Σέρρες: Όταν το πελατειακό κράτος μπαίνει στην τάξη
Η υπόθεση της καθηγήτριας που φίμωσε ανήλικο μαθητή σε σχολείο των Σερρών δεν είναι μια «ακραία εξαίρεση», ούτε ένα ατυχές και απρόβλεπτο περιστατικό. Είναι η ωμή αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί, ακόμη και σήμερα, το πελατειακό κομματικό σύστημα μέσα στην εκπαίδευση. Ένα σύστημα που αποτυγχάνει όχι από αδυναμία, αλλά από επιλογή.
Η υπόθεση της καθηγήτριας που φίμωσε ανήλικο μαθητή σε σχολείο των Σερρών δεν είναι μια «ακραία εξαίρεση», ούτε ένα ατυχές και απρόβλεπτο περιστατικό. Είναι η ωμή αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί, ακόμη και σήμερα, το πελατειακό κομματικό σύστημα μέσα στην εκπαίδευση. Ένα σύστημα που αποτυγχάνει όχι από αδυναμία, αλλά από επιλογή.
Όταν ένας εκπαιδευτικός με σοβαρά και γνωστά προβλήματα παραμένει στην τάξη, όταν υπάρχουν ενδείξεις, καταγγελίες ή προειδοποιητικά σημάδια και δεν ενεργοποιείται κανένας ουσιαστικός μηχανισμός ελέγχου και πρόληψης, τότε η ευθύνη παύει να είναι ατομική. Μετατρέπεται σε θεσμική και πολιτική. Και αφορά συγκεκριμένους ρόλους και πρόσωπα.
Πώς να υπάρξει αξιολόγηση και επιβολή κανόνων, όταν η διοικητική πυραμίδα της εκπαίδευσης συγκροτείται με κομματικά κριτήρια; Όταν προϊστάμενοι, διευθυντές και διοικητικά στελέχη γνωρίζουν ότι η θέση τους εξαρτάται περισσότερο από πολιτικές ισορροπίες και παρεμβάσεις βουλευτικών γραφείων παρά από την ευθύνη και την επάρκειά τους; Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αξιολόγηση δεν απουσιάζει απλώς· υπονομεύεται συνειδητά.
Το αποτέλεσμα είναι επικίνδυνο και επαναλαμβανόμενο: άνθρωποι που δεν θα έπρεπε να βρίσκονται σε σχολικές αίθουσες παραμένουν σε άμεση επαφή με ανήλικους μαθητές. Οι καταγγελίες θάβονται, οι φάκελοι δεν προχωρούν, οι ευθύνες διαχέονται μέχρι να εξαφανιστούν. Και όλοι όσοι γνώριζαν αλλά δεν έδρασαν ,διευθυντές σχολικών μονάδων, προϊστάμενοι εκπαίδευσης, αιρετοί και αρμόδιες δημοτικές αρχές. καθίστανται συνυπεύθυνοι.
Στην περίπτωση των Σερρών, το γεγονός ότι το περιστατικό χαρακτηρίστηκε ακόμη και από τον οικογενειακό περίγυρο της εκπαιδευτικού ως «αναμενόμενο» συνιστά τη βαρύτερη καταδίκη του συστήματος. Δεν αιφνιδιάστηκε κανείς. Απλώς όλοι περίμεναν. Και όταν το αναπόφευκτο συνέβη, η συζήτηση επιχειρήθηκε να κλείσει στο στενό πλαίσιο της ποινικής ευθύνης ενός προσώπου.
Όμως η αλήθεια είναι πιο δυσάρεστη: το πρόβλημα δεν είναι ένα πρόσωπο, αλλά ένα σύστημα ανοχής, σιωπής και πολιτικής εξυπηρέτησης. Ένα σύστημα που αποτυγχάνει πρώτα απ’ όλα να προστατεύσει τα παιδιά.
Η υπόθεση των Σερρών οφείλει να αποτελέσει σημείο καμπής. Όχι με δηλώσεις μετάνοιας και επικοινωνιακές διαχειρίσεις, αλλά με ρήξεις. Γιατί όσο η εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως πεδίο πελατειακών ισορροπιών και όχι ως θεσμός ευθύνης, τα σχολεία δεν θα είναι ασφαλή. Και αυτή είναι μια συλλογική ντροπή που δεν μπορεί ,ούτε πρέπει να θαφτεί.
Πασχάλης Θ. Τόσιος
Καθημερινός Παρατηρητής
