Όταν ένα κατοχυρωμένο ανθρώπινο δικαίωμα παρουσιάζεται ως αντικείμενο «δημόσιας διαβούλευσης», τότε το πρόβλημα δεν είναι λεκτικό. Είναι ουσιαστικό. Η άμβλωση δεν είναι ηθικό ερώτημα της πλειοψηφίας, ούτε κοινωνικό δημοψήφισμα αξιών. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα σωματικής αυτονομίας, κατακτημένο μέσα από δεκαετίες αγώνων, ακριβώς για να προστατεύει τις γυναίκες από τον κοινωνικό, θρησκευτικό ή κρατικό καταναγκασμό.

Οι δημοκρατικοφανείς διατυπώσεις του τύπου «να αποφασίσει η κοινωνία» και οι επιστημονικοφανείς επικλήσεις («ως παιδίατρος…») δεν προσδίδουν βάθος στη συζήτηση· την απονευρώνουν. Διότι μεταμφιέζουν την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων σε δήθεν ουδέτερο προβληματισμό. Όμως τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν εξαρτώνται από πλειοψηφίες, δεν μπαίνουν σε ζυγαριά κοινωνικών συσχετισμών και δεν επαναδιαπραγματεύονται ανάλογα με το ακροατήριο. Υπάρχουν για να εγγυώνται την ελευθερία του ατόμου, ακόμη – και ιδίως – όταν αυτή ενοχλεί τη συλλογική συνήθεια.

Η διεθνής εμπειρία είναι απολύτως διαφωτιστική. Εκεί όπου τα δικαιώματα τέθηκαν «υπό συζήτηση», σύντομα περιορίστηκαν ή ακυρώθηκαν. Από την Πολωνία, όπου ο θεσμικός σκοταδισμός ντύθηκε με νομικό μανδύα, έως Πολιτείες των ΗΠΑ που, στο όνομα μιας υποκριτικής ηθικής, ξήλωσαν κατακτήσεις δεκαετιών υπό την πολιτική σκιά του Ντόναλντ Τραμπ. Καμία από αυτές τις οπισθοδρομήσεις δεν ξεκίνησε με ωμή απαγόρευση. Όλες άρχισαν με «διλήμματα», «ηθικούς προβληματισμούς» και επίκληση της κοινωνίας.

Η τοποθέτηση της κυρίας Καρυστιανού αποκαλύπτει, τελικά, έναν βαθύ ιδεολογικό μεσαιωνισμό: την αδυναμία κατανόησης ότι η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην αριθμητική της πλειοψηφίας. Δημοκρατία χωρίς ατομικά δικαιώματα δεν είναι δημοκρατία· είναι εξουσία της πλειοψηφίας πάνω στο άτομο.

Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι τέτοιες θέσεις συνυπάρχουν συχνά με τη ρητορική του «ούτε αριστερά – ούτε δεξιά». Η ιστορική εμπειρία δείχνει πως πίσω από αυτή την επίφαση υπέρβασης των ιδεολογιών κρύβεται, σχεδόν πάντα, η πιο σκληρή και ακραία εκδοχή της συντήρησης. Και όταν το τίμημα αυτής της «ουδετερότητας» είναι τα δικαιώματα των γυναικών, τότε δεν μιλάμε για απλή διαφωνία, αλλά για σαφή πολιτική και ιδεολογική επιλογή.

Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από νέες «ισορροπίες» εις βάρος των δικαιωμάτων. Έχει ανάγκη από καθαρές θέσεις και καθαρές γραμμές. Και σε αυτό το ζήτημα η γραμμή είναι αδιαπραγμάτευτη:
τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπαίνουν σε διαβούλευση.

Πασχάλης Θ. Τόσιος