Τα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» για τον Ιανουάριο του 2026 είναι αποκαλυπτικά και σκιαγραφούν μια πραγματικότητα που απέχει πολύ από την εικόνα «ουσιαστικής ενίσχυσης» που καλλιεργήθηκε το προηγούμενο διάστημα.

Τι δείχνει η έκθεση «Ήλιος» για τον Ιανουάριο 2026

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία:

• Η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώθηκε στα 865,58 ευρώ μικτά, έναντι 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο.

• Η διαφορά αντιστοιχεί σε αύξηση 18,03 ευρώ μικτά.

• Το μέσο καθαρό ποσό της κύριας σύνταξης ανέρχεται στα 813,64 ευρώ.

Η αύξηση αυτή ενσωματώνει την ετήσια αναπροσαρμογή 2,4%, ακόμη και για όσους είχαν «προσωπική διαφορά», μέσω της μερικής μείωσής της κατά 50%.

Ωστόσο, η πραγματική αγοραστική αξία αυτής της αύξησης τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς:

• Οι τιμές τροφίμων παραμένουν αυξημένες.

• Η στέγαση και η ενέργεια επιβαρύνουν σημαντικά τα νοικοκυριά.

• Η γενικότερη πίεση στο κόστος ζωής απορροφά μεγάλο μέρος της ονομαστικής αναπροσαρμογής.

Ο «χάρτης» των συνταξιούχων στην Ελλάδα

Τον Ιανουάριο 2026:

• Οι συνταξιούχοι ανήλθαν σε 2.529.695 άτομα.

• Πληρώθηκαν 2.899.085 κύριες συντάξεις.

• Η συνολική δαπάνη για κύριες συντάξεις έφτασε τα 2,51 δισ. ευρώ.

• Το μέσο συνολικό εισόδημα (κύριες, επικουρικές και λοιπές παροχές) διαμορφώθηκε στα 1.038,10 ευρώ μικτά.

Η κύρια μάζα των συνταξιούχων αφορά συντάξεις γήρατος:

• 1.942.886 άτομα λαμβάνουν σύνταξη γήρατος.

• Η μέση σύνταξη γήρατος ανέρχεται στα 976,84 ευρώ μικτά.

• Πάνω από 1,12 εκατομμύρια (57,3%) λαμβάνουν κύρια σύνταξη έως 1.000 ευρώ μικτά.

Με άλλα λόγια, έξι στους δέκα συνταξιούχους κινούνται σε επίπεδα που προσεγγίζουν τα όρια οικονομικής επιβίωσης.

Η κατανομή της «συνταξιοδοτικής φτώχειας»

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία κατανομής:

• 54,1% των συνταξιούχων (1.368.565 άτομα) λαμβάνουν έως 940 ευρώ καθαρά.

• 35,2% (891.124 άτομα) λαμβάνουν έως 658 ευρώ καθαρά.

• 26,8% (677.789 άτομα) λαμβάνουν έως 564 ευρώ καθαρά.

• 16,6% (419.782 άτομα) λαμβάνουν έως 470 ευρώ καθαρά.

Η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται σε 196,40 ευρώ μικτά, ενώ το μέσο μέρισμα διαμορφώνεται στα 114,35 ευρώ μικτά.

Σημειώνεται ότι η μέση κύρια σύνταξη (865,58 ευρώ μικτά) παραμένει χαμηλότερη από τον κατώτατο μισθό των 880 ευρώ μικτά, στοιχείο που αναδεικνύει το βάθος της διαρθρωτικής πίεσης στο συνταξιοδοτικό σύστημα.

Διευρύνεται το χάσμα ιδιωτικού και δημόσιου τομέα

Η ψαλίδα μεταξύ νέων συνταξιούχων ιδιωτικού και δημόσιου τομέα παραμένει έντονη:

• Μέση νέα σύνταξη ιδιωτικού τομέα: 789,88 ευρώ μικτά

• Μέση νέα σύνταξη δημόσιου τομέα: 1.468,44 ευρώ μικτά

• Διαφορά: 678,56 ευρώ

Οι νέοι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα λαμβάνουν λιγότερο από το 54% του ποσού που καταβάλλεται στους αντίστοιχους του δημοσίου.

Η απόκλιση αυτή αντανακλά:

• Τη μακροχρόνια συμπίεση μισθών στον ιδιωτικό τομέα.

• Τα κενά ασφάλισης λόγω ανεργίας.

• Την εξάπλωση ευέλικτων μορφών εργασίας.

• Την επιλογή χαμηλότερων ασφαλιστικών κατηγοριών από ελεύθερους επαγγελματίες.

Αντίθετα, η σταθερότητα απασχόλησης και τα πλήρη έτη ασφάλισης στο Δημόσιο οδηγούν σε σαφώς υψηλότερες συντάξεις.

Η «προσωπική διαφορά» και η πραγματική εικόνα

Η λεγόμενη «προσωπική διαφορά» εξακολουθεί να αποτελεί μηχανισμό εξισορρόπησης που περιορίζει την άμεση απόδοση των αυξήσεων. Η σταδιακή απορρόφησή της αναμένεται να ολοκληρωθεί τα επόμενα χρόνια, ωστόσο:

• Η πλήρης ενσωμάτωση των αυξήσεων δεν είναι άμεση.

• Ο πληθωρισμός λειτουργεί ως αντίβαρο στην ονομαστική ενίσχυση.

• Οι διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος παραμένουν.

Το βαθύ αποτύπωμα της κρίσης

Η δεκαετής οικονομική κρίση, οι πολιτικές λιτότητας και οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών έχουν αφήσει ισχυρό αποτύπωμα:

• Συρρίκνωση συντάξιμων αποδοχών.

• Μείωση αναπλήρωσης εισοδήματος.

• Διαγενεακή ανισότητα.

• Μετακύλιση βάρους στις επόμενες γενιές ασφαλισμένων.

Οι επόμενες χρονιές, ιδίως μετά το 2028, αναμένεται να αναδείξουν ακόμη πιο έντονα τις επιπτώσεις αυτών των μεταρρυθμίσεων.

Συμπέρασμα

Η αύξηση των 18 ευρώ τον μήνα, αν και θεσμικά καταγεγραμμένη, δεν μεταβάλλει ουσιαστικά την οικονομική κατάσταση της πλειονότητας των συνταξιούχων. Η αριθμητική είναι σαφής: η συνταξιοδοτική πραγματικότητα στην Ελλάδα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από:

• Χαμηλές μέσες αποδοχές,

• Μεγάλη συγκέντρωση συντάξεων κάτω από τα 1.000 ευρώ,

• Έντονες ανισότητες μεταξύ τομέων,

• Περιορισμένη αγοραστική δύναμη.

Η συζήτηση για το συνταξιοδοτικό σύστημα δεν μπορεί να περιορίζεται σε ποσοστιαίες αυξήσεις. Αφορά το ευρύτερο πλαίσιο βιωσιμότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και αξιοπρεπούς διαβίωσης των ηλικιωμένων πολιτών σε μια οικονομία που εξακολουθεί να παλεύει με τις συνέπειες της κρίσης και της διαρκούς ακρίβειας.