Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών γεμίζουν καθημερινά από ασθενείς με συμπτώματα γρίπης και αναπνευστικών λοιμώξεων. Όμως, εκεί όπου το προσωπικό είναι λιγοστό και οι εφημερίες οριακές, η αυξημένη προσέλευση μετατρέπεται σε δοκιμασία αντοχής για εργαζόμενους και ασθενείς. Σε πολλά νοσοκομεία της περιφέρειας, η εύθραυστη ισορροπία σπάει με το παραμικρό.

Νοσοκομεία χωρίς «μαξιλάρια ασφαλείας»

Η περιφέρεια δεν διαθέτει εφεδρείες. Ένα κενό σε παθολόγο, μια απουσία νοσηλευτή ή μια άδεια που δεν μπορεί να καλυφθεί αρκεί για να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την εφημερία. Γιατροί καλούνται να καλύψουν πολλαπλούς ρόλους, ενώ το νοσηλευτικό προσωπικό εργάζεται με εξαντλητικά ωράρια, συχνά χωρίς την πολυτέλεια ανάσας.

Την ίδια στιγμή, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας εμφανίζεται αδύναμη να συγκρατήσει τα περιστατικά. Υποστελεχωμένα Κέντρα Υγείας και περιορισμένα ωράρια λειτουργίας οδηγούν πολίτες κατευθείαν στα νοσοκομεία, ακόμη και για περιπτώσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν εκτός ΤΕΠ. Το αποτέλεσμα είναι συνωστισμός, πολύωρες αναμονές και κούραση που συσσωρεύεται επικίνδυνα.

Όταν η απόσταση γίνεται κίνδυνος

Σε αρκετές περιπτώσεις, η έλλειψη βασικών ειδικοτήτων οδηγεί σε διακομιδές προς μεγαλύτερα νοσοκομεία. Για την περιφέρεια, αυτό δεν είναι απλώς διοικητικό ζήτημα, αλλά παράγοντας κινδύνου. Η απόσταση, ο χρόνος και η πίεση στο ΕΚΑΒ προσθέτουν κρίσιμα λεπτά σε μια ήδη επιβαρυμένη κατάσταση, ενώ τα νοσοκομεία υποδοχής φορτώνονται με ακόμη μεγαλύτερο βάρος.

Υγειονομικοί μιλούν ανοιχτά για μια συνθήκη που έχει αρχίσει να θεωρείται «κανονικότητα»: την υποστελέχωση ως μόνιμο καθεστώς. Κάθε εποχική έξαρση, όπως αυτή της γρίπης, μετατρέπεται έτσι σε δομικό τεστ αποτυχίας, όχι λόγω της έντασης της νόσου, αλλά λόγω της αδυναμίας του συστήματος να ανταποκριθεί.

Η πολιτική διάσταση της κρίσης

Παρά τις εξαγγελίες για προσλήψεις και ενίσχυση του ΕΣΥ, η εικόνα στα περιφερειακά νοσοκομεία παραμένει σχεδόν αμετάβλητη. Οι αποχωρήσεις, οι συνταξιοδοτήσεις και οι μετακινήσεις προσωπικού ακυρώνουν στην πράξη κάθε βελτίωση. Το σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί χάρη στο φιλότιμο και την υπερπροσπάθεια των εργαζομένων του, όχι χάρη σε έναν συνεκτικό και μακρόπνοο σχεδιασμό.

Η γρίπη, τελικά, δεν είναι παρά ο καθρέφτης. Ένας καθρέφτης που αποτυπώνει με καθαρότητα την εγκατάλειψη της περιφέρειας στον τομέα της δημόσιας υγείας. Και όσο αυτή η εικόνα παραμένει ίδια, κάθε χειμώνας θα επαναφέρει το ίδιο ερώτημα: πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει ένα σύστημα που λειτουργεί μόνιμα στο όριο;