ΠΑΣΟΚ: Διεύρυνση με στρατηγική ή κινήσεις πολιτικής επιβίωσης;
Η ανακοίνωση της νέας επιτροπής «Δημοκρατικής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης» από το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζεται από τη Χαριλάου Τρικούπη ως μια κίνηση πολιτικής επανεκκίνησης και ανασυγκρότησης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική περί επανασυσπείρωσης και ανοίγματος, διατυπώνονται ήδη ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν: πρόκειται για έναν συγκροτημένο πολιτικό σχεδιασμό με σαφή ιδεολογικό αποτύπωμα ή για μια τακτική άμυνας απέναντι στις αρνητικές δημοσκοπικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το κόμμα και προσωπικά ο Νίκος Ανδρουλάκης;
Η ανακοίνωση της νέας επιτροπής «Δημοκρατικής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης» από το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζεται από τη Χαριλάου Τρικούπη ως μια κίνηση πολιτικής επανεκκίνησης και ανασυγκρότησης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική περί επανασυσπείρωσης και ανοίγματος, διατυπώνονται ήδη ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν: πρόκειται για έναν συγκροτημένο πολιτικό σχεδιασμό με σαφή ιδεολογικό αποτύπωμα ή για μια τακτική άμυνας απέναντι στις αρνητικές δημοσκοπικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το κόμμα και προσωπικά ο Νίκος Ανδρουλάκης;
Το πολιτικό timing και οι δημοσκοπήσεις
Δεν είναι τυχαίο ότι η πρωτοβουλία για τη συγκρότηση της επιτροπής έρχεται σε μια περίοδο όπου το ΠΑΣΟΚ καταγράφει σταθερά σημάδια δημοσκοπικής στασιμότητας ή και υποχώρησης, ενώ η δυναμική που είχε δημιουργηθεί μετά τις εσωκομματικές διαδικασίες δείχνει να εξασθενεί.
Στο πολιτικό παρασκήνιο αρκετοί εκτιμούν ότι η διεύρυνση επιχειρεί να λειτουργήσει ως «ένεση πολιτικής ζωτικότητας», δημιουργώντας την εικόνα κινητικότητας και επιστροφής στελεχών που ενδέχεται να επηρεάσουν το εκλογικό ακροατήριο. Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι αν η κινητικότητα αυτή βασίζεται σε έναν μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό ή αν αποτελεί περισσότερο μια επικοινωνιακή απάντηση στη φθορά που αποτυπώνεται στις μετρήσεις κοινής γνώμης.
Οι «επιστροφές» και η πολιτική τους ανάγνωση
Η πιθανή ένταξη ή επαναδραστηριοποίηση στελεχών που στο παρελθόν είχαν μετακινηθεί προς τον ΣΥΡΙΖΑ δημιουργεί ένα σύνθετο πολιτικό αφήγημα. Από τη μία πλευρά, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να παρουσιάσει αυτές τις κινήσεις ως αποκατάσταση ιστορικών δεσμών και ως επιστροφή προσώπων που ανήκουν ιδεολογικά στον χώρο της δημοκρατικής παράταξης.
Από την άλλη πλευρά, δεν λείπουν οι φωνές που επισημαίνουν ότι για αρκετά από τα πρόσωπα που ακούγονται, ο βασικός άξονας των πολιτικών τους επιλογών φαίνεται να είναι η προσωπική πολιτική επιβίωση. Με δεδομένο ότι τα κόμματα από τα οποία προέρχονται εμφανίζουν έντονη δημοσκοπική φθορά, η μετακίνηση προς το ΠΑΣΟΚ ερμηνεύεται από ορισμένους ως αναζήτηση νέου πολιτικού «εδράνου» και όχι ως αποτέλεσμα βαθύτερης πολιτικής σύγκλισης.
Η εικόνα αυτή ενισχύει έναν ευρύτερο προβληματισμό για το κατά πόσο οι μετακινήσεις στελεχών αντανακλούν ιδεολογικές επιλογές ή αν αποτελούν χαρακτηριστικό μιας πολιτικής κουλτούρας που δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της πολιτικής παρουσίας.
Το έλλειμμα πολιτικού και ιδεολογικού πλαισίου
Εκείνο που φαίνεται να προκαλεί τη μεγαλύτερη συζήτηση είναι ότι η διαδικασία διεύρυνσης προχωρά χωρίς να έχει παρουσιαστεί ένα σαφές πολιτικό, ιδεολογικό , αξιακό και προγραμματικό πλαίσιο που να εξηγεί ποια ακριβώς είναι η νέα ταυτότητα που επιχειρεί να διαμορφώσει το ΠΑΣΟΚ.
Η απουσία συγκεκριμένων πολιτικών θέσεων ή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για τον ρόλο της παράταξης στον σημερινό κοινωνικό και οικονομικό χάρτη δημιουργεί την εντύπωση ότι η διεύρυνση κινείται περισσότερο σε οργανωτικό επίπεδο παρά σε επίπεδο πολιτικής ανασυγκρότησης.
Για ένα κόμμα που φιλοδοξεί να επαναδιεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στον χώρο των προοδευτικών δυνάμεων, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αριθμητική ενίσχυση των στελεχών αλλά κυρίως η διαμόρφωση ενός πειστικού αφηγήματος για την κοινωνία.
Το διακύβευμα για την επόμενη ημέρα
Η επιτροπή «Δημοκρατικής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο πολιτικής ανασυγκρότησης, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο και σαφή στρατηγική κατεύθυνση.
Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να εκληφθεί ως μια συγκυριακή προσπάθεια διαχείρισης της πολιτικής πίεσης, χωρίς τη δυνατότητα να δημιουργήσει πραγματική δυναμική στην κοινωνία.
Η εξέλιξη αυτής της πρωτοβουλίας θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να μετατρέψει τη διεύρυνση σε πολιτική επανεκκίνηση ή αν θα παραμείνει εγκλωβισμένο σε έναν κύκλο αναζήτησης ισορροπιών μεταξύ προσώπων, χωρίς σαφή ιδεολογικό προσανατολισμό.
Γράφει ο Παρατηρητικός
Για τον «Καθημερινό Παρατηρητή»
