ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Σπήλαιο Αγγιτη: To μεγαλύτερο σε μήκος ποτάμιο σπήλαιο της χώρας

Το Σπήλαιο των πηγών του ποταμού Αγγίτη (Μααράς) ξεπερνά τα 15 χιλιόμετρα σε μήκος, ενώ επισκέψιμα είναι μόλις 600-700 μέτρα, κοντά στο 1 χιλιόμετρο είναι πλημμυρισμένο τμήμα και τα υπόλοιπα τα διασχίζει το ποτάμι.

Το Σπήλαιο των πηγών του ποταμού Αγγίτη (Μααράς) ξεπερνά τα 15 χιλιόμετρα σε μήκος, ενώ επισκέψιμα είναι μόλις 600-700 μέτρα, κοντά στο 1 χιλιόμετρο είναι πλημμυρισμένο τμήμα και τα υπόλοιπα τα διασχίζει το ποτάμι.

Σε αυτό το τελευταίο κομμάτι βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2018 ένα πρόγραμμα, το οποίο υλοποιεί ο Χρήστος Πέννος, επίκουρος επισκέπτης καθηγητής του τμήματος Γεωλογίας στο Α.Π.Θ. και πρόεδρος της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδας. Σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Μπέργκεν της Νορβηγίας, όπου ο κ. Πέννος ήταν καθηγητής, έχει εγκαταστήσεις 14 αισθητήρες, οι οποίοι καταγράφουν τη θερμοκρασία του νερού κάθε μία ώρα, αλλά και του αέρα, ενώ άλλοι 4 μετρούν τη στάθμη του νερού και την ηλεκτρική αγωγιμότητα.
 

Προϊστορική εγκατάσταση με λίθινες εστίες – Η αρχαιολογική έρευνα

Το 1992, στο πλαίσιο των εργασιών αξιοποίησης του σπηλαίου, διενεργήθηκε ανασκαφική έρευνα από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας, η οποία τεκμηρίωσε τη χρήση του σπηλαίου από τον άνθρωπο ήδη από την παλαιολιθική περίοδο.

Όπως είπε στη Voria , ο Φώτης Γεωργιάδης, επικεφαλής του Γραφείου Βόρειας Ελλάδας της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας «έξω από το σπήλαιο, νότια της τεχνητής εισόδου, αποκαλύφθηκαν οστά θηλαστικών (σπηλαίας άρκτου, μαμούθ, ίππου κ.ά.) και λίθινα εργαλεία της Μέσης Παλαιολιθικής (100.000-40.000 π.Χ.), από πυριτικά πετρώματα και χαλαζία. Στο εσωτερικό του σπηλαίου, πίσω από τη φυσική είσοδο, ήρθε στο φως προϊστορική εγκατάσταση με λίθινες εστίες».

Σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη, «με βάση την τυπολογία και τη διακόσμηση της κεραμικής, η εγκατάσταση χρονολογήθηκε στο τέλος της Νεολιθικής και τις αρχές της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (4η και 3η χιλιετία π.Χ.)».

Στα νεώτερα χρόνια, συγκεκριμένα στο α’ μισό του 20ου αιώνα, λίγο πριν την έξοδο του σπηλαίου, λειτούργησε υδραυλικός τροχός (αρχικά ξύλινος και στη συνέχεια σιδερένιος), που κάλυψε τις ανάγκες υδροδότησης του οικισμού και τις ευρύτερης περιοχής και της άρδευσης του κάμπου.

Το σπήλαιο, που αποτελεί κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, είναι επισκέψιμο, υπό την διαχείριση της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Δήμου Προσοτσάνης.

* Οι φωτογραφίες από το μη επισκέψιμο τμήμα παραχωρήθηκαν από τον κ. Χρήστο Πέννο και προέκυψαν με τη συνδρομή των Γιώργου Σωτηριάδη, Σταύρο Ζαχαριάδη, Αργύρη Μανώλα

** Οι δύο τελευταίες είναι του υπουργείου Πολιτισμού/Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας

«Από την άνοιξη μέχρι σήμερα η στάθμη του νερού έχει υποχωρήσει σημαντικά. Είναι ενδεικτικό πως στην είσοδο του σπηλαίου την περασμένη άνοιξη η στάθμη ήταν στα 300-350 χιλιοστά και σήμερα έχει πέσει στα 130 χιλιοστά, είναι η χαμηλότερη των τελευταία ετών», λέει ο κ. Πέννος και εξηγεί: «αυτό που βλέπουμε οφείλεται στην κλιματική αλλαγή που πλέον έχει μετατραπεί σε κλιματική κρίση.