Στην τελική ευθεία εισέρχονται οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη, με στόχο το εμβληματικό μνημείο να ανοίξει για το κοινό στις αρχές του 2028. Παράλληλα, η ολοκλήρωση του έργου ανάδειξης της αρχαίας ξύλινης γέφυρας και η δημιουργία νέων ψηφιακών εφαρμογών προσθέτουν μια σύγχρονη διάσταση στην εμπειρία των επισκεπτών.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε τον Τύμβο Καστά, αλλά και το σύνολο του αρχαιολογικού πλούτου της περιοχής, έναν μοναδικό πολιτιστικό πόλο και σημαντικό αναπτυξιακό πόρο. Κατά την εκδήλωση για την απόδοση στο κοινό του αναβαθμισμένου έργου της αρχαίας ξύλινης γέφυρας, αναφέρθηκε στη διαχρονική σημασία της Αμφίπολης και στις προοπτικές που ανοίγονται για την ανάδειξή της.

Η ψηφιακή αποτύπωση της αρχαίας γέφυρας, σε συνδυασμό με τα έργα που υλοποιούνται τα τελευταία χρόνια, ενισχύει σταδιακά τη θέση της Αμφίπολης στον χάρτη των σημαντικότερων αρχαιολογικών και ιστορικών προορισμών της χώρας.

Σύμφωνα με την υπουργό, οι συνολικές επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία επταετία στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ξεπερνούν τα 25 εκατ. ευρώ, ενώ περίπου 20 εκατ. ευρώ αφορούν αποκλειστικά τα έργα στον Τύμβο Καστά.

Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι το μνημείο, το οποίο αποκαλύφθηκε το 2014, μελετάται με τη συνεργασία Ελλήνων και ξένων επιστημόνων, ώστε να αποδοθεί στους επισκέπτες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Αρχές του 2028 η παράδοση του Τύμβου Καστά

Κατά την τελευταία της επίσκεψη στην Αμφίπολη, η υπουργός πραγματοποίησε αυτοψία στο ταφικό μνημείο και διαπίστωσε την πρόοδο των εργασιών. Όπως ανέφερε, το χρονοδιάγραμμα παραμένει σε ισχύ και ο Τύμβος Καστά αναμένεται να είναι επισκέψιμος στις αρχές του 2028, εφόσον δεν προκύψουν νέα επιστημονικά ζητήματα που θα απαιτήσουν μικρή παράταση.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η επανατοποθέτηση της μαρμάρινης θύρας στην είσοδο του τάφου, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συγκόλλησής της. Παράλληλα, συνεχίζεται η αποκατάσταση του εσωτερικού του μνημείου, ενώ το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου αναμένεται η εγκατάσταση του αναδόχου για την κατασκευή του νέου μουσειακού χώρου.

Ο χώρος θα φιλοξενεί τόσο ψηφιακή όσο και συμβατική έκθεση, παρουσιάζοντας την ιστορία και τα ευρήματα του μνημείου.

Η υπουργός σημείωσε ότι η κλίμακα, η σημασία και η μοναδικότητα του Τύμβου Καστά δημιουργούν συχνά νέα επιστημονικά ερωτήματα, τα οποία απαιτούν εξειδικευμένες λύσεις. Στόχος, όπως τόνισε, είναι η αποκατάσταση να αποτελέσει πρότυπο όχι μόνο για τα ελληνικά αλλά και για τα διεθνή δεδομένα.

Νέα ψηφιακή εμπειρία στην αρχαία γέφυρα

Μετά την επίσκεψή της στον Τύμβο Καστά, η κ. Μενδώνη βρέθηκε στην αρχαία ακρόπολη της Αμφίπολης και στις παλαιοχριστιανικές βασιλικές, όπου βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη σημαντικά έργα ανάδειξης και βελτίωσης της προσβασιμότητας.

Η περιοδεία ολοκληρώθηκε στον χώρο της αρχαίας ξύλινης γέφυρας, όπου παρουσιάστηκε η νέα ψηφιακή αναπαράσταση της ιστορίας της Αμφίπολης.

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 1,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από το Ταμείο Ανάκαμψης και υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστηλώσεων του υπουργείου Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών.

Η Αμφίπολη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας, με καθοριστικό ρόλο σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους. Η στρατηγική θέση της, ανάμεσα στον Στρυμόνα, το Παγγαίο και τη θάλασσα, την ανέδειξε σε σημαντικό πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό κέντρο.

Η αρχαία ξύλινη γέφυρα, η κατασκευή της οποίας χρονολογείται στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., συνέδεε τις δύο όχθες του Στρυμόνα και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ιστορία της περιοχής.

Ένα μοναδικό τεχνικό έργο 2.500 ετών

Η αρχαία ξύλινη γέφυρα της Αμφίπολης αποτελεί ένα σπάνιο τεχνικό μνημείο ηλικίας περίπου 2.500 ετών. Βρισκόταν μπροστά από την Πύλη Γ΄ του βόρειου τείχους και αποκαλύφθηκε κατά τις ανασκαφές του Δημήτρη Λαζαρίδη, την περίοδο 1976-1978.

Κατά τις έρευνες εντοπίστηκαν εκατοντάδες ξύλινοι πάσσαλοι και κορμοί δέντρων, μέρος των οποίων ανασύρθηκε από τον βυθό του ποταμού. Η γέφυρα θεωρείται η μοναδική σωζόμενη αρχαία ξύλινη γέφυρα στην Ελλάδα.

Αναφέρεται και από τον Θουκυδίδη, στο πλαίσιο των γεγονότων του Πελοποννησιακού Πολέμου, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας πέρασε από αυτήν για να καταλάβει την Αμφίπολη.

Οι επιστημονικές αναλύσεις αποκάλυψαν έξι διαφορετικές κατασκευαστικές φάσεις, από τους αρχαϊκούς χρόνους έως και τη μεταβυζαντινή περίοδο. Η μακρόχρονη χρήση της, που εκτείνεται σε περίπου 2.500 χρόνια, καθιστά τη γέφυρα ένα από τα σπανιότερα σωζόμενα τεκμήρια αρχαίας γεφυροποιίας διεθνώς.

Ένα ψηφιακό πέρασμα στην ιστορία

Μέσα από το πρόγραμμα «Ψηφιακό Πέρασμα στην Αμφίπολη», οι επισκέπτες μπορούν πλέον να γνωρίσουν την ιστορία της αρχαίας γέφυρας με τη βοήθεια σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών.

Στον ευρύτερο χώρο της ανασκαφής έχει δημιουργηθεί ένας σύγχρονος εκθεσιακός οικίσκος, το «The Bridge: Archaeological Information Spot», που λειτουργεί ως σημείο ενημέρωσης και σύνδεσης του φυσικού τοπίου με τον αρχαιολογικό χώρο.

Η λιτή μεταλλική κατασκευή έχει σχεδιαστεί ώστε να εντάσσεται διακριτικά στο περιβάλλον και να διατηρεί την οπτική επαφή του επισκέπτη με το μνημείο.

Στο εσωτερικό του φιλοξενούνται πολυμεσικές εφαρμογές, διαδραστικοί χάρτες, εκπαιδευτικά παιχνίδια και εμπειρίες εικονικής πραγματικότητας. Με τον τρόπο αυτό, η αρχαιολογική πληροφορία μετατρέπεται σε μια πιο άμεση και βιωματική εμπειρία.

Η ανάδειξη του Τύμβου Καστά, της αρχαίας ακρόπολης και της ξύλινης γέφυρας διαμορφώνει σταδιακά ένα ενιαίο πολιτιστικό σύνολο. Με την ολοκλήρωση των έργων και το άνοιγμα του ταφικού μνημείου το 2028, η Αμφίπολη αναμένεται να αποκτήσει ακόμη πιο ισχυρή παρουσία στον διεθνή αρχαιολογικό και πολιτιστικό χάρτη.