Υποκλοπές: Η απόφαση, οι σκιές και το πολιτικό κέντρο που έμεινε στο απυρόβλητο
Οι παρεμβάσεις του Ζαχαρία Κέσση και τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά
Οι παρεμβάσεις του Ζαχαρία Κέσση και τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά
Η δικαστική απόφαση για το σκάνδαλο των υποκλοπών παρουσιάστηκε ως θεσμική κατάληξη μιας υπόθεσης που τραυμάτισε το κύρος της χώρας. Όμως για τον δικηγόρο Ζαχαρία Κέσση, η ετυμηγορία δεν συνιστά κάθαρση , αλλά περιορισμένη απονομή ευθύνης με πολιτικά κενά.
Από την πρώτη του δημόσια παρέμβαση μετά την ανακοίνωση της απόφασης, έθεσε το βασικό ερώτημα που ,όπως επισημαίνει, δεν απαντήθηκε:
«Η απόφαση δεν απαντά στο ποιος είχε την πολιτική εποπτεία. Δεν μπορεί να λειτουργεί τέτοιος μηχανισμός χωρίς κυβερνητική γνώση.»
Και πράγματι, το κεντρικό ζήτημα δεν ήταν μόνο ποιοι χειρίστηκαν το λογισμικό, αλλά ποιοι γνώριζαν, ποιοι κάλυψαν και ποιοι ωφελήθηκαν πολιτικά από ένα σύστημα παρακολουθήσεων που στόχευσε πολιτικούς αρχηγούς, δημοσιογράφους, κρατικούς αξιωματούχους.
Εκτελεστές και εντολείς: ο τεχνητός διαχωρισμός
Σε επόμενες παρεμβάσεις του σε νομικούς κύκλους και δημόσιο λόγο, ο Ζαχαρίας Κέσσης έθεσε θέμα αλυσίδας ευθύνης. Όπως έχει τονίσει:
«Οι εκτελεστές δεν είναι το ίδιο με τους εντολείς. Η ποινική ευθύνη δεν εξαντλείται στους τεχνικούς.»
Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η υπόθεση δεν αφορούσε ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά έναν μηχανισμό συστηματικής παρακολούθησης με δομή, διάρκεια και επιχειρησιακή οργάνωση.
Δεν μπορεί να θεωρηθεί πειστικό ότι ένα τόσο σύνθετο και τεχνολογικά προηγμένο σύστημα λειτούργησε χωρίς πολιτική ομπρέλα.
Οι πολιτικές διασυνδέσεις που δεν ερευνήθηκαν
Ιδιαίτερη αιχμή στις τοποθετήσεις του αποτελεί το ζήτημα των σχέσεων των καταδικασθέντων με υπουργούς και το πρωθυπουργικό περιβάλλον.
«Οι σχέσεις αυτές ήταν γνωστές. Το ερώτημα είναι γιατί δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ουσιαστικής διερεύνησης.»
Το ερώτημα παραμένει βαρύ:
Γιατί οι επαφές και οι διασυνδέσεις που είχαν καταγραφεί δημοσιογραφικά δεν εξετάστηκαν σε βάθος; Γιατί δεν άνοιξε ο φάκελος της πολιτικής ευθύνης;
Ο ίδιος μιλά για επιλεκτική εστίαση της Δικαιοσύνης, που περιορίστηκε στο χαμηλότερο επιχειρησιακό επίπεδο.
Κρατική εκτροπή ή ιδιωτική αυθαιρεσία;
Η υπόθεση των υποκλοπών δεν ήταν μια ιδιωτική διαμάχη. Ήταν και παραμένει,θεσμικό ζήτημα.
«Όταν παρακολουθούνται πολιτικοί αρχηγοί και δημοσιογράφοι, μιλάμε για κρατική εκτροπή. Η Δημοκρατία δεν αντέχει επιλεκτική λογοδοσία.»
Η διάσταση αυτή μετατρέπει την υπόθεση από ποινικό επεισόδιο σε ζήτημα ποιότητας του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Η στάση του Δημοσίου και το μήνυμα που εκπέμπεται
Ο Ζαχαρίας Κέσσης έχει επίσης ασκήσει κριτική για τη θεσμική στάση του κράτους:
«Το κράτος εμφανίστηκε σαν παρατηρητής, ενώ ήταν ο θεσμικός θιγόμενος.»
Η παρατήρηση αυτή αγγίζει ένα ακόμη κρίσιμο σημείο:
Αν το ίδιο το κράτος δεν επιμένει στη διαλεύκανση, τότε ποιος το κάνει;
Και κυρίως:
Τι μήνυμα εκπέμπεται όταν η πολιτική κορυφή μένει εκτός κάδρου;
Το σκάνδαλο που δεν έκλεισε
Η υπόθεση των υποκλοπών δεν μπορεί να θεωρείται λήξασα όσο δεν απαντώνται τα θεμελιώδη ερωτήματα:
Ποιος σχεδίασε;
Ποιος ενέκρινε;
Ποιος γνώριζε;
Η Δικαιοσύνη απέδωσε ποινές.
Δεν απέδωσε όμως το πολιτικό βάρος.
Και όπως προειδοποιεί ο Ζαχαρίας Κέσσης, όταν η ευθύνη σταματά στους ιδιώτες , τότε η Δημοκρατία μένει μετέωρη.
ΠΑΣΧΑΛΗΣ Θ. ΤΟΣΙΟΣ
Καθημερινός Παρατηρητής
