Οι «34 εβδομάδες» δεν είναι ένα ημερολόγιο γεγονότων. Είναι μια αλληλουχία στιγμών όπου λόγος και πράξη αποσυνδέονται, όπου η πολιτική αφήγηση αλλάζει μορφή ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής και όπου η ευθύνη μετακινείται διαρκώς προς τα έξω. Από το σύνολο αυτών των ψηφίδων προκύπτει ένα σαφές συμπέρασμα: η διακυβέρνηση δεν αποτυπώνεται ως συλλογικό έργο ενός κόμματος, αλλά ως ηγεμονική πρακτική ενός προσώπου, του Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το «επιτελικό κράτος», που παρουσιάστηκε ως σύγχρονο εργαλείο συντονισμού και αποτελεσματικότητας, αναδεικνύεται εδώ ως μηχανισμός συγκέντρωσης ισχύος. Αρμοδιότητες μεταφέρονται προς το κέντρο, θεσμικά αντίβαρα αποδυναμώνονται, η πολιτική ευθύνη αραιώνει όσο πλησιάζει το πρωθυπουργικό γραφείο. Δεν πρόκειται απλώς για οργανωτική επιλογή· είναι πολιτική φιλοσοφία. Μια αντίληψη που θέλει την εξουσία σφιχτά ελεγχόμενη και ελάχιστα διαπερατή από τη λογοδοσία.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι ο συγκεντρωτισμός καθαυτός. Είναι η ελαστικότητα της πολιτικής ταυτότητας. Ο λόγος μετατοπίζεται από τον «φιλελεύθερο κεντρισμό» στον αυταρχικό πραγματισμό χωρίς εσωτερική σύγκρουση, χωρίς εξήγηση, χωρίς κόστος. Η αντίφαση δεν θεωρείται πρόβλημα· μετατρέπεται σε εργαλείο διαχείρισης. Και όταν η πραγματικότητα γίνεται ασφυκτική, η ευθύνη βρίσκει πάντα άλλον αποδέκτη: υπηρεσίες, μηχανισμούς, «παθογένειες», προηγούμενους.

Έτσι, κρίσιμα γεγονότα και σκάνδαλα δεν αντιμετωπίζονται ως πολιτικές τομές που απαιτούν ανάληψη ευθύνης, αλλά ως επικοινωνιακές δοκιμασίες. Η διαχείριση προηγείται της αλήθειας, η εικόνα της ουσίας. Η εξουσία δεν ασκείται ως εντολή με όρια, αλλά ως τρόπαιο που πρέπει να διαφυλαχθεί.

Η αξία του βιβλίου έγκειται ακριβώς εδώ: δεν κραυγάζει, δεν καταφεύγει σε εύκολες καταγγελίες. Παραθέτει, συγκρίνει, θυμίζει. Και μέσα από αυτή την ψύχραιμη επιμονή αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό ούτε κομματικό. Είναι βαθιά θεσμικό. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο νοείται η δημοκρατία: ως διαδικασία ελέγχου και λογοδοσίας ή ως σκηνικό άσκησης ανεξέλεγκτης ισχύος.

Όταν η εξουσία παύει να αισθάνεται υπόλογη, δεν χρειάζεται να καταλύσει τη δημοκρατία. Αρκεί να την αδειάσει από περιεχόμενο. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα που αναδύεται από τις 34 εβδομάδες.

Γράφει ο Πασχάλης θ. Τόσιος