Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εισήγηση του καθηγητή Υδρογεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και προέδρου της Ελληνικής Επιτροπής Υδρογεωλογίας, Κωνσταντίνου Βουδούρη, με θέμα την ποσοτική και ποιοτική κατάσταση των υπόγειων υδάτων στη λεκάνη των Σερρών.

Επαρκείς ποσότητες νερού στη λεκάνη Στρυμόνα

Σύμφωνα με συστηματικές μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2018–2020 σε γεωτρήσεις της λεκάνης απορροής του Στρυμόνα, η συνολική ποσοτική κατάσταση των υπόγειων υδάτων χαρακτηρίζεται καλή.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έρευνας, υπάρχει επαρκές υπόγειο υδατικό δυναμικό για την κάλυψη των αναγκών ύδρευσης και άρδευσης στην περιοχή, ενώ δεν παρατηρείται γενικευμένη τάση πτώσης της στάθμης των υδροφορέων, εφόσον διατηρηθούν σταθερά τα σημερινά επίπεδα αντλήσεων και βροχοπτώσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή, το βασικό ζήτημα που αφορά τους υδατικούς πόρους της περιοχής δεν είναι τόσο ποσοτικό όσο ποιοτικό.

Οι πιέσεις στην ποιότητα των υπόγειων νερών

Η ποιότητα των υπόγειων υδάτων επηρεάζεται τόσο από φυσικούς όσο και από ανθρωπογενείς παράγοντες. Από τη μία πλευρά, σημαντικό ρόλο παίζουν οι γεωλογικοί σχηματισμοί και τα γεωθερμικά πεδία της περιοχής, ενώ από την άλλη πλευρά επιδρούν δραστηριότητες όπως η χρήση λιπασμάτων στη γεωργία και η υπεράντληση των υδροφορέων.

Για τον λόγο αυτό, η επιστημονική εισήγηση υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή και συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των υπόγειων νερών, αλλά και για τη θεσμοθέτηση ζωνών προστασίας γύρω από τα υδροληπτικά έργα που τροφοδοτούν δίκτυα πόσιμου νερού.

Παράλληλα, προτείνεται η υιοθέτηση πολιτικών διαχείρισης της ζήτησης νερού, ώστε να περιοριστούν οι σπατάλες και να εξορθολογιστεί η κατανάλωση, καθώς και η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, τα οποία αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση του υδρολογικού ισοζυγίου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων για αρδευτικές ανάγκες, πρακτική που ήδη εφαρμόζεται σε πολλές χώρες ως μέτρο εξοικονόμησης υδατικών πόρων.

Το ζήτημα του ουρανίου στα υπόγεια νερά

Σημαντικό μέρος της εισήγησης αφιερώθηκε στο ζήτημα της παρουσίας ουρανίου στα υπόγεια νερά της λεκάνης του Στρυμόνα.

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η μέγιστη προτεινόμενη συγκέντρωση ουρανίου στο πόσιμο νερό είναι 30 μικρογραμμάρια ανά λίτρο.

Η παρουσία του στοιχείου αυτού συνδέεται κυρίως με το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής και ιδιαίτερα με τους γρανιτικούς σχηματισμούς, ενώ η ύπαρξη γεωθερμικών πεδίων μπορεί να ευνοεί την κινητοποίησή του στο νερό. Επιπλέον, η χρήση φωσφορικών λιπασμάτων στη γεωργία μπορεί επίσης να συμβάλλει στην παρουσία ουρανίου στους υδροφορείς.

Οι συγκεντρώσεις του στοιχείου επηρεάζονται από πολλούς υδροχημικούς παράγοντες, όπως το pH, η αλκαλικότητα, οι οξειδοαναγωγικές συνθήκες και η συνολική χημική σύσταση των νερών.

Δημόσιο αγαθό το νερό

Η εισήγηση ολοκληρώθηκε με σαφή θέση σχετικά με το ζήτημα της διαχείρισης του νερού. Όπως τονίστηκε, η ιδιωτικοποίηση των υδατικών πόρων δεν αποτελεί λύση, καθώς το νερό αποτελεί βασικό δημόσιο αγαθό και πρέπει να διασφαλίζεται η πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικό και οικονομικά προσιτό πόσιμο νερό.

Στο πλαίσιο αυτό επισημάνθηκε η σημασία της στήριξης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), οι οποίες λειτουργούν ως κοινωφελείς και μη κερδοσκοπικές δημοτικές επιχειρήσεις, θέση που ενισχύεται και από τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας υπέρ της δημόσιας διαχείρισης του νερού.