ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Όταν το 2019 φαντάζει… λιγότερο δύσκολο από το σήμερα

Η πρόσφατη έρευνα κοινής γνώμης, σύμφωνα με την οποία η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει ότι βρισκόταν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση το 2019, λειτουργεί ως ηχηρό καμπανάκι για την πραγματική κατάσταση της κοινωνίας. Πίσω από τους μακροοικονομικούς δείκτες και τα κυβερνητικά αφηγήματα περί «ανάπτυξης», αποτυπώνεται μια καθημερινότητα που για τους πολλούς γίνεται ολοένα και πιο ασφυκτική.

Η πρόσφατη έρευνα κοινής γνώμης, σύμφωνα με την οποία η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει ότι βρισκόταν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση το 2019, λειτουργεί ως ηχηρό καμπανάκι για την πραγματική κατάσταση της κοινωνίας. Πίσω από τους μακροοικονομικούς δείκτες και τα κυβερνητικά αφηγήματα περί «ανάπτυξης», αποτυπώνεται μια καθημερινότητα που για τους πολλούς γίνεται ολοένα και πιο ασφυκτική.

Στο μεσοδιάστημα, πράγματι, μεσολάβησε η μεταμνημονιακή περίοδος και μια μορφή οικονομικής ανάκαμψης. Ωστόσο, αυτή η ανάκαμψη αποδείχθηκε ασθενής και άνισα κατανεμημένη, ιδίως σε σύγκριση με άλλες πρώην μνημονιακές χώρες, όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Κύπρος.
Εκεί, η έξοδος από τα προγράμματα συνοδεύτηκε από ουσιαστική ενίσχυση των εισοδημάτων και της αγοραστικής δύναμης. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η βελτίωση έμεινε κυρίως στα στατιστικά δελτία.
Την ίδια ώρα, η οικονομική πολιτική που εφαρμόστηκε υπήρξε σκληρή για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Το πραγματικό εισόδημα συρρικνώθηκε από τη διαρκή πίεση της λιτότητας, από την πληθωριστική έξαρση που απορρόφησε κάθε μικρή αύξηση μισθών και συντάξεων, αλλά και από την ανοχή σε καρτελικές πρακτικές σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ενέργεια, όπου οι αυξήσεις τιμών επιβάρυναν δυσανάλογα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο: για τους πολλούς, το ήδη δύσκολο 2019 μοιάζει σήμερα λιγότερο επώδυνο από το παρόν. Όχι επειδή τότε οι συνθήκες ήταν καλές, αλλά επειδή σήμερα η ακρίβεια, η ανασφάλεια και η στασιμότητα των εισοδημάτων διαβρώνουν την καθημερινή ζωή με πιο ύπουλο και διαρκή τρόπο.
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη δημοσκόπηση. Αποτελεί πολιτικό και κοινωνικό σήμα κινδύνου. Υπενθυμίζει ότι η οικονομία δεν κρίνεται μόνο από ρυθμούς ανάπτυξης και επενδυτικά ρεκόρ, αλλά από το αν οι πολίτες μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Και, σύμφωνα με τους ίδιους τους πολίτες, αυτή η αξιοπρέπεια σήμερα δοκιμάζεται περισσότερο από ό,τι πριν επτά χρόνια.
 
Καθημερινός Παρατηρητής