Η δήλωση Ντίλιαν «καίει» το κυβερνητικό αφήγημα – Μυστικές συναντήσεις στην Αθήνα και επίδειξη διαπραγματευτικής ισχύος

Του Πασχάλη Τόσιου
Καθημερινός Παρατηρητής

Σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση εισέρχεται το σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα, μετά τη δημόσια παρέμβαση του Ισραηλινού επιχειρηματία Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτή της εταιρείας Intellexa, που συνδέεται με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator.

Η πρωτόδικη καταδίκη του από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αποτέλεσε ήδη μια σημαντική δικαστική τομή στην υπόθεση. Ωστόσο, η δήλωση που ακολούθησε φαίνεται να αλλάζει τους πολιτικούς συσχετισμούς και να δημιουργεί νέα δεδομένα στην προσπάθεια διαλεύκανσης του σκανδάλου.

Σύμφωνα με πληροφορίες , ο Ισραηλινός επιχειρηματίας τις τελευταίες ημέρες βρέθηκε στην Αθήνα, πραγματοποιώντας σειρά επαφών και συναντήσεων στον απόηχο της καταδικαστικής απόφασης.

Μία από αυτές τις συναντήσεις φέρεται να πραγματοποιήθηκε σε γραφείο στην οδό Πανεπιστημίου και αφορούσε πρόσωπο που – σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες , έχει διαδραματίσει παρασκηνιακό ρόλο στην εξέλιξη της υπόθεσης των υποκλοπών.

Το περιεχόμενο των συζητήσεων παραμένει άγνωστο. Ωστόσο η χρονική συγκυρία δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών.

Δημόσια επίδειξη διαπραγματευτικής ισχύος

Η παρέμβαση του Ντίλιαν δεν μοιάζει να είναι μια απλή υπερασπιστική δήλωση.

Αντιθέτως, πολλοί εκτιμούν ότι πρόκειται για δημόσια επίδειξη διαπραγματευτικής ισχύος, η οποία μεταφέρει το βάρος των ευθυνών από τον κατασκευαστή προς τον αγοραστή του λογισμικού.

Με άλλα λόγια:ο άνθρωπος που βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης φαίνεται να υπενθυμίζει ότι δεν είναι ο μόνος που γνωρίζει την αλήθεια.

Αν πράγματι είχε αποφασίσει να συγκρουστεί ανοιχτά, θα μπορούσε απλώς να δημοσιοποιήσει το πιο κρίσιμο έγγραφο της υπόθεσης:
τη σύμβαση πώλησης του Predator.

Μια τέτοια κίνηση θα απαντούσε οριστικά στο βασικό ερώτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και χρόνια:

Ποιος αγόρασε τελικά το Predator στην Ελλάδα;

Ιδιώτες – όπως υποστήριζε το κυβερνητικό αφήγημα;
Ή κρατικές υπηρεσίες;

Το μήνυμα προς την κυβέρνηση

Στη δήλωσή του ο Ντίλιαν έστειλε πέντε σαφή πολιτικά και νομικά μηνύματα.

Πρώτον, προανήγγειλε ότι θα περιμένει την καθαρογραφή της απόφασης του δικαστηρίου ώστε να κινηθεί νομικά στον δεύτερο βαθμό.

Η λεπτομερής διατύπωση της απόφασης ενδέχεται να παίξει καθοριστικό ρόλο για το αν θα παραμείνει ή θα «σπάσει» η κατηγορία της κατά συρροή παραβίασης απορρήτου, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις ποινές.

Δεύτερον, επανέλαβε ότι η εταιρεία του παρέχει τεχνολογία μόνο σε κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου.

Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι ίσως η πιο πολιτικά φορτισμένη.

Για πρώτη φορά ο ιδρυτής της Intellexa αφήνει να εννοηθεί ότι ο τελικός χρήστης του Predator ήταν κρατικός φορέας και όχι κάποια ιδιωτική δομή.

Με απλά λόγια:αν το Predator χρησιμοποιήθηκε στην Ελλάδα, τότε κάποιος κρατικός μηχανισμός το είχε αποκτήσει.

Η γραμμή «εγώ πουλάω – άλλοι το χρησιμοποιούν»

Η τρίτη και η τέταρτη πτυχή της δήλωσης διαμορφώνουν τη βασική υπερασπιστική στρατηγική του Ντίλιαν.

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η Intellexa λειτουργεί σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανονισμούς εξαγωγών και ότι μετά την πώληση ενός συστήματος δεν έχει καμία επιχειρησιακή εμπλοκή στη χρήση του.

Η ευθύνη, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, βαραίνει αποκλειστικά τον τελικό χρήστη – δηλαδή την κυβέρνηση ή την υπηρεσία που αποκτά το σύστημα.

Πρόκειται για τη γνωστή λογική που ακολουθούν διεθνώς οι εταιρείες παραγωγής οπλικών συστημάτων:

ο κατασκευαστής πουλάει το εργαλείο,
αλλά η χρήση του ανήκει στον αγοραστή.

Η λεπτομέρεια που «καίει»

Η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της δήλωσης βρίσκεται ίσως σε ένα άλλο σημείο.

Ο Ντίλιαν υπενθύμισε ότι η εξαγωγή του Predator σε τρίτες χώρες είχε πραγματοποιηθεί μέσω επίσημων κρατικών διαδικασιών, με την εμπλοκή του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών.

Η αναφορά αυτή αναζωπυρώνει τις καταγγελίες ότι η Ελλάδα αποτέλεσε κόμβο εμπορίας του λογισμικού προς άλλες χώρες.

Και ανοίγει ξανά το ερώτημα:

Πώς είναι δυνατόν ένα τέτοιο λογισμικό να εξάγεται με κρατικές υπογραφές,
χωρίς να υπάρχει γνώση του κρατικού μηχανισμού;

Το νέο τοπίο

Το σκάνδαλο των υποκλοπών, που εδώ και χρόνια κινείται ανάμεσα σε διαψεύσεις, διαρροές και μισές αλήθειες, φαίνεται να μπαίνει πλέον σε μια νέα φάση.

Η δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης, σε συνδυασμό με την παρέμβαση του βασικού πρωταγωνιστή της, δημιουργεί ένα τοπίο όπου:

• οι πολιτικές ευθύνες επανέρχονται στο προσκήνιο

• τα κυβερνητικά επιχειρήματα δοκιμάζονται ξανά

• και η υπόθεση δείχνει να αποκτά νέα δυναμική.

Το ερώτημα που πλανάται πλέον πάνω από το πολιτικό σύστημα δεν είναι αν υπήρξε σκάνδαλο.

Αλλά πόσο βαθιά φτάνει.