Πρόκειται για χαράξεις πάνω σε πέτρες που δημιουργήθηκαν από διαφορετικές εποχές και πολιτισμούς, αποτυπώνοντας την ανθρώπινη παρουσία και έκφραση μέσα στον χρόνο.

Παρότι έχουν εντοπιστεί εδώ και δεκαετίες, δεν έχουν μελετηθεί συστηματικά. Οι επιστήμονες βασίζονται κυρίως σε συγκρίσεις για τη χρονολόγησή τους, με εκτιμήσεις που τα τοποθετούν από τη Νεολιθική εποχή έως και τα βυζαντινά χρόνια. Τα θέματα περιλαμβάνουν ζώα, κυνηγούς, όπλα, καράβια και σύμβολα, υποδηλώνοντας τόσο καθημερινές όσο και θρησκευτικές ή συμβολικές ανάγκες των ανθρώπων.

Τα βραχογραφήματα του Παγγαίου φαίνεται να συνδέονται με τα θρακικά φύλα της περιοχής και παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας και της Ευρώπης. Σε ορισμένα σημεία, διαφορετικές εποχές συνυπάρχουν πάνω στον ίδιο βράχο, δημιουργώντας ένα «αρχείο μνήμης» χαραγμένο στην πέτρα.

Ωστόσο, πολλά από αυτά τα έργα καταστρέφονται, κυρίως από χρυσοθήρες που αναζητούν ανύπαρκτους θησαυρούς, αλλά και από την έλλειψη προστασίας και ενδιαφέροντος από την πολιτεία. Έτσι, ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς κινδυνεύει να χαθεί.

TO MHNYMA

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αξία αυτών των βραχογραφημάτων δεν βρίσκεται σε κρυμμένα πλούτη, αλλά στη γνώση που προσφέρουν για την ιστορία και τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Κάποιες προσεγγίσεις τα τοποθετούν ακόμη και στη Νεολιθική εποχή, ενώ άλλες, όπως αυτή του γεωλόγου Λάζαρου Χατζηλαζαρίδη, τα εντάσσουν από την Εποχή του Σιδήρου έως τις αρχές των χριστιανικών χρόνων.

Το περιεχόμενό τους αποκαλύπτει έναν κόσμο βαθιά συνδεδεμένο με τη φύση και την επιβίωση. Ζώα, κυνηγοί, καβαλάρηδες, όπλα και άρματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται και πιο σύνθετες μορφές: καράβια που θυμίζουν μινωικές παραστάσεις, γεωμετρικά σχήματα άγνωστης σημασίας, ακόμη και μεταγενέστερες αποτυπώσεις από βυζαντινές γαλέρες μέχρι οθωμανικές μορφές.