ΤΟΠΙΚΑ

Εκδήλωση για τα κλαπέντα ιερά κειμήλια της Εκκλησίας των Σερρών με ομιλητή τον Προκόπη Παυλόπουλο

Μία ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση αφιερωμένη στα κλαπέντα ιερά κειμήλια της Εκκλησίας των Σερρών πρόκειται να πραγματοποιηθεί την Κυριακή 10 Μαΐου 2026 στις Σέρρες, με κεντρικό ομιλητή τον τέως Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας.

A⁺ A^-

Μία ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση αφιερωμένη στα κλαπέντα ιερά κειμήλια της Εκκλησίας των Σερρών πρόκειται να πραγματοποιηθεί την Κυριακή 10 Μαΐου 2026 στις Σέρρες, με κεντρικό ομιλητή τον τέως Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας.

A⁺ A^-

Η εκδήλωση αναμένεται να συγκεντρώσει το ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας, της εκκλησιαστικής κοινότητας αλλά και του νομικού και ακαδημαϊκού κόσμου, καθώς θα αναδείξει μία από τις πιο σημαντικές και ανοιχτές υποθέσεις πολιτιστικής και ιστορικής διεκδίκησης της περιοχής.

Θέμα της ομιλίας του κ. Παυλόπουλου θα είναι:
«Τα κλαπέντα ιερά κειμήλια της Εκκλησίας των Σερρών – Ιστορική και Νομική Θεώρηση».

Μέσα από την παρέμβασή του, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναμένεται να φωτίσει τόσο την ιστορική διάσταση της απώλειας των πολύτιμων εκκλησιαστικών θησαυρών όσο και τις νομικές προεκτάσεις που αφορούν τη διεκδίκηση, την επιστροφή και τη διεθνή προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το ζήτημα παραμένει διαχρονικά ζωντανό στη συλλογική μνήμη των Σερραίων, οι οποίοι συνεχίζουν να ζητούν την αποκατάσταση μιας σημαντικής ιστορικής και πνευματικής απώλειας για τον τόπο.

Η παρουσία του Προκόπη Παυλόπουλου προσδίδει ιδιαίτερο κύρος στην εκδήλωση, καθώς πρόκειται για μία προσωπικότητα με μακρά πολιτική, ακαδημαϊκή και θεσμική πορεία. Υπενθυμίζεται ότι το 2017, επί δημαρχίας Πέτρου Αγγελίδη, ο κ. Παυλόπουλος είχε τιμηθεί από τον Δήμο Σερρών με το χρυσό κλειδί της πόλης, σε αναγνώριση της προσφοράς και της σχέσης του με την περιοχή.

Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν οι σημαντικότεροι θεσμικοί φορείς του τόπου: η Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, η Αντιπεριφέρεια Σερρών και ο Δήμος Σερρών, επιβεβαιώνοντας τη σημασία που αποδίδεται στην προστασία και ανάδειξη της εκκλησιαστικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο «Αστέρια» του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Σερρών, στις 12:00 το μεσημέρι, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Η διοργάνωση αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες θεσμικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις της χρονιάς για τις Σέρρες, στέλνοντας παράλληλα ένα ισχυρό μήνυμα για την ανάγκη διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου.

Το Χρονικό της Κλοπής

Η μεγάλη λεηλασία συνέβη τον Ιούνιο του 1917, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής εισέβαλαν στο μοναστήρι και αφαίρεσαν βίαια έναν τεράστιο θησαυρό. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία από την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, οι επιδρομείς πήραν:

312 τόμους χειρογράφων (περγαμηνά και χάρτινα).
Περισσότερα από 1.500 παλαίτυπα βιβλία.
Πλήθος από ιερά σκεύη, εικόνες, άμφια και άλλα κειμήλια ανυπολόγιστης αξίας.

Πού βρίσκονται σήμερα;

Η πλειονότητα των κλαπέντων χειρογράφων εντοπίστηκε αργότερα στη Βουλγαρία. Μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, και σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης του Νεϊγύ του 1919, η Βουλγαρία υποχρεωνόταν να επιστρέψει όλους τους κλεμμένους θησαυρούς στην Ελλάδα.

Ο βυζαντινολόγος Γεώργιος Σωτηρίου μετέβη στη Σόφια το 1923, για να παραλάβει ένα μέρος των κλεμμένων χειρογράφων... Μάιο του 1923, ο καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, Γεώργιος Σωτηρίου μετέβη στη Σόφια με σκοπό τον επαναπατρισμό των κλεμμένων πολιτιστικών αγαθών.Παρελαβε ελαχιστα καθως οι βουλγαροι ισχυριζόταν οτι τα αγνοούσαν.

Το 1986, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Ανδρέας Παπανδρέου, και ο ηγέτης της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ, υπέγραψαν Διακήρυξη Φιλίας, Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας.Στο πνεύμα αυτό αναγνωριστηκε η αναγκη αναγνωρισης τους.Προς αυτη την κατευθυνση εργάστηκε ο Βυζαντινολόγος , καθηγητής Μεσαιωνικής Φιλολογίας Χρήστος Κατσαρός.

Από το 1987, μεγάλο μέρος τους φυλάσσεται στο Κέντρο Σλαβοβυζντινών Σπουδών "Ivan Dujcev" στη Σόφια. Κάποια άλλα κομμάτια κατέληξαν σε μεγάλες βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές στην Ευρώπη και την Αμερική μέσω παράνομου εμπορίου.

Πρόσφατοι Επαναπατρισμοί

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την επιστροφή ορισμένων κειμηλίων:

2016: Επέστρεψε ένα σημαντικό χειρόγραφο από τη Λουθηρανική Θεολογική Σχολή του Σικάγο.
Σεπτέμβριος 2022: Επαναπατρίστηκε ένα σπάνιο Ευαγγελιστάριο του 10ου αιώνα, το οποίο είχε καταλήξει στο Μουσείο της Βίβλου στην Ουάσιγκτον. Η επιστροφή του χαιρετίστηκε ως μια μεγάλη νίκη για την πολιτιστική διπλωματία, όπως αναφέρεται στο περιοδικό ''Αρχαιολογία"