Μία ακόμη ημερομηνία προστίθεται στη μακρά διαδρομή εξαγγελιών για τον Τύμβο Καστά. Το εμβληματικό μακεδονικό μνημείο της Αμφίπολης αναμένεται πλέον να αποδοθεί πλήρως επισκέψιμο στο ευρύ κοινό στις αρχές του 2028, δώδεκα και πλέον χρόνια μετά τη συγκλονιστική αποκάλυψή του.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επισκέφθηκε το Σάββατο 1 Αυγούστου την Αμφίπολη, στο πλαίσιο της περιοδείας της στη Βόρεια Ελλάδα. Πραγματοποίησε αυτοψία στον Τύμβο Καστά, επιθεώρησε τα έργα στην αρχαία ακρόπολη και παρέστη στην τελετή ολοκλήρωσης του έργου συντήρησης και προστασίας της αρχαίας ξύλινης γέφυρας.

Σημαντικά έργα, αλλά ο Τύμβος παραμένει κλειστός

Η πρόοδος που έχει σημειωθεί στον Τύμβο είναι αναμφισβήτητη. Για πρώτη φορά έχει αποκαλυφθεί ολόκληρος ο μαρμάρινος περίβολος, συνολικής περιμέτρου 497 μέτρων, ενώ αποκαταστάθηκε η αρχική γεωμετρία των πρανών. Το ίδιο το μνημείο καταλαμβάνει έκταση περίπου 22 στρεμμάτων και ο περιβάλλων χώρος επιπλέον 30 στρέμματα.

Στο εσωτερικό ολοκληρώθηκαν σημαντικές εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης, αφαιρέθηκαν παλαιότερες μεταλλικές υποστηρίξεις και προγραμματίζεται η επανατοποθέτηση της μνημειώδους δίφυλλης μαρμάρινης θύρας, καθώς και των φτερών και της κεφαλής της Σφίγγας. Παράλληλα, απαιτούνται ακόμη οι υποδομές υποδοχής του κοινού, οι διαδρομές περιήγησης, οι χώροι εξυπηρέτησης και η συνολική ανάπλαση.

Όλα αυτά εξηγούν ένα μέρος του απαιτούμενου χρόνου. Δεν απαντούν, όμως, στο βασικό ερώτημα: γιατί ένα μνημείο που αποκαλύφθηκε το 2014 εξακολουθεί το 2026 να μην είναι προσβάσιμο στο ευρύ κοινό;

Από το 2022 φτάσαμε στο 2028

Η συζήτηση για την επισκεψιμότητα δεν ξεκίνησε σήμερα. Τον Δεκέμβριο του 2019 είχε ανακοινωθεί ως στόχος η είσοδος των πρώτων ειδικών ομάδων στις αρχές του 2022. Τον Ιούλιο του 2022 το Υπουργείο Πολιτισμού επανέλαβε ότι ο Τύμβος θα γινόταν επισκέψιμος από ειδικές ομάδες μέχρι το τέλος εκείνης της χρονιάς. Η περιορισμένη αυτή δυνατότητα δόθηκε τελικά την άνοιξη του 2023 και μόνο για συγκεκριμένο διάστημα και κατόπιν ραντεβού.

Τον Φεβρουάριο του 2024 ανακοινώθηκε ότι το ίδιο το μνημείο θα ολοκληρωνόταν μέσα στο 2025, ενώ η πλήρης επισκεψιμότητα τοποθετούνταν μεταξύ 2027 και 2028. Τον Σεπτέμβριο του 2025 ο επίσημος στόχος προσδιορίστηκε στα τέλη του 2027 ή, το αργότερο, στις αρχές του 2028. 

Σήμερα το βάρος πέφτει ολοένα περισσότερο στο μακρινότερο άκρο του χρονοδιαγράμματος: στις αρχές του 2028. Η ημερομηνία μπορεί να μην ακούγεται για πρώτη φορά, στην πράξη όμως επιβεβαιώνει ότι το αισιόδοξο σενάριο του 2027 απομακρύνεται.

Η αρχαία γέφυρα αποδόθηκε – Η Αμφίπολη εξακολουθεί να περιμένει

Θετική εξέλιξη αποτελεί η ολοκλήρωση της συντήρησης της μοναδικής σωζόμενης αρχαίας ξύλινης γέφυρας της Αμφίπολης, ενός σπάνιου έργου μηχανικής του 5ου αιώνα π.Χ., που συνέδεε την οχυρωμένη πόλη με το λιμάνι και τον Στρυμόνα. Οι παρεμβάσεις προστασίας και το νέο στέγαστρο χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η ολοκλήρωση ενός έργου, ωστόσο, δεν μπορεί να λειτουργεί ως επικοινωνιακό κάλυμμα για τις εκκρεμότητες ενός άλλου. Ο Τύμβος Καστά δεν είναι ένα συνηθισμένο τοπικό μνημείο. Είναι ένα πολιτιστικό κεφάλαιο διεθνούς εμβέλειας, ικανό να αλλάξει την αναπτυξιακή και τουριστική προοπτική ολόκληρης της περιοχής.

Η προστασία και η επιστημονική αρτιότητα προηγούνται  και σωστά. Η επίκλησή τους, όμως, δεν μπορεί να απαλλάσσει την Πολιτεία από την υποχρέωση να παρουσιάσει ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένα στάδια υλοποίησης και καθαρές απαντήσεις για τις καθυστερήσεις.

Γιατί η Αμφίπολη έχει ακούσει αρκετές ημερομηνίες. Αυτό που περιμένει πλέον δεν είναι άλλη μία εξαγγελία, αλλά να ανοίξει επιτέλους η πόρτα του μνημείου.