Σέρρες: Οι “Κήποι του Αδώνιδος” και το χασίλι της Μεγάλης Παρασκευής
Η αρχαία παράδοση και η καταγραφή του Αικατερίνιδη
Η αρχαία παράδοση και η καταγραφή του Αικατερίνιδη
Στην έρευνά του για τα έθιμα των Σερρών, είχε καταγράψει με ιδιαίτερη λεπτομέρεια το λατρευτικό έθιμο της Μεγάλης Παρασκευής, γνωστό ως «χασίλι», που αποτελεί φανερό επιβίωμα των αρχαίων «Κήπων του Αδώνιδος».
Το 1974, στο Α΄ Συμπόσιο Λαογραφίας του Βορειοελλαδίτικου χώρου στη Θεσσαλονίκη, ο αείμνηστος καθηγητής Γ.Α. Μέγας παρουσίασε το έθιμο, ενώ αναφέρθηκε και σε καταγραφή του Αικατερίνιδη από το 1965 στη συνοικία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στις Σέρρες, Περιγραφή του εθίμου δίδει ο Μέγας από αναπαράσταση του στην Αθήνα, την οποία έκαμε φιλική του σερραϊκή οικογένεια: « Εκλησίαζε το Πάσχα του 1954, και η κυρία της φιλικής μου οικογενείας επροθυμοποιήθη να παρασκευάση το λεγόμενο εις το Σερραϊκόν ιδίωμα «χασίλι» (=πρασινάδα) δεκα πέντε ημέρας προς της Μ. Παρασκευής έσπειρεν εις ένα πιάτο με νερό σπόρους φακής. Οι σπόροι γρήγορα ανεβλάστησαν και το βράδυ της Μεγ. Παρασκευής, την ώρα που περνούσε ο Επιτάφιος.
Οι αναφορές του εθίμου
Το έθιμο, όπως καταδεικνύουν οι αναφορές σε δημοσιεύσεις του 1929 και 1957, σχετίζεται με τις αρχαίες τελετές των Αδονίων, κατά τις οποίες οι γυναίκες θρηνούν για το θάνατο του θεού και στη συνέχεια εορτάζουν τη ζωοδόχο ανάστασή του, συνδέοντας τον κύκλο της φύσης με τον θρησκευτικό συμβολισμό. Ο Αικατερίνιδης, μέσα από τις αναλύσεις και τις φωτογραφίες του, τόνιζε την αξία της διατήρησης αυτού του εθίμου, ως μαρτυρία της αρχαιότητας και της ελληνικότητας της περιοχής των Σερρών.
Η συμβολή του στην καταγραφή και διάδοση της λαογραφικής κληρονομιάς αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη, ενώ η μνήμη του παραμένει ζωντανή μέσα από τα κείμενα και τις μελέτες του.
Διαμάντω Φραγγεδάκη

