Η παρουσίαση των 45 στελεχών της Επιτροπής Διεύρυνσης άνοιξε μια ουσιαστική συζήτηση στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι πόσοι επιστρέφουν, αλλά με ποιους όρους επιστρέφουν και ποιο μήνυμα εκπέμπεται προς την κοινωνία.

Η εκδήλωση της Επιτροπής Διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλονίκη και η παρουσίαση 45 νέων στελεχών αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες πολιτικές πρωτοβουλίες της ηγεσίας του Νίκου Ανδρουλάκη μετά την επανεκλογή του. Η Χαριλάου Τρικούπη επιδιώκει να δείξει ότι το κόμμα ανοίγεται ξανά στην κοινωνία, αναζητώντας ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, με στόχο τη συγκρότηση μιας αξιόπιστης προοδευτικής πρότασης διακυβέρνησης.

Ωστόσο, από την πρώτη κιόλας ημέρα, η πρωτοβουλία αυτή δεν αντιμετωπίστηκε μόνο με θετικά σχόλια. Άνοιξε μια ουσιαστική πολιτική συζήτηση, τόσο εκτός όσο και εντός του κόμματος, για το πραγματικό περιεχόμενο της διεύρυνσης.

Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν το ΠΑΣΟΚ οικοδομεί νέα κοινωνικά ερείσματα ή αν περιορίζεται στην επιστροφή πολιτικών στελεχών που στο παρελθόν αποχώρησαν από τον χώρο, μετακινήθηκαν κυρίως προς τον ΣΥΡΙΖΑ ,ιδιαίτερα κατά την περίοδο της κυβερνητικής του κυριαρχίας και σήμερα, έχοντας ουσιαστικά ολοκληρώσει τον πολιτικό τους κύκλο εκεί, αναζητούν μια νέα πολιτική στέγη.

Το ερώτημα αυτό δεν είναι προσωπικό. Είναι βαθιά πολιτικό.

Η κοινωνία δεν αξιολογεί πλέον μόνο τα πρόσωπα. Αξιολογεί κυρίως τη συνέπεια των πολιτικών διαδρομών. Σε μια εποχή γενικευμένης δυσπιστίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα, οι μετακινήσεις στελεχών από κόμμα σε κόμμα δεν αντιμετωπίζονται αυτονόητα ως στοιχείο διεύρυνσης. Αντίθετα, συχνά εκλαμβάνονται ως ανακύκλωση του ίδιου πολιτικού προσωπικού.Γι' αυτό και η επιτυχία της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας θα κριθεί από την ίδια την κοινωνία και όχι από τον αριθμό των προσώπων που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη.

Η σύγκριση με την επιλογή Τσίπρα

Στο πολιτικό παρασκήνιο, αρκετά στελέχη συγκρίνουν ήδη τη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ με εκείνη που φαίνεται να ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας στο υπό διαμόρφωση πολιτικό του εγχείρημα.

Η διαφορά που επισημαίνουν είναι ότι, σύμφωνα με όσα έχουν μέχρι στιγμής δημοσιοποιηθεί, ο πρώην πρωθυπουργός αποφεύγει να στηρίξει την επανεκκίνησή του στην ένταξη εν ενεργεία βουλευτών ή σε μαζικές μεταγραφές κοινοβουλευτικών στελεχών, επιχειρώντας να εκπέμψει μήνυμα πολιτικής επανεκκίνησης.

Αντίθετα, στο ΠΑΣΟΚ η εικόνα των επιστροφών δημιουργεί αναπόφευκτα ένα διαφορετικό πολιτικό αφήγημα, το οποίο θα αξιολογηθεί από τους πολίτες ως προς το αν εκφράζει πραγματική ανανέωση ή επιστροφή σε γνώριμες συνταγές.

Οι ενστάσεις από το εσωτερικό του κόμματος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβληματισμοί που, σύμφωνα με πληροφορίες, διατυπώνονται από στελέχη και μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ.

Οι ίδιες πηγές θέτουν προς την ηγεσία ένα βασικό ερώτημα: πώς είναι δυνατόν το κόμμα να αναζητά στελέχη εκτός των τειχών, όταν τα τελευταία χρόνια δεν έχει κατορθώσει να αξιοποιήσει πλήθος αξιόλογων στελεχών του ίδιου του ΠΑΣΟΚ, ανθρώπων με πολιτική διαδρομή, κοινωνική αποδοχή και οργανωτική εμπειρία, οι οποίοι παραμένουν ουσιαστικά σε πολιτική αδράνεια.

Κατά την άποψη αυτής της μερίδας στελεχών, η πρώτη υποχρέωση μιας ηγεσίας που επιδιώκει τη διεύρυνση είναι να ενεργοποιήσει το ίδιο της το δυναμικό. Να δώσει ρόλο σε ανθρώπους που παρέμειναν συνεπείς στις δύσκολες περιόδους και δεν εγκατέλειψαν τον χώρο όταν αυτός βρέθηκε σε εκλογική και πολιτική συρρίκνωση.

Το επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι η αξιοκρατία μέσα στο ίδιο το κόμμα αποτελεί προϋπόθεση για να γίνει πιστευτή οποιαδήποτε προσπάθεια ανοίγματος προς την κοινωνία.

Χρειάζεται πολιτικό συμβόλαιο, όχι μόνο πολιτική επιστροφή

Εξίσου έντονος είναι ο προβληματισμός για τους όρους με τους οποίους πραγματοποιούνται οι επιστροφές.

Στελέχη που παρακολουθούν τη διαδικασία υποστηρίζουν ότι η πολιτική επανένταξη δεν μπορεί να είναι μια απλή οργανωτική πράξη ούτε να δημιουργεί την εντύπωση προεξόφλησης συμμετοχής στα μελλοντικά ψηφοδέλτια.

Αντίθετα, θεωρούν ότι κάθε επιστροφή θα όφειλε να συνοδεύεται από μια καθαρή πολιτική τοποθέτηση. Από μια δημόσια εξήγηση προς τα μέλη, τους φίλους και τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ για τους λόγους που οδήγησαν κάποτε στην αποχώρηση, αλλά και για τους λόγους που σήμερα καθιστούν ειλικρινή και ουσιαστική την επιστροφή.Όχι ως διαδικασία αυτοκριτικής για λόγους εντυπώσεων, αλλά ως στοιχείο πολιτικής συνέπειας.

Γιατί η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με τις αφίξεις. Χτίζεται με την ειλικρίνεια των πολιτικών επιλογών.

Το πραγματικό στοίχημα

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται ίσως στη σημαντικότερη καμπή της τελευταίας δεκαπενταετίας. Από τη μία πλευρά επιδιώκει να εδραιωθεί ως ο βασικός εκφραστής της δημοκρατικής παράταξης. Από την άλλη, καλείται να απαντήσει σε μια κοινωνία που ζητά νέο πολιτικό προσωπικό, καθαρές ιδέες και συνέπεια.

Η διεύρυνση είναι αναγκαία για κάθε κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει. Δεν είναι όμως από μόνη της αρκετή.

Αυτό που τελικά θα κρίνει την επιτυχία της δεν είναι οι φωτογραφίες μιας εκδήλωσης ούτε ο αριθμός των ονομάτων που ανακοινώθηκαν. Είναι αν θα πείσει ότι αποτελεί μια νέα πολιτική συμφωνία με την κοινωνία και όχι μια ακόμη αναδιάταξη του ίδιου πολιτικού προσωπικού.

Γιατί στην πολιτική, περισσότερο από τις επιστροφές, μετρά ο λόγος για τον οποίο επιστρέφει κανείς. Και ακόμη περισσότερο, ο λόγος για τον οποίο η κοινωνία θα επιλέξει να τον εμπιστευθεί ξανά.

Π.Τ