Μια δίκη με 36 κατηγορούμενους.Μια δικογραφία 60.000 σελίδων.
Και 57 νεκρούς που δεν χωρούν σε καμία νομική διατύπωση.Κι όμως, κάτι λείπει.Και αυτό που λείπει, είναι εκκωφαντικό.

Το “ατύχημα” που δεν ήταν ατύχημα

Η σύγκρουση στα Τέμπη δεν ήταν ένα στιγμιαίο λάθος. Δεν ήταν μια κακή βάρδια. Δεν ήταν μια “κακιά στιγμή”.

Ήταν το αποτέλεσμα ενός κράτους που γνώριζε  και δεν έκανε τίποτα.
Ενός συστήματος που λειτουργούσε με προειδοποιήσεις, καταγγελίες, εκθέσεις και… αδιαφορία.

Και εδώ ξεκινά το πρώτο μεγάλο πολιτικό ζήτημα:

Πώς ένα προαναγγελθέν έγκλημα βαφτίστηκε επί μήνες “ανθρώπινο λάθος”;

Στο εδώλιο οι “εκτελεστές”, εκτός κάδρου οι αποφασίζοντες

Στο εδώλιο κάθονται σταθμάρχες, υπηρεσιακοί παράγοντες, στελέχη οργανισμών.
Άνθρωποι που είχαν ρόλο, ευθύνη, συμμετοχή.

Όμως δεν κάθονται αυτοί που σχεδίασαν, ανέχθηκαν ή διαιώνισαν την κατάσταση.

Δεν κάθονται αυτοί που:

• καθυστέρησαν κρίσιμα έργα ασφαλείας

• άφησαν το σιδηροδρομικό δίκτυο χωρίς επαρκή συστήματα

• γνώριζαν και δεν παρενέβησαν

Η απουσία πολιτικών προσώπων από το κατηγορητήριο δεν είναι απλώς μια νομική επιλογή.

Είναι πολιτικό γεγονός.Και βαραίνει.

Η Δικαιοσύνη στο μικροσκόπιο

Η ελληνική Δικαιοσύνη καλείται να διαχειριστεί μια υπόθεση-τομή. Όχι μόνο για το μέγεθος της τραγωδίας, αλλά για το βάθος των ευθυνών.

Και εδώ το ερώτημα είναι αμείλικτο:Θα φτάσει μέχρι το τέλος;
Ή θα σταματήσει εκεί που “βολεύει”;

Γιατί μέχρι σήμερα, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί στην κοινωνία είναι ότι η Δικαιοσύνη κινείται  αλλά όχι πάντα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Και αυτό είναι επικίνδυνο.

Γιατί όταν η κοινωνία αρχίζει να αμφισβητεί την αμεροληψία των θεσμών, τότε το πρόβλημα παύει να είναι νομικό και γίνεται βαθιά δημοκρατικό.

Η ευθύνη της κυβέρνησης: όχι μόνο πολιτική, αλλά ιστορική

Η κυβέρνηση δεν μπορεί να στέκεται ως απλός παρατηρητής μιας διαδικασίας που αφορά το ίδιο το κράτος.

Δεν μπορεί να μιλά για “Δικαιοσύνη που κάνει τη δουλειά της” και ταυτόχρονα να αγνοεί ότι:

• οι υποδομές ήταν διαλυμένες

• τα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν

• οι προειδοποιήσεις είχαν κατατεθεί

Η ευθύνη δεν ξεκινά και δεν τελειώνει στο ποινικό σκέλος.

Είναι πολιτική. Είναι θεσμική. Είναι ιστορική.

Και δεν παραγράφεται μέσα σε μια δικαστική αίθουσα.

Η δίκη ως καθρέφτης ενός ολόκληρου συστήματος

Η δίκη των Τεμπών δεν αφορά μόνο το τι έγινε εκείνο το βράδυ.

Αφορά το πώς λειτουργεί το κράτος.
Πώς λαμβάνονται αποφάσεις.
Ποιος τελικά λογοδοτεί.

Αν στο τέλος αυτής της διαδικασίας η κοινωνία νιώσει ότι “κάποιοι πλήρωσαν για όλους”, τότε το τραύμα δεν θα κλείσει.

Θα βαθύνει.

Γιατί αυτή η δίκη δεν είναι απλώς μια δίκη

Είναι μια δοκιμασία.Για τη Δικαιοσύνη.Για την πολιτική εξουσία.Για τη Δημοκρατία.Και κυρίως για τη μνήμη.

Γιατί οι 57 άνθρωποι που χάθηκαν δεν ζητούν εκδίκηση.
Ζητούν αλήθεια.

Και η αλήθεια  αν δεν ειπωθεί ολόκληρη  είναι το πιο επικίνδυνο ψέμα.

Κατηγορούμενοι

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου σε αυτή τη δίκη θα καθίσουν συνολικά τριάντα έξι άτομα. Μεταξύ αυτών, ο σταθμάρχης της μοιραίας βάρδιας, οι δύο σταθμάρχες που έφυγαν νωρίτερα από τη λήξη της βάρδιας τους, ο τότε επιθεωρητής διοίκησης του ΟΣΕ στη Λάρισα, διευθυντικά στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, δύο διευθυντές διευθύνσεων μεταφορών του υπουργείου Μεταφορών, η τότε πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων . Επίσης, μεταξύ των κατηγορουμένων θα είναι και δύο πρωτοκλασάτα στελέχη της Hellenic Train, που κατηγορούνται για πλημμελήματα, παρά τα αιτήματα συγγενών θυμάτων να ελεγχθεί η πυρόσφαιρα και η φωτιά και άρα να αναβαθμιστεί η κατηγορία για τα δύο συγκεκριμένα στελέχη. Το κατηγορητήριο αφορά στις πράξεις:

α) της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο με επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις, η πράξη δε αυτή είχε ως αποτέλεσμα:

α) το θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων,

β) τη βαριά σωματική βλάβη μεγάλου αριθμού ανθρώπων και τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειαςγ) τη δυνατότητα κινδύνου περισσότερων προσώπων και

δ) τη δυνατότητα κοινού κινδύνου για ξένα πράγματα τελεσθείσας και κατ’ εξακολούθηση και τελεσθείσας και από κοινού,

β) της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή,

γ) της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή,

δ) της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή,

ε) της παράβασης καθήκοντος τελεσθείσας και από κοινού.

Κατηγορούμενοι για τις τέσσερις πρώτες πράξεις είναι οι:

Βασίλειος Σαμαράς (ο σταθμάρχης της βάρδιας)

Δημήτριος Νικολάου (επιθεωρητής Διοίκησης του ΟΣΕ στη Λάρισα) Κωνσταντίνος Παυλόπουλος και Παναγιώτης Χαμηλός (οι δύο σταθμάρχες που έφυγαν νωρίτερα)

Κων/νος Μουρουδέλης (Διευθυντής Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Συστημάτων (υπό τη Γενική Διεύθυνση Δικτύου του ΟΣΕ) 30-7-2019 μέχρι την 30-9-2021

Ιωάννης Παληοθόδωρος (Διευθυντής Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Συστημάτων υπό τη Γενική Διεύθυνση Δικτύου του ΟΣΕ) από 1-10-2021 μέχρι την 28-2-2023 και μέχρι σήμερα

Ιωάννης Κυριαζόπουλος (Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ ΟΣΕ ΑΕ με την ευθύνη για την εποπτεία των Διευθύνσεων ΔΙΣΣΥ & ΔΙΣΗΣΗΚ από 10-6-2020 μέχρι 13-1-2021

Πέτρος Πανόπουλος Γενικός Διευθυντής Γενικής Διεύθυνσης Δικτύου από 1-12-2019 μέχρι 1-6-2020

Γρηγόριος Σαμπατακάκης Γενικός Διευθυντής Γενικής Διεύθυνσης Δικτύου ΟΣΕ Α.Ε. 30-7-2019 μέχρι την 15-11-2019

Παναγιώτης Θεοχάρης Διευθύνων Σύμβουλος ΟΣΕ ΑΕ (από 8-3-2018 έως και 20-9-2019)

Κων/νος Σπηλιόπουλος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΟΣΕ ΑΕ (από 1-11-2019 έως και 20-6-2020)

Ζαχαρίας Στουρνάρας Διευθυντής Διεύθυνσης Συντήρησης Η/Μ Συστημάτων & Ηλεκτροκίνησης (μετονομασθείσα μετά την 30-5-2022 σε Διεύθυνση Η/Μ Συστημάτων, Τηλεπικοινωνιών & Ηλεκτροκίνησης (ΔΙΣΤΗΛ) (υπό τη Γενική Διεύθυνση Δικτύου του ΟΣΕ, μετονομασθείσα σε Γενική Διεύθυνση Συντήρησης Δικτύου, Έργων & Κυκλοφορίας μετά την 30-5-2022) από 12-12-2019 μέχρι την 28-2-2023 και μέχρι σήμερα

Σπυρίδων Κλέαρχος Πατέρας Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΟΣΕ ΑΕ (από 13-1-2021 έως και 28-2-2023)

Θεοφάνης Αθανάσιος Κοτταράς, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος ΟΣΕ ΑΕ (από 10-6-2020 έως και 13-1-2021)

Διονύσιος Ράππος, Διευθυντής Έργων και προιστάμενος διευθύνουσας υπηρεσίας ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.

Γεώργιος Κατάκος Επιβλέπων σιδηροδρομικών συστημάτων ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Βασίλειος Παππάς Επιβλέπων επιδομής ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Κωνσταντίνος Βενετσανάκος Προϊστάμενος Διεύθυνσης Έργων ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Απόστολος Τσακίρης Επιβλέπων Μηχανικός ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Εμμανουήλ Γεωργιλάκης Προϊστάμενος Διευθύνουσας Υπηρεσίας του Τμήματος Έργων 3

Νικόλαος Δένης Επιβλέπων Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Άνθιμος Αμανατίδης Επιβλέπων Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Παύλος Κουζής Επιβλέπων Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Λουκία Τουμπανάκη Επιβλέπουσα Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Σταμάτιος Ελευθερίου Επιβλέπων Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Δημήτριος Τσοτσορός Προϊστάμενος Διεύθυνσης Έργων ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Αθανάσιος Βούρδας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΡΓΟΣΕ

Χρήστος Διονέλης Διευθύνων Σύμβουλος ΕΡΓΟΣΕ

Κωνσταντίνος Χρονάκης Βοηθός επιβλέποντος Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Χρήστος Βίνης Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ

Ιωάννα Τσιαπαρίκου Πρόεδρος ΡΑΣ

Γεώργιος Πατσιαβός Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών του Υπουργείου Μεταφορών

Αικατερίνη Δεμερτζή Προϊσταμένη Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών Δ33 του Υπουργείου Μεταφορών

Ως προς τους κατηγορουμένους Κων/νο Μουρουδέλη του Παναγιώτη, Ιωάννη Παληοθόδωρο του Αναστασίου, Ιωάννη Κυριαζόπουλο του Νικολάου, Πέτρο Πανόπουλο του Δημητρίου, Γρηγόριο Σαμπατακάκη του Νικολάου, Παναγιώτη Θεοχάρη του Αναστασίου, Κων/νο Σπηλιόπουλο του Γεωργίου, Ζαχαρία Στουρνάρα του Σεραφείμ, Σπυρίδωνα Κλέαρχο Πατέρα του Αριστοτέλη Θεοφάνη Αθανάσιο Κοτταρά του Νικολάου, Ιωάννα Τσιαπαρίκου του Αθανασίου, Γεώργιο Πατσιαβό του Αντωνίου, Αικατερίνη Δεμερτζή του Σταματίου η α’ πράξη είναι τελεσθείσα κατ’εξακολούθηση.

Ως προς τους κατηγορουμένους Διονύσιο Ράππο του Φωτίου, Γεώργιο Κατάκο του Δημητρίου, Βασίλειο Παππά του Δημητρίου, Κωνσταντίνο Βενετσανάκο του Θωμά, Απόστολο Τσακίρη του Νικολάου, Εμμανουήλ Γεωργιλάκη του Κωνσταντίνου, Νικόλαο Δένη του Αθανασίου, Άνθιμο Αμανατίδη του Αναστασίου, Παύλο Κουζή του Παναγιώτη, Λουκία Τουμπανάκη του Ιωάννη, Σταμάτιο Ελευθερίου του Ιωάννη, Δημήτριο Τσοτσορό του Νικολάου, Αθανάσιο Βούρδα του Χρήστου, Χρήστο Διονέλη του Νικολάου, Κωνσταντίνο Χρονάκη του Μίνωα, Χρήστο Βίνη του Ιωάννη η α’ πράξη είναι τελεσθείσα από κοινού και κατ’εξακολούθηση.

Οι Maurizio Capotorto του Giovanni, Luigi Bussoletti του Lanfranco είναι κατηγορούμενοι για τις β’, γ’, δ’ πράξεις. Η Στυλιανή Κολιοπούλου του Αθανασίου είναι κατηγορούμενη την ε’ πράξη από κοινού τελεσθείσα. Ακόμη για την ε’ πράξη από κοινού τελεσθείσα κατηγορούμενος είναι (πέραν των α’, β΄, γ’, δ’ πραξεων) και ο Αθανάσιος Κοτταράς του Νικολάου, ενώ ο Σπυρίδων Κλέαρχος Πατέρας του Αριστοτέλη Θεοφάνη (πέραν των α’,β’,γ,δ’ πράξεων) είναι κατηγορούμενος για την ε’ πράξη από μόνος του (κατά μόνας).