Πρόκειται για μια παγκόσμια αναγνώριση της συμβολής της γυναίκας της υπαίθρου — της αγρότισσας — όχι μόνο στην παραγωγή τροφής, αλλά και στη συνοχή της οικογένειας, της τοπικής κοινωνίας και της πολιτιστικής ταυτότητας.

Η αγρότισσα τιμάται ως γυναίκα, μητέρα, αγωνίστρια και εξισορροπίστρια, σε μια εποχή όπου οι αγροτικές κοινωνίες δοκιμάζονται από οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές μεταβολές.

«Η αγρότισσα είναι το πολυεργαλείο της αγροτικής οικογένειας»

Η κτηνοτρόφος Μάγδα Κοντογιάννη, γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής «Άγιος Γεώργιος», υπογραμμίζει ότι η αγρότισσα αποτελεί την «ψυχή» της αγροτικής κοινωνίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η γυναίκα της υπαίθρου δεν περιορίζεται σε έναν ρόλο, αλλά λειτουργεί ταυτόχρονα ως παραγωγός, διαχειρίστρια, φροντιστής και θεματοφύλακας γνώσης.

Θυμίζει, μάλιστα, τη φράση παλαιού επικεφαλής αγροτικού σχολείου:
«Αν έχεις είκοσι άνδρες, έχεις είκοσι άνδρες. Αν τους εκπαιδεύσεις, ίσως να έχεις έναν λόχο. Αν έχεις είκοσι γυναίκες, έχεις ένα χωριό…», αποτυπώνοντας με απλότητα τη βαρύτητα του γυναικείου ρόλου στην ύπαιθρο.

Ήδη από το 2018, τιμώντας την Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας, η κα Κοντογιάννη είχε επισημάνει ότι οι αγρότισσες καλούνται να ισορροπήσουν σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον, όπου οι παλιές σταθερές έχουν χαθεί και ο πρωτογενής τομέας δοκιμάζεται. Σε αυτό το πλαίσιο, οι γυναίκες της υπαίθρου λειτουργούν ως «ακροβάτισσες», με πολλαπλές γνώσεις και δεξιότητες.

Η ελληνική αγρότισσα ως θεματοφύλακας κοινωνίας και παράδοσης

Η γεωπόνος Άλκηστη Βίτσα, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Δικτύου «Φίλοι της Φύσης», στον πρόλογο ημερολογίου αφιερωμένου στο Διεθνές Έτος Αγρότισσας, αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο της Ελληνίδας αγρότισσας στον πρωτογενή τομέα. Από τα ορεινά χωριά έως τους κάμπους, οι γυναίκες αυτές κράτησαν όρθια την αγροτική παραγωγή και την οικογένεια, ακόμη και σε περιόδους πολέμου και απουσίας του ανδρικού πληθυσμού.

Μια εργασία επίπονη και απαιτητική, συχνά αόρατη και υποτιμημένη, που όμως διατηρεί ζωντανή όχι μόνο την παραγωγή αλλά και την πολιτιστική ταυτότητα κάθε τόπου. Σε μια εποχή έντονης αστικοποίησης, η αγρότισσα παραμένει ο κρίσιμος κρίκος που συγκρατεί την ελληνική ύπαιθρο από τη δημογραφική και κοινωνική ερήμωση.

Δράση, γνώση και εξωστρέφεια

Οι αγρότισσες του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής κινούνται σε δύο βασικούς άξονες:
α) τη συστηματική συμμετοχή σε ανοικτές διαδικτυακές συνεδριάσεις ενημέρωσης, καλύπτοντας το κενό που αφήνει η απουσία αγροτικών σχολών και δομών επιμόρφωσης, και
β) τη συνεχή προσπάθεια ενημέρωσης της αστικής κοινωνίας, με στόχο τη συνδιαμόρφωση βιώσιμων πολιτικών για την ύπαιθρο και το περιβάλλον.

Όπως επισημαίνεται, η Ελληνίδα αγρότισσα παραμένει συχνά εκτός κέντρων λήψης αποφάσεων, παρότι αποτελεί βασικό πυλώνα κοινωνικής και οικονομικής συνοχής. Η εργασία της είναι σε μεγάλο βαθμό αδήλωτη και μη αποτιμημένη, ενώ οι απαιτήσεις σε γνώσεις, δεξιότητες και αντοχές είναι πολλαπλές.

Σύγχρονες προσεγγίσεις και τοπικές φωνές

Η Αργυρώ Λαγγουράνη, κτηνοτρόφος από το Λιδωρίκι, πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας και ενεργό μέλος πολιτιστικών συλλόγων, τονίζει την ανάγκη σεβασμού του αγροτικού τρόπου ζωής ως στοιχείου πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η αγρότισσα Ελισάβετ-Ειρήνη Μιχαηλίδου από τον Νέο Σκοπό Σερρών, δραστηριοποιείται στην υπεράσπιση της κυκλικής οικονομίας, αναδεικνύοντας τη βαθιά σύνδεσή της με την παραδοσιακή αγροτική λογική, όπου τίποτα δεν χάνεται και όλα επαναχρησιμοποιούνται.

Τέλος, η Αθηνά-Ελπίδα Μιχαηλίδου από τα Μέγαρα Αττικής επισημαίνει ότι, μετά τις κρίσεις της παγκοσμιοποίησης και της πανδημίας, η τοπικοποίηση και η ζωντανή αγροτική κοινότητα αποτελούν τη μόνη ρεαλιστική ελπίδα για το μέλλον — με την αγρότισσα στον πυρήνα της.

Ένα έτος με παγκόσμιο συμβολισμό

Το λογότυπο του Διεθνούς Έτους Αγρότισσας αναδεικνύει τη δεξιοτεχνία και την ικανότητα των γυναικών της υπαίθρου να εξισορροπούν την οικογενειακή, κοινωνική και οικονομική ζωή. Ο διπλός εορτασμός με το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Βοσκών ενισχύει τους στόχους της Δεκαετίας Οικογενειακής Γεωργίας του ΟΗΕ (2019-2028), προωθώντας πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα.

Το 2026 δεν είναι απλώς ένα επετειακό έτος. Είναι μια ευκαιρία αναγνώρισης, ορατότητας και ουσιαστικού επαναπροσδιορισμού του ρόλου της αγρότισσας — της γυναίκας που εδώ και χιλιάδες χρόνια κρατά τη γη, την οικογένεια και την κοινωνία όρθιες.
 

Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382, ΑγροΝέα, AgroBus