Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε τραπέζι συναλλαγής – Το παράδειγμα του Νομού Σερρών
Σε αυτό το τραπέζι δεν σερβίρεται πολιτική. Σερβίρονται ισορροπίες εξουσίας, ανταλλάγματα και συμψηφισμοί. Κάθε φορά που ένα σκάνδαλο, μια επιλογή που προκαλεί κοινωνική αγανάκτηση ή μια κραυγαλέα κυβερνητική αστοχία απειλεί να εκθέσει την εξουσία, εμφανίζονται πρόθυμοι «συμμέτοχοι» για να διαχυθούν οι ευθύνες.
Σε αυτό το τραπέζι δεν σερβίρεται πολιτική. Σερβίρονται ισορροπίες εξουσίας, ανταλλάγματα και συμψηφισμοί. Κάθε φορά που ένα σκάνδαλο, μια επιλογή που προκαλεί κοινωνική αγανάκτηση ή μια κραυγαλέα κυβερνητική αστοχία απειλεί να εκθέσει την εξουσία, εμφανίζονται πρόθυμοι «συμμέτοχοι» για να διαχυθούν οι ευθύνες.
Η εικόνα της χώρας τα τελευταία χρόνια θυμίζει ολοένα και περισσότερο μια απέραντη «τραπεζαρία» εξουσίας. Ένα τραπέζι στο οποίο οικοδεσπότες εμφανίζονται οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ που εκφράζει το σύστημα διακυβέρνησης του Μητσοτακισμού και γύρω από αυτό συνωστίζονται πρόθυμοι συνδαιτυμόνες από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Ανάμεσά τους και οι λεγόμενοι «γαλαζοπράσινοι», πρόσωπα και μηχανισμοί που ,είτε από πολιτικό υπολογισμό είτε από ιδεολογική σύγχυση, λειτουργούν ως γέφυρες συναλλαγής, θολώνοντας συνειδητά τις διαχωριστικές γραμμές και αποδυναμώνοντας κάθε έννοια πολιτικής αντιπαράθεσης με όρους αρχών.
Σε αυτό το τραπέζι δεν σερβίρεται πολιτική. Σερβίρονται ισορροπίες εξουσίας, ανταλλάγματα και συμψηφισμοί. Κάθε φορά που ένα σκάνδαλο, μια επιλογή που προκαλεί κοινωνική αγανάκτηση ή μια κραυγαλέα κυβερνητική αστοχία απειλεί να εκθέσει την εξουσία, εμφανίζονται πρόθυμοι «συμμέτοχοι» για να διαχυθούν οι ευθύνες. Έτσι οικοδομείται το βολικό αφήγημα πως «όλοι ίδιοι είναι». Ένα αφήγημα που λειτουργεί ως το πιο αποτελεσματικό πλυντήριο πολιτικών ευθυνών και ως το ισχυρότερο άλλοθι διατήρησης του ίδιου συστήματος εξουσίας.
Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί μια αφηρημένη πολιτική θεωρία. Έχει αποτυπωθεί με έντονο τρόπο και στον Νομό Σερρών. Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε θεσμικούς φορείς, σε επαγγελματικές ενώσεις και συλλογικά όργανα, διαμορφώνονται συχνά ισορροπίες που δεν στηρίζονται σε πολιτικές αρχές αλλά σε συμμαχίες σκοπιμότητας. Συμπράξεις που βαφτίζονται «συναινέσεις», αλλά στην πραγματικότητα λειτουργούν ως μηχανισμοί συνδιαχείρισης εξουσίας και διατήρησης επιρροών.
Οι Σέρρες, ένας νομός με τεράστιες αναπτυξιακές δυνατότητες αλλά και μεγάλες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, δεν αντέχουν άλλο πολιτικές σιωπής και συναλλαγής. Ο αγροτικός κόσμος δοκιμάζεται, οι νέοι εγκαταλείπουν την περιοχή, η τοπική οικονομία αναζητά διεξόδους και όμως, αντί να διαμορφώνονται καθαρές στρατηγικές ανάπτυξης, κυρίως κυριαρχούν ισορροπίες εξουσίας και μικροπολιτικές διευθετήσεις.
Η τακτική αυτή αποτελεί βαθιά θεσμική αλλοίωση. Όταν πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που οφείλουν να εκφράζουν εναλλακτικές προτάσεις μετατρέπονται σε μηχανισμούς συνδιαχείρισης της εξουσίας, τότε η δημοκρατία αποδυναμώνεται. Οι πολίτες χάνουν σημεία αναφοράς, η λογοδοσία εξαφανίζεται και τελικά ενισχύεται το ίδιο καθεστωτικό μοντέλο που πολλοί δηλώνουν πως αντιμάχονται.
Η ανάγκη ρήξης με αυτές τις πρακτικές αποτελεί πλέον ζήτημα δημοκρατικής επιβίωσης και για τον Νομό Σερρών. Τα αποστήματα της συνδιαλλαγής με τη Δεξιά και συνολικά με κάθε μορφή πελατειακής εξουσίας, οφείλουν να σπάσουν παντού. Με καθαρές πολιτικές θέσεις. Με θεσμική διαφάνεια. Με κοινωνικές συμμαχίες που θα βασίζονται σε αξίες, αρχές και πολιτική συνέπεια και όχι σε ευκαιριακές συγκλίσεις εξουσίας.
Οι Σέρρες χρειάζονται μια νέα πολιτική κουλτούρα. Χρειάζονται δυνάμεις που θα συγκρούονται με κατεστημένες πρακτικές, που θα διεκδικούν ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη και πραγματική εκπροσώπηση των πολιτών. Γιατί ο τόπος δεν έχει ανάγκη από τραπέζια πολιτικών συναλλαγών πίσω από κλειστές πόρτες. Έχει ανάγκη από σχέδιο, διαφάνεια και πολιτικό θάρρος.
Η δημοκρατία δεν αντέχει άλλες «συνεστιάσεις» εξουσίας. Αντέχει μόνο την αλήθεια, τη σύγκρουση ιδεών και τη λογοδοσία. Και αυτό αφορά εξίσου την Αθήνα, αλλά και κάθε γωνιά της ελληνικής περιφέρειας, ιδιαίτερα τον Νομό Σερρών.
Πασχάλης Θ. Τόσιος

