Σέρρες: Δικαιοσύνη και ελεγκτικοί μηχανισμοί σε «κώμα» -Όταν οι θεσμοί σιωπούν, η ατιμωρησία γίνεται καθεστώς
Υπάρχει μια φράση που μου είχε πει κάποτε ένας μεγάλος πολιτικός της νεότερης ιστορίας του τόπου: «Όταν δεν λειτουργούν οι θεσμοί, παράγουν ανισότητα». Και πράγματι, δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη Δικαιοσύνη και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Υπάρχει μια φράση που μου είχε πει κάποτε ένας μεγάλος πολιτικός της νεότερης ιστορίας του τόπου: «Όταν δεν λειτουργούν οι θεσμοί, παράγουν ανισότητα». Και πράγματι, δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη Δικαιοσύνη και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Στις Σέρρες, αλλά όχι μόνο, οι καθυστερήσεις σε κρίσιμες υποθέσεις έχουν πάψει προ πολλού να είναι μια απλή διοικητική δυσλειτουργία. Έχουν μετατραπεί σε δομικό πρόβλημα δημοκρατίας, διαφάνειας και χρηστής διοίκησης. Ιδίως όταν πρόκειται για υποθέσεις που αγγίζουν τη διαχείριση δημόσιου και δημοτικού χρήματος, την ποιότητα της διοίκησης και τη λογοδοσία στην Αυτοδιοίκηση, η αδράνεια δεν είναι ουδέτερη. Παράγει συνέπειες. Και οι συνέπειες αυτές είναι βαριές.
Υποθέσεις σοβαρές, καταγγελίες βαριές, σκάνδαλα που αφορούν υπεξαιρέσεις εκατομμυρίων ευρώ χρήματα του Έλληνα φορολογούμενου και του δημότη , παραμένουν για χρόνια βαλτωμένα. Αραχνιάζουν σε συρτάρια. Χάνονται μέσα σε καθυστερήσεις, αναβολές, ελέγχους που δεν ολοκληρώνονται ποτέ και πορίσματα που είτε αργούν προκλητικά είτε δεν φτάνουν ποτέ εκεί όπου πρέπει.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο η βραδύτητα των θεσμών. Είναι η σχεδόν εκκωφαντική σιωπή που τη συνοδεύει. Ελάχιστοι αντιδρούν. Ελάχιστοι ενοχλούνται πραγματικά. Και αυτό λέει πολλά, όχι μόνο για την εποχή, αλλά και για την ποιότητα του πολιτικού προσωπικού του νομού μας. Γιατί ποιος να διεκδικήσει διαφάνεια, όταν τόσοι πολλοί έχουν μάθει να συμβιώνουν με την αδιαφάνεια; Ποιος να απαιτήσει κάθαρση, όταν το σύστημα έχει μάθει να αυτοπροστατεύεται;
Δυστυχώς, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί σε πολλές αυτοδιοικητικές δομές του νομού μόνο θλίψη και οργή προκαλεί. Διαπλοκή, παράνομος πλουτισμός, μαύρο χρήμα, υπερκοστολογήσεις έργων και προμηθειών, πελατειακές σχέσεις, σιωπές με το αζημίωτο. Ένα καθεστώς που δεν γεννήθηκε τυχαία, ούτε συντηρείται μόνο του. Χρειάζεται πρόθυμους, ανοχές, πολιτικές πλάτες και, πάνω απ’ όλα, θεσμική αδράνεια.
Γι’ αυτό και είναι απολύτως κατανοητή η ενόχληση όλων εκείνων που δυσφορούν κάθε φορά που κάποιοι επιμένουν, με αξιοπρέπεια και κόστος, να αποκαλύπτουν, να ερευνούν και να ενημερώνουν τους πολίτες. Η αληθινή δημοσιογραφία δεν είναι διακοσμητική. Δεν είναι δημόσιες σχέσεις της εξουσίας. Είναι ενοχλητική, ακριβώς επειδή φωτίζει όσα κάποιοι θέλουν να μείνουν στο σκοτάδι.
Και μιας και μιλάμε για υποκρισία, αυτό το κείμενο είναι αφιερωμένο και στον γνωστό «ελεγκτή», εκείνον που αναρωτιόταν γιατί δεν κλείνει επιτέλους ο «Παρατηρητής». Στον ίδιο «ελεγκτή» που αρέσκεται να μιλά για κάθαρση, να καταγγέλλει δήθεν «λαμόγια», να υψώνει το δάχτυλο ως τιμητής των πάντων, αλλά την ίδια στιγμή συνδιαλέγεται μαζί τους κοινωνικά, πολιτικά και κομματικά. Στον ίδιο «ελεγκτή» του οποίου η υπηρεσία, παρότι έχει θεσμική αρμοδιότητα να ελέγχει αυτοδιοικητικές δομές, δεν έχει καταφέρει έως σήμερα να οδηγήσει ούτε μία σοβαρή υπόθεση εκεί όπου πραγματικά θα έπρεπε να καταλήξει.
Και τότε το ερώτημα γεννιέται αβίαστα:
Αν όλοι ξέρουν, αν όλοι ψιθυρίζουν, αν όλοι βλέπουν, τότε γιατί δεν τιμωρείται σχεδόν κανείς;
Γιατί δεν λογοδοτεί κανείς;Γιατί δεν καταλήγει ποτέ στη φυλακή κανένα από τα πολλά αυτοδιοικητικά λαμόγια που, κατά κοινή ομολογία, λυμαίνονται επί χρόνια τον τόπο;
Η απάντηση ίσως είναι πιο σκοτεινή απ’ όσο θα ήθελαν κάποιοι να παραδεχτούν.
Γιατί όταν η Δικαιοσύνη αργεί υπερβολικά και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποτυγχάνουν συστηματικά, δεν έχουμε απλώς θεσμική ανεπάρκεια.Έχουμε μια μορφή συνενοχής διά της αδράνειας.Και αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη μορφή διαφθοράς απ’ όλες.
Πασχάλης Θ. Τόσιος

