οικογενειών το 1923-1924 πυροδότησε σφοδρές αντιδράσεις από κατοίκους της περιοχής, με αφορμή τη διεκδίκηση καλλιεργήσιμων εκτάσεων και βοσκοτόπων.
Τα αιματηρά επεισόδια της 5ης Νοεμβρίου 1924, με τραυματίες, καταστροφές και στρατιωτική επέμβαση, ανέδειξαν τις βαθιές κοινωνικές εντάσεις της εποχής και προκάλεσαν έντονες πολιτικές αντιδράσεις, φτάνοντας έως τη Βουλή. Μέσα από αρχειακά τεκμήρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους, φωτίζεται μια λιγότερο γνωστή αλλά χαρακτηριστική σελίδα της προσφυγικής ιστορίας, που αποτυπώνει το τραύμα, τη σύγκρουση και τελικά τη ρίζωση των ξεριζωμένων στον νέο τόπο.
47 οικογένειες προσφύγων
Στη θέση Σανανί (ή Σινανί), στα όρια των νομών Σερρών και Δράμας, 47 οικογένειες προσφύγων εγκαταστάθηκαν το φθινόπωρο του 1923 χωρίς εφόδια και με ελάχιστη κρατική στήριξη. Η επιλογή της γης, ωστόσο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από κατοίκους του τότε Κιούπ-Κιοϊ (μετέπειτα Πρώτη), οι οποίοι θεώρησαν ότι θίγονται τα ιδιοκτησιακά και κτηνοτροφικά τους συμφέροντα. Η απουσία σαφών τίτλων κυριότητας σε περίπου 800 στρέμματα καλλιεργήσιμης και βοσκήσιμης γης όξυνε τη διαμάχη
Μέσα από αυτές τις εμπιστευτικές εκθέσεις της διοίκησης Σερρών και τεκμήρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους, αναδεικνύεται ακριβώς η πολυπλοκότητα της περιόδου: η σύγκρουση παλαιών και νέων πληθυσμών, οι αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού, αλλά και η επιμονή των προσφύγων να ριζώσουν. Παρά τις αιματηρές αντιδράσεις, ο συνοικισμός προχώρησε και καθιερώθηκε με το όνομα Νέα Μπάφρα, αποτελώντας σήμερα ζωντανό μνημείο μιας δύσκολης αλλά καθοριστικής ιστορικής διαδρομής.
