Σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της υπόθεσης των Τεμπών, καθώς η δικαστική διαδικασία εισέρχεται στην τελική της ευθεία, η δημόσια σφαίρα κατακλύζεται από έναν καταιγισμό πληροφοριών , πολλές από τις οποίες παρουσιάζονται ως δεδομένες αλήθειες, ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν διαστρεβλώσεις, εικασίες ή και συνειδητή παραπληροφόρηση.

Το τοπίο θολώνει επικίνδυνα. Και μέσα σε αυτό το θολό τοπίο, η ανάγκη για καθαρή, τεκμηριωμένη αποτύπωση των πραγματικών δεδομένων γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.

 Το πόρισμα που… «αποσύρθηκε» μόνο στη φαντασία ορισμένων

Ένα από τα βασικά αφηγήματα που αναπαράγονται τις τελευταίες ημέρες είναι ότι το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ έχει αποσυρθεί ή ότι κρίσιμα τμήματά του ,ιδίως αυτά που αφορούν την πυρόσφαιρα , έχουν τεθεί εκτός ισχύος.

Η πραγματικότητα είναι σαφής και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση:

• Το πόρισμα παραμένει σε πλήρη ισχύ.
• Η επίσημη ελληνική μετάφρασή του αναρτήθηκε στις 23 Μαΐου 2025 στην ιστοσελίδα του οργανισμού.
• Το πλήρες κείμενο είναι δημόσια προσβάσιμο, χωρίς καμία ένδειξη απόσυρσης ή τροποποίησης.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι η ίδια η σημερινή διοίκηση του οργανισμού όχι μόνο δεν αμφισβητεί το περιεχόμενο του πορίσματος, αλλά με πρόσφατη ανακοίνωσή της εκφράζει ρητή στήριξη και ευχαριστίες προς την επιτροπή διερεύνησης που το συνέταξε.

Συνεπώς, η αφήγηση περί «απόσυρσης» δεν είναι απλώς ανακριβής. Είναι ενδεικτική μιας ευρύτερης προσπάθειας αποσταθεροποίησης της συζήτησης με όρους εντυπώσεων.

 Η πυρόσφαιρα και το αφήγημα των ελαίων σιλικόνης

Εξίσου έντονα προβάλλεται το σενάριο ότι έχει πλέον «αποδειχθεί» πως η πυρόσφαιρα προκλήθηκε από έλαια σιλικόνης. Ένα αφήγημα που, αν εξεταστεί ψύχραιμα, καταρρέει τόσο νομικά όσο και επιστημονικά.

 Νομική διάσταση

Η επίκληση μιας ανακριτικής διάταξης ως τεκμηρίου «απόδειξης» αποτελεί σοβαρή σύγχυση:

• Η διάταξη ανακριτή είναι εκτίμηση, όχι απόφαση.
• Δικαστική κρίση παράγεται μόνο από τα δικαστήρια.

Καμία οριστική απόδοση αιτιότητας δεν έχει μέχρι στιγμής επικυρωθεί δικαστικά.

Επιστημονική διάσταση

Ακόμη πιο καθοριστικό είναι το επιστημονικό σκέλος:

• Δεν υπάρχει καμία ολοκληρωμένη, δημοσιευμένη και τεκμηριωμένη μελέτη.
• Δεν υπάρχουν εργαστηριακά πειράματα που να επιβεβαιώνουν το φαινόμενο.
• Δεν υπάρχει επαναληψιμότητα, βασική προϋπόθεση κάθε επιστημονικής απόδειξης.

Με άλλα λόγια, η υπόθεση των ελαίων σιλικόνης παραμένει θεωρητική προσέγγιση, όχι αποδεδειγμένο γεγονός.

 Τα βίντεο και τα όρια της «οπτικής απόδειξης»

Σημαντικό μέρος της επιχειρηματολογίας στηρίζεται σε οπτικό υλικό. Ωστόσο, εδώ αναδεικνύεται ένα κρίσιμο ζήτημα:

Τα βίντεο μπορούν να προσφέρουν ενδείξεις. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν την επιστημονική τεκμηρίωση.

Η φυσική και η χημική μηχανική δεν ανατρέπονται με βάση την εικόνα. Απαιτούν:

• μετρήσεις
• πειραματική επιβεβαίωση
• αναλυτικά δεδομένα

Η προσπάθεια μετατροπής της οπτικής εντύπωσης σε «απόδειξη» συνιστά επικίνδυνη απλοποίηση.

 Οι τεχνικοί σύμβουλοι: Παρόντες και ενεργοί

Ένα ακόμη αφήγημα που κυκλοφορεί είναι ότι τεχνικοί σύμβουλοι που διατύπωσαν συγκεκριμένες απόψεις έχουν «εξαφανιστεί» ή δεν θα εμφανιστούν στη δίκη.

Η πραγματικότητα είναι διαφορετική:

• Ο τεχνικός σύμβουλος Κώστας Λακαφώσης είναι επισήμως δηλωμένος μάρτυρας.
• Η συμμετοχή του προκύπτει μέσω νομικών εκπροσωπήσεων θυμάτων.
• Τα μέλη της ομάδας παραμένουν ενεργά και θα συνδράμουν τη διαδικασία.

Η διάδοση αντίθετων ισχυρισμών δεν στηρίζεται σε κανένα πραγματικό στοιχείο.

 Η μάχη της αλήθειας πριν από τη δίκη

Όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Συνθέτουν μια συνολική εικόνα:

Μια δημόσια συζήτηση όπου η πληροφορία εργαλειοποιείται, οι έννοιες συγχέονται και τα όρια μεταξύ υπόθεσης και απόδειξης θολώνουν επικίνδυνα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η επερχόμενη δίκη αποκτά διπλή σημασία:

• Ως νομική διαδικασία απόδοσης ευθυνών
• Και ως πεδίο αποκατάστασης της αλήθειας απέναντι στην παραπληροφόρηση

Γιατί τελικά, η αλήθεια δεν είναι θέμα αφηγήματος. Είναι θέμα αποδείξεων.

Και αυτές, μέχρι σήμερα, παραμένουν συγκεκριμένες, μετρήσιμες και  κυρίως, πολύ πιο περιορισμένες από όσα επιχειρεί να επιβάλει ο δημόσιος θόρυβος.

Για τον «Καθημερινό Παρατηρητή»