Καρναβαλικές παρελάσεις σε Νιγρίτα, Σιδηρόκαστρο και Κάτω Καμήλα

Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, το ενδιαφέρον στρέφεται στις μεγάλες οργανωμένες παρελάσεις αρμάτων και μασκαράδων που πραγματοποιούνται σε διάφορες κωμοπόλεις του νομού, όπως η Νιγρίτα, το Σιδηρόκαστρο και η Κάτω Καμήλα. Πολύχρωμες στολές, σατιρικά δρώμενα και ζωντανή μουσική συνθέτουν ένα γιορτινό σκηνικό που προσελκύει πλήθος επισκεπτών.

Τα «Κετσέκια» στο Ποντισμένο

Στο Ποντισμένο αναβιώνει το ιδιαίτερο έθιμο «Κετσέκια», το οποίο ανάγεται στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το έθιμο επανήλθε το 1992, ύστερα από πολυετή προσπάθεια και με την καθοριστική συμβολή της Αμερικανίδας εθνολόγου Ιβόν Χαντ.

Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, άντρες φορούν παραδοσιακές ελληνικές φορεσιές με φουστανέλα, αλλά στο κεφάλι δένουν γυναικείες μαντήλες με λουλούδια, παραπλανώντας συμβολικά τους κατακτητές. Στολίζονται με κουδούνια και προβιές, ενώ ο πρωτοχορευτής κρατά καμτσίκι και επιβάλλει τον ρυθμό. Ένας ακόμη μεταμφιεσμένος, ο «τρελός» του χωριού, περιφέρεται σατιρίζοντας και σκορπώντας γέλιο. Μέσα από τη σάτιρα, οι κάτοικοι εξέφραζαν την αντίδρασή τους στο καθεστώς της σκλαβιάς χωρίς να προκαλούν ανοιχτά.

Οι «Φανοί» σε Χουμνικό και Εμμανουήλ Παπά

Στο Χουμνικό, την παραμονή της Καθαράς Δευτέρας, οι κάτοικοι συγκεντρώνουν ξύλα σε ανοιχτό χώρο και το βράδυ ανάβουν μεγάλες φωτιές, σηματοδοτώντας το τέλος του χειμώνα. Το έθιμο έχει έντονο συμβολικό και σατιρικό χαρακτήρα, με τραγούδια και σκωπτικά πειράγματα.

Αντίστοιχα, στον Εμμανουήλ Παπά διοργανώνεται το «Κούσασι», όπου ανάβουν μεγάλες φωτιές και οι κάτοικοι χορεύουν κυκλικά γύρω τους. Σύμφωνα με την παράδοση, οι γονείς ανακοινώνουν δημόσια το μελλοντικό ταίρι των παιδιών τους, προσδίδοντας στο έθιμο κοινωνική και συμβολική διάσταση.

Η «Ντερβένα» στην Πρώτη

Στην Πρώτη αναβιώνει το έθιμο της «Ντερβένας». Η προετοιμασία ξεκινά μία εβδομάδα νωρίτερα, με τη συγκέντρωση πουρναριών από τις συνοικίες (μαχαλάδες), οι οποίες συναγωνίζονται για το ποια θα στήσει τη μεγαλύτερη φωτιά. Το βράδυ της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς, με τη συνοδεία μουσικών και τη συμμετοχή πλήθους κόσμου, πραγματοποιείται το άναμμα της «Ντερβένας» σε μια ατμόσφαιρα γιορτής και ανταγωνισμού.

Οι «Καλόγεροι» στην Αγία Ελένη

Στην Αγία Ελένη, ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας, αναβιώνει το έθιμο του «Καλόγερου». Το δρώμενο ξεκινά από τους Αναστενάρηδες και εξελίσσεται με τη συμμετοχή μίμων και παραδοσιακού θιάσου. Στους ρόλους περιλαμβάνονται ο «Βασιλιάς», το «Βασιλόπουλο», ο «Καπιστράς», ο «Καλόγερος», η «Νύφη», η «Μπάμπω» και άλλοι χαρακτήρες.

Αφού επισκεφθούν τα σπίτια του χωριού, όλοι συγκεντρώνονται στην πλατεία, όπου αναπαριστάται η προετοιμασία του αγρού, η σπορά και τελικά ο συμβολικός θάνατος και η ανάσταση του «Καλόγερου», συμβολίζοντας τον κύκλο της ζωής και της αναγέννησης της φύσης.

Οι «Μπαμπούγεροι» σε Σιδηρόκαστρο και Φλάμπουρο

Στο Φλάμπουρο και στο Σιδηρόκαστρο κυριαρχεί το έθιμο των «Μπαμπούγερων», ένα παραδοσιακό καρναβάλι με έντονο σατιρικό στοιχείο. Οι συμμετέχοντες μεταμφιέζονται και σατιρίζουν την κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα, προσαρμόζοντας κάθε χρόνο το περιεχόμενο των δρώμενων στα σύγχρονα ζητήματα.