Σε μια περίοδο όπου τα ελληνικά νοικοκυριά δοκιμάζονται ήδη από την ακρίβεια στα βασικά αγαθά, ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου καταγράφουν εκ νέου ανοδική πορεία στις διεθνείς αγορές, συμπαρασύροντας προς τα πάνω το κόστος θέρμανσης, ηλεκτρικής ενέργειας και μετακίνησης.

Η ενεργειακή αγορά εισέρχεται σε μια νέα φάση έντονης αστάθειας, επηρεασμένη από γεωπολιτικές εντάσεις, περιορισμούς στην προσφορά και την αβεβαιότητα που επικρατεί στις παγκόσμιες αγορές καυσίμων. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές «ράλι» τιμών που μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στην πραγματική οικονομία.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, το πρόβλημα λαμβάνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις. Η δομή της αγοράς ενέργειας, με περιορισμένο ανταγωνισμό και ισχυρή συγκέντρωση ισχύος σε λίγους μεγάλους παίκτες, δημιουργεί εύφορο έδαφος για υπερκέρδη και στρεβλώσεις. Οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται ταχύτατα στους λογαριασμούς των καταναλωτών, ενώ όταν οι τιμές υποχωρούν, η αποκλιμάκωση καθυστερεί ή περιορίζεται.

Παρά τις συνεχείς καταγγελίες για φαινόμενα αισχροκέρδειας, η κυβερνητική στάση παραμένει κατώτερη των περιστάσεων. Οι παρεμβάσεις εξαντλούνται σε περιστασιακές επιδοτήσεις ή σε γενικόλογες αναφορές περί «διεθνών πιέσεων», χωρίς να αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες στρεβλώσεις της αγοράς. Ουσιαστικοί μηχανισμοί ελέγχου της τιμολόγησης και της κερδοφορίας των ενεργειακών ομίλων παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ τα μέτρα προστασίας των καταναλωτών αποδεικνύονται συχνά αποσπασματικά.

Την ίδια ώρα, οι συνέπειες είναι άμεσες και ορατές στην κοινωνία. Οι λογαριασμοί ενέργειας συνεχίζουν να πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, το κόστος μετακίνησης αυξάνεται, ενώ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βλέπουν τα λειτουργικά τους έξοδα να διογκώνονται.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το ερώτημα που τίθεται όλο και πιο επιτακτικά είναι απλό: θα συνεχίσει η πολιτεία να παρακολουθεί παθητικά το ενεργειακό «πάρτι» των αγορών ή θα προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις για τον έλεγχο της αισχροκέρδειας και την προστασία της κοινωνίας;

Καθημερινός Παρατηρητής