Η στοχοποίηση του Ιράν , ανεξάρτητα από τον αυταρχικό και θεοκρατικό χαρακτήρα του καθεστώτος της Τεχεράνη , δεν μπορεί να μετατρέπεται σε λευκή επιταγή στρατιωτικής παρέμβασης. Καμία υπερδύναμη δεν έχει εξουσιοδοτηθεί να αποφασίζει μονομερώς ποιοι θα κυβερνούν τις χώρες του πλανήτη και ποιοι θα απομακρύνονται με πυραύλους.

Η λογική της επιβολής αλλαγής καθεστώτος διά της βίας έχει ήδη δοκιμαστεί και έχει αποτύχει. Το Ιράκ και η Λιβύη παραμένουν ζωντανές υπενθυμίσεις ότι τα κενά εξουσίας δεν γεννούν δημοκρατία αλλά χάος. Κάθε νέα ανάφλεξη τροφοδοτεί ριζοσπαστικοποίηση, ενισχύει τον αντιδυτικό φανατισμό και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν νέο κύκλο βίας που τελικά επιστρέφει ως μπούμερανγκ και στις δυτικές κοινωνίες.

Την ίδια στιγμή, η στενή σύμπλευση της Ουάσιγκτον με την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε ένα ήδη εκρηκτικό περιβάλλον, βαθαίνει το ρήγμα στον αραβομουσουλμανικό κόσμο και αποδυναμώνει κάθε έννοια πολυμερούς ελέγχου. Όταν η ισχύς προηγείται της νομιμότητας, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: οι κανόνες ισχύουν μόνο για τους αδύναμους.

Κανείς δεν υποχρεούται να ωραιοποιεί το ιρανικό καθεστώς. Είναι αυταρχικό, καταπιεστικό και εσωτερικά αντιδημοκρατικό. Όμως η αρχή της κυριαρχίας των κρατών και η απαγόρευση της μονομερούς χρήσης βίας δεν θεσπίστηκαν για να προστατεύουν “καλά” καθεστώτα, αλλά για να αποτρέπουν την επιστροφή σε μια διεθνή ζούγκλα.

Αν το Διεθνές Δίκαιο καταστεί προαιρετικό, τότε ανοίγει ο δρόμος για έναν κόσμο διαρκούς αστάθειας, όπου κάθε περιφερειακή δύναμη θα επικαλείται το δικό της “δίκαιο” για να επιβάλει τετελεσμένα. Και σε έναν τέτοιο κόσμο, η ασφάλεια δεν θα είναι δεδομένη για κανέναν.

Η Ιστορία έχει δείξει πως οι λαοί σπάνια στοιχίζονται πίσω από εξωτερικές παρεμβάσεις. Αντιθέτως, συσπειρώνονται. Και κάθε στρατιωτική κλιμάκωση που αγνοεί αυτή την πραγματικότητα δεν γεννά ειρήνη· γεννά μια παρατεταμένη εποχή φόβου.

Η φωτιά που ανάβει στη Μέση Ανατολή δεν μένει ποτέ τοπική. Και όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να την ελέγξουν, συχνά καταλήγουν να την τροφοδοτούν.

Πασχάλης Θ. Τόσιος
Καθημερινός Παρατηρητής