Το βλέμμα που ζωγραφίζει τον κόσμο - Λογοτεχνικό πορτρέτο της ζωγράφου Κατερίνας Θεοδωρίδου
Υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν πολύ για την τέχνη τους. Και υπάρχουν κι εκείνοι που αφήνουν την τέχνη να μιλά για αυτούς. Η Κατερίνα Θεοδωρίδου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν πολύ για την τέχνη τους. Και υπάρχουν κι εκείνοι που αφήνουν την τέχνη να μιλά για αυτούς. Η Κατερίνα Θεοδωρίδου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Σε μια εποχή όπου η τέχνη συχνά μετατρέπεται σε προϊόν προβολής και αγοράς, υπάρχουν ακόμη δημιουργοί που επιμένουν να τη βλέπουν ως βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Ως έναν τρόπο επικοινωνίας, μοιράσματος και πνευματικής καλλιέργειας. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η Σερραία ζωγράφος και εικαστικός εκπαιδευτικός Κατερίνα Θεοδωρίδου, μια δημιουργός που αντιμετωπίζει τη ζωγραφική όχι ως επάγγελμα με την στενή έννοια του όρου, αλλά ως στάση ζωής.
Η ίδια δηλώνει, με χαρακτηριστική απλότητα, μητέρα, εικαστικός εκπαιδευτικός και ζωγράφος — όσο της το επιτρέπουν οι υποχρεώσεις της καθημερινότητας. Ωστόσο πίσω από αυτή τη λιτή αυτοπαρουσίαση κρύβεται μια πορεία βαθιάς σχέσης με την τέχνη, μια πορεία που ξεκινά από τις σπουδές της στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Περούτζια στην Ιταλία και συνεχίζεται μέχρι σήμερα μέσα από τη δημιουργία και τη διδασκαλία.
Οι σπουδές και η διαμόρφωση της καλλιτεχνικής της ματιάς
Η περίοδος των σπουδών της στην Ιταλία αποτέλεσε ένα καθοριστικό σημείο στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής της ταυτότητας. Η Περούτζια, μια πόλη με ισχυρή πολιτιστική παράδοση και βαθιά εικαστική ιστορία, έδωσε στη νεαρή τότε καλλιτέχνιδα την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με διαφορετικές αισθητικές αντιλήψεις, με ιστορικά ρεύματα της ζωγραφικής και με το πνεύμα της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής παράδοσης.
Τα ταξίδια, οι εικόνες, οι εμπειρίες και η διαρκής αναζήτηση γύρω από την τέχνη αποτέλεσαν για την ίδια πηγή έμπνευσης. Η ζωγραφική δεν περιορίστηκε ποτέ σε μια τεχνική διαδικασία. Αντίθετα, αποτέλεσε έναν τρόπο κατανόησης του κόσμου και των ανθρώπινων συναισθημάτων.
Η δημιουργία ως ανάγκη έκφρασης
Η Κατερίνα Θεοδωρίδου ανήκει σε εκείνη την κατηγορία καλλιτεχνών που δεν αντιμετωπίζουν τη δημιουργία ως μια απλή επαγγελματική δραστηριότητα. Για την ίδια, η ζωγραφική αποτελεί έναν βαθιά προσωπικό τρόπο έκφρασης, μια ανάγκη που συνδέεται με την ίδια την ύπαρξη.
Όπως συχνά επισημαίνει, η έμπνευση που εκπέμπει ένα έργο τέχνης μπορεί να αγγίξει τις ανθρώπινες ευαισθησίες και να ενεργοποιήσει συναισθήματα που πολλές φορές παραμένουν ανεκδήλωτα. Η ζωγραφική, για εκείνη, είναι ένας τρόπος επικοινωνίας πέρα από τις λέξεις.
Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής, αν και η ίδια παραδέχεται ότι θα ήθελε ίσως να έχει εκθέσει περισσότερο. Όμως σημαντικό κομμάτι της ζωής της αφιερώθηκε σε έναν εξίσου σημαντικό ρόλο: αυτόν της εκπαίδευσης.
Η τέχνη ως παιδεία
Ως εικαστικός εκπαιδευτικός, η Κατερίνα Θεοδωρίδου αφιέρωσε μεγάλο μέρος της πορείας της στη διδασκαλία. Η σχέση της με τα παιδιά και τους μαθητές δεν περιορίστηκε στην εκμάθηση τεχνικών δεξιοτήτων.
Αντίθετα, στόχος της ήταν η καλλιέργεια της αισθητικής αντίληψης, η ανάπτυξη της φαντασίας και η ενίσχυση της δημιουργικής έκφρασης.
Η ίδια πιστεύει βαθιά ότι η τέχνη μπορεί να αποτελέσει εργαλείο παιδείας και εσωτερικής ανάπτυξης. Μέσα από τη ζωγραφική, οι νέοι άνθρωποι μπορούν να μάθουν να εκφράζονται, να κατανοούν τα συναισθήματά τους και να βλέπουν τον κόσμο με μεγαλύτερη ευαισθησία.
Η φιλοσοφία της απέναντι στην τέχνη
Παρά τις σπουδές και την καλλιτεχνική της διαδρομή, η ίδια αποφεύγει τις μεγάλες αναφορές σε τεχνικές, τεχνοτροπίες και θεωρητικές αναλύσεις.
Με ιδιαίτερη ταπεινότητα δηλώνει πως όλα αυτά δεν αποτελούν το ουσιαστικό ζητούμενο της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Για την Κατερίνα Θεοδωρίδου, η δύναμη ενός έργου δεν βρίσκεται σε πολύπλοκες θεωρίες ή σε εντυπωσιακές τεχνικές. Βρίσκεται στο βλέμμα του θεατή που θα σταθεί μπροστά στον πίνακα και θα αναγνωρίσει μέσα του κάτι από τη δική του ψυχή.
Με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζει και τις αναφορές σε σπουδές, διακρίσεις ή κριτικές. Για την ίδια, όλα αυτά είναι δευτερεύοντα μπροστά στην ουσία της δημιουργίας.
Η τέχνη ως κοινό αγαθό
Η φιλοσοφία της συνοψίζεται σε μια φράση που εκφράζει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο της τέχνης:
«Η εμπειρία μου δίδαξε πως η τέχνη υπάρχει για να μοιράζεται. Ανήκει σε όλους και όχι στον καλλιτέχνη για την ικανοποίηση του εγώ του.»
Για την ίδια, η τέχνη δεν είναι εμπόρευμα ούτε εργαλείο προσωπικής προβολής. Είναι μια δύναμη που μπορεί να συμβάλει στην πνευματική και ηθική βελτίωση της κοινωνίας.
Όπως χαρακτηριστικά τονίζει:
«Η τέχνη δεν αγοράζεται ούτε πουλιέται. Είναι μια δύναμη που παλεύει για τη βελτίωση της ζωής, της ψυχής και της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης.»
Μια δημιουργός με βαθιά ανθρώπινη ματιά
Η πορεία της Κατερίνας Θεοδωρίδου αποδεικνύει πως η τέχνη μπορεί να είναι ταυτόχρονα δημιουργία, παιδεία και στάση ζωής.
Με σεμνότητα, χωρίς θορύβους και χωρίς την ανάγκη εντυπωσιασμού, συνεχίζει να δημιουργεί και να μεταδίδει την αγάπη για τη ζωγραφική, πιστεύοντας ότι η πραγματική αξία της τέχνης βρίσκεται στη δυνατότητά της να αγγίζει τον άνθρωπο.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς, η δική της στάση υπενθυμίζει μια απλή αλλά ουσιαστική αλήθεια:
η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη της ανθρώπινης ψυχής.
