Κύριε Τόσιε, θα ήθελα να ξεκινήσουμε από μια φράση σας που προκάλεσε συζήτηση: καλέσατε όσους επιθυμούν να επιστρέψουν στο ΠΑΣΟΚ να ζητήσουν “άφεση αμαρτιών”. Προφανώς δεν αναφέρεστε σε όλους. Το ζήτημα για εσάς είναι ηθικό;

Τ.Π.:Το ΠΑΣΟΚ, στη μακρά ιστορική του διαδρομή, κατάφερε να εξελιχθεί σε κεντρικό πυλώνα της μεταπολιτευτικής Δημοκρατίας ακριβώς επειδή δεν φοβήθηκε τη διεύρυνση. Άνοιξε προς την Αριστερά, προς το προοδευτικό Κέντρο, προς κοινωνικές δυνάμεις που διεκδικούσαν αξιοπρέπεια, δικαιώματα και συμμετοχή.

Αυτές οι διευρύνσεις δεν ήταν ποτέ άθροισμα προσώπων. Ήταν πολιτικές πράξεις με αξιακό περιεχόμενο. Όταν, όμως, στα χρόνια της κρίσης, ακούστηκαν δημόσιες τοποθετήσεις που ξεπέρασαν την πολιτική αντιπαράθεση και διολίσθησαν σε εχθροπάθεια, στοχοποίηση και υπονοούμενα ακόμη και για τη ζωή του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, τότε μιλάμε για ρήξη με τη δημοκρατική κουλτούρα.

Η επιφύλαξη που εξέφρασα αφορά συγκεκριμένες συμπεριφορές, όχι συλλογικά ρεύματα. Σε μια Δημοκρατία δεν υπάρχει πολιτική χωρίς μνήμη. Και η κοινωνία έχει υψηλές απαιτήσεις από όλους μας: για όσα λέμε σήμερα, αλλά και για όσα είπαμε χθες.

Στο επικείμενο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τι θα κριθεί τελικά; Η ενότητα του κόμματος ή η ικανότητά του να διεκδικήσει την κυβερνητική εντολή;

Τ.Π.:Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι ενότητα ή προοπτική εξουσίας. Το δίλημμα είναι αν το ΠΑΣΟΚ θα κάνει ένα συνέδριο εσωκομματικών ισορροπιών ή ένα συνέδριο που θα μιλήσει στην κοινωνία.

Η χώρα βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση: ακρίβεια, ενεργειακή αισχροκέρδεια, κοινωνικές ανισότητες, διάλυση του κοινωνικού κράτους. Το Συνέδριο οφείλει να απευθυνθεί πρωτίστως στους πολίτες που βρίσκονται έξω από τα κομματικά τείχη. Σε αυτούς που νιώθουν ότι δεν έχουν πολιτική εκπροσώπηση.

Δεν αρκεί μια γενική επίκληση της Σοσιαλδημοκρατίας. Ο λεγόμενος «Τρίτος Δρόμος» απέτυχε πανευρωπαϊκά. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να επαναπροσδιορίσει το όραμά του: ποιον εκπροσωπεί, με ποιους συγκρούεται και για ποια κοινωνία παλεύει.

Οφείλει να μιλήσει ξανά για ανοδική κοινωνική κινητικότητα. Για παραγωγική ανασυγκρότηση. Για μια οικονομία της αξιοπρέπειας. Και αυτό δεν γίνεται χωρίς σύγκρουση με τα ισχυρά συμφέροντα.

Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείτε αναγκαίο το Συνέδριο να πάρει ρητή απόφαση για μη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία;

Τ.Π.:Ναι. Είναι απολύτως αναγκαίο. Και πρέπει να ειπωθεί καθαρά: το Συνέδριο οφείλει να καταλήξει σε ρητή και δεσμευτική απόφαση μη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία.

Όχι από κομματικό πείσμα, αλλά γιατί τα δύο κόμματα εκφράζουν αντίθετα κοινωνικά και πολιτικά σχέδια. Η κυβέρνηση του Κυριάκου  Μητσοτάκη  δεν είναι απλώς μια συντηρητική κυβέρνηση. Είναι η κυβέρνηση της οικονομικής ολιγαρχίας.

Είναι η κυβέρνηση των ενεργειακών καρτέλ που θεσμοποίησαν την ακρίβεια.
Των τραπεζών που κερδοφορούν ασύστολα ενώ στραγγαλίζουν νοικοκυριά και μικρομεσαίους.
Των funds που αρπάζουν περιουσίες και πρώτες κατοικίες.
Της διαπλοκής που μετατρέπει το κράτος σε εργαλείο εξυπηρέτησης των λίγων.

Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να διεκδικεί προοδευτική διακυβέρνηση και ταυτόχρονα να αφήνει ανοιχτά παράθυρα συγκυβέρνησης με αυτούς που οικοδόμησαν και υπηρετούν αυτό το μοντέλο. Η ασάφεια εδώ δεν είναι ουδετερότητα – είναι πολιτική υποχώρηση.

Το Συνέδριο πρέπει να αποτελέσει πολιτική τομή. Να βγάλει το ΠΑΣΟΚ με σαφές ιδεολογικό, πολιτικό και αξιακό πλαίσιο. Να προτάξει μια νέα ριζοσπαστική προοδευτική αλλαγή στη διακυβέρνηση της χώρας, με επίκεντρο τον άνθρωπο και το δημόσιο συμφέρον.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαία η δίκαιη αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου. Ένας πλούτος που αυτή τη στιγμή δεν επιστρέφει στην κοινωνία, αλλά συγκεντρώνεται στα χέρια μιας κλειστής οικονομικής ελίτ, στους κομματικούς φίλους του κυβερνώντος κόμματος και στα δίκτυα διαπλοκής.

Το ΠΑΣΟΚ υπάρχει για να συγκρουστεί με αυτή την πραγματικότητα. Όχι για να τη διαχειριστεί πιο «κομψά».

Η Νέα Δημοκρατία, πάντως, αφήνει να εννοηθεί ότι θα έβλεπε το ΠΑΣΟΚ ως κυβερνητικό εταίρο αν δεν πετύχει αυτοδυναμία. Πώς το σχολιάζετε;

Τ.Π.:Είναι τουλάχιστον υποκριτικό. Τα ίδια στελέχη που χαρακτηρίζουν το ΠΑΣΟΚ «τοξικό», την ίδια στιγμή το εμφανίζουν ως πιθανό σωσίβιο εξουσίας.

Αυτά τα σενάρια δεν εξυπηρετούν την κοινωνία. Εξυπηρετούν όσους θέλουν να συνεχιστεί απρόσκοπτα η ίδια πολιτική: ακρίβεια για τους πολλούς, προνόμια για τους λίγους.

Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να γίνει συμπλήρωμα της Δεξιάς. Επιστρέφει για να εκφράσει την κοινωνική πλειοψηφία και να συγκρουστεί με το σύστημα εξουσίας που τη συνθλίβει.

Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα του Συνεδρίου. Και εκεί θα κριθούμε όλοι.

Συνέντευξη στον Χρήστο Πασχάλη
Καθημερινός Παρατηρητής