Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στα Ελληνικά Ταχυδρομεία δύσκολα μπορεί πλέον να κρυφτεί πίσω από τον εύηχο όρο «μετασχηματισμός». Πίσω από τις ανακοινώσεις περί εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης, καταγράφεται μια πραγματικότητα που προκαλεί έντονη ανησυχία: το ταχυδρομικό δίκτυο της χώρας συρρικνώνεται, οι υπηρεσίες υποβαθμίζονται και η καθημερινή εξυπηρέτηση των πολιτών γίνεται ολοένα και πιο προβληματική.

Η κυβέρνηση και η διοίκηση των ΕΛΤΑ προχωρούν βήμα-βήμα στο κλείσιμο καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, παρουσιάζοντας τις αποφάσεις αυτές ως μέρος ενός σχεδίου οργανωτικής αναδιάρθρωσης. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για μια πολιτική που αποδυναμώνει συστηματικά το φυσικό δίκτυο εξυπηρέτησης των πολιτών.

Οι επιπτώσεις αυτής της επιλογής είναι ήδη ορατές, κυρίως στην ελληνική περιφέρεια. Μικρές πόλεις, χωριά και απομακρυσμένες περιοχές βλέπουν τα τοπικά ταχυδρομεία να κλείνουν ή να λειτουργούν με περιορισμένες δυνατότητες, αφήνοντας χιλιάδες πολίτες χωρίς άμεση πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η κατάσταση φτάνει στα όρια της θεσμικής απαξίωσης. Πολίτες καλούνται να μετακινηθούν σε άλλες πόλεις για να εξυπηρετηθούν, ενώ έχουν καταγραφεί ακόμη και περιπτώσεις όπου η παραλαβή αλληλογραφίας πραγματοποιείται σε δημοτικά κτίρια ή σε προσωρινούς χώρους, επειδή τα τοπικά καταστήματα έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους.

Ταυτόχρονα, τα προβλήματα στη διανομή αλληλογραφίας και δεμάτων έχουν λάβει πλέον διαστάσεις γενικευμένης δυσλειτουργίας. Σε πολλές περιοχές της χώρας καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις ταχυδρόμων, με αποτέλεσμα η παράδοση επιστολών και δεμάτων να καθυστερεί για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.

Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το πρόβλημα που καταγράφεται στη διανομή του περιοδικού και περιφερειακού Τύπου. Εκδοτικές επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα αναφέρουν καθυστερήσεις που φτάνουν ακόμη και τις 30 ή 40 ημέρες για την παράδοση εντύπων στους συνδρομητές τους. Η εξέλιξη αυτή δεν πλήττει μόνο την οικονομική βιωσιμότητα των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης, αλλά περιορίζει και την πρόσβαση των πολιτών στην ενημέρωση, ειδικά σε περιοχές όπου ο τοπικός Τύπος αποτελεί βασική πηγή πληροφόρησης.

Η κατάσταση αυτή θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα για τη λειτουργία της λεγόμενης καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας. Πρόκειται για θεσμική υποχρέωση του κράτους απέναντι στους πολίτες, που προβλέπει ότι όλοι , ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους , πρέπει να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες.

Όταν όμως το δίκτυο καταστημάτων συρρικνώνεται, όταν οι ταχυδρόμοι δεν επαρκούν και όταν η αλληλογραφία φτάνει με καθυστέρηση εβδομάδων, τότε η καθολική υπηρεσία παύει στην πράξη να λειτουργεί.

Παρά τις αυξανόμενες αντιδράσεις από τοπικές κοινωνίες, εργαζομένους και φορείς της περιφέρειας, η κυβέρνηση μέχρι στιγμής αποφεύγει να δώσει σαφείς απαντήσεις για το πραγματικό σχέδιο που υπάρχει για το μέλλον των ΕΛΤΑ.

Πόσα ακόμη καταστήματα πρόκειται να κλείσουν; Πώς θα αντιμετωπιστεί η δραματική έλλειψη προσωπικού; Και με ποιο τρόπο διασφαλίζεται ότι οι πολίτες της περιφέρειας δεν θα μετατραπούν σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας σε ό,τι αφορά την πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες;

Για πολλούς παρατηρητές, η σημερινή κατάσταση δεν αποτελεί απλώς μια αποτυχημένη μεταρρύθμιση. Αντιθέτως, μοιάζει με μια πολιτική επιλογή που οδηγεί σταδιακά στην απαξίωση ενός ιστορικού δημόσιου οργανισμού και στην αποδυνάμωση της παρουσίας του κράτους στην περιφέρεια.

Και το ερώτημα που πλέον τίθεται ανοιχτά είναι αν ο «μετασχηματισμός» των ΕΛΤΑ αποτελεί πράγματι εκσυγχρονισμό ή απλώς το προοίμιο για την αποδόμηση μιας δημόσιας υπηρεσίας που επί δεκαετίες αποτελούσε βασικό κρίκο επικοινωνίας για την ελληνική κοινωνία.

Καθημερινός Παρατηρητής