Σέρρες: Αναφορές υπήρχαν, πρόληψη όχι-Στο μικροσκόπιο εισαγγελικής έρευνας οι ευθύνες του κρατικού μηχανισμού πριν την τραγωδια
Η δολοφονία του 17χρονου στις Σέρρες, με κατηγορούμενο έναν 16χρονο, δεν εξελίσσεται πλέον μόνο ως μια βαριά ποινική υπόθεση ανήλικης βίας. Μετά τις αναφορές του Χαμόγελο του Παιδιού για το οικογενειακό περιβάλλον του ανηλίκου δράστη, ανοίγει ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο πεδίο: εκείνο των ενδεχόμενων υπηρεσιακών παραλείψεων και της αποτυχίας πρόληψης.
Η δολοφονία του 17χρονου στις Σέρρες, με κατηγορούμενο έναν 16χρονο, δεν εξελίσσεται πλέον μόνο ως μια βαριά ποινική υπόθεση ανήλικης βίας. Μετά τις αναφορές του Χαμόγελο του Παιδιού για το οικογενειακό περιβάλλον του ανηλίκου δράστη, ανοίγει ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο πεδίο: εκείνο των ενδεχόμενων υπηρεσιακών παραλείψεων και της αποτυχίας πρόληψης.
Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Σερρών διενεργεί προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπήρχαν ενδείξεις που όφειλαν να είχαν κινητοποιήσει κοινωνικές υπηρεσίες ή άλλους αρμόδιους φορείς πριν η κατάσταση φτάσει στο μη αναστρέψιμο σημείο.
Ενδείξεις χωρίς θεσμική συνέχεια
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αναφορές που έγιναν προς αρμόδιες δομές αφορούσαν προβληματικές συνθήκες στο οικογενειακό περιβάλλον του ανηλίκου. Παρ’ όλα αυτά, δεν προκύπτει μέχρι στιγμής καμία ουσιαστική, τεκμηριωμένη παρέμβαση από κρατικό ή αυτοδιοικητικό φορέα.
Το κρίσιμο ερώτημα που διερευνάται είναι σαφές:
υπήρχαν σήματα κινδύνου που δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς ή δεν ακολουθήθηκαν από τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα παιδικής προστασίας;
Η υπόθεση αναδεικνύει τα δομικά όρια ενός συστήματος που συχνά λειτουργεί αποσπασματικά, με αργά αντανακλαστικά και χωρίς ουσιαστικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Θεσμική ευθύνη πριν την ποινική
Η εισαγγελική έρευνα δεν στρέφεται κατά προσώπων, αλλά εξετάζει τη λειτουργία ή τη δυσλειτουργία μηχανισμών. Αν δηλαδή:
-
υπήρξαν αναφορές που καταγράφηκαν αλλά δεν αξιολογήθηκαν,
-
υπήρχαν αρμοδιότητες που δεν ασκήθηκαν,
-
και αν η έλλειψη παρέμβασης συνδέεται με θεσμικά κενά, υποστελέχωση ή αδράνεια.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που ξεπερνά τη συγκεκριμένη οικογένεια και αγγίζει τον πυρήνα της κρατικής ευθύνης απέναντι στους ανηλίκους: την πρόληψη, όχι τη διαχείριση μετά την καταστροφή.
Όταν το κράτος εμφανίζεται μόνο μετά
Η τραγωδία στις Σέρρες επαναφέρει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Οι μηχανισμοί ελέγχου και προστασίας ενεργοποιούνται δυναμικά μόνο αφού υπάρξει έγκλημα, δικογραφία και δημόσια κατακραυγή. Τότε ξεκινούν οι έρευνες, οι διαπιστώσεις και οι διαβεβαιώσεις ότι «θα αποδοθούν ευθύνες».
Το ερώτημα, όμως, παραμένει αναπάντητο:
τι έγινε ή τι δεν έγινε όταν υπήρχε ακόμη χρόνος;
Έρευνα με βαρύ κοινωνικό φορτίο
Η προκαταρκτική εξέταση καλείται να ρίξει φως όχι μόνο σε συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις ή παραλείψεις, αλλά και σε ένα συνολικό πλαίσιο λειτουργίας του συστήματος παιδικής προστασίας. Η έκβασή της θα κρίνει αν η τραγωδία αυτή θα αποτελέσει αφορμή ουσιαστικής αυτοκριτικής και αλλαγών ή αν θα προστεθεί απλώς σε μια μακρά λίστα υποθέσεων όπου η ευθύνη διαχέεται και τελικά χάνεται.
Σημειώνεται ότι η εισαγγελική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν αποδίδεται καμία ευθύνη σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή υπηρεσιακούς παράγοντες πριν την ολοκλήρωσή της. Το παρόν ρεπορτάζ καταγράφει θεσμικά ερωτήματα και κοινωνικές διαστάσεις της υπόθεσης, στο πλαίσιο του δημοσιογραφικού ελέγχου και του δημόσιου ενδιαφέροντος.
