Τη θέση ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπορεύσιμο προϊόν, επαναδιατυπώνει η Κίνηση «Ενεργοί Πολίτες Σερρών – Myseety», με αφορμή τη συμμετοχή της στη δημόσια διαβούλευση για την υπό διαμόρφωση Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα.

Η παρέμβαση της κίνησης βασίζεται στα συμπεράσματα της ημερίδας με θέμα «Διαχείριση Υδατικών Πόρων στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών – Προβλήματα και Προοπτικές», που πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2026 στις Σέρρες, καθώς και στις εισηγήσεις επιστημόνων και ειδικών που συμμετείχαν σε αυτή.

Οι βασικές θέσεις

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα πρέπει να παραμείνει αποκλειστικά δημόσια, με φορείς υλοποίησης την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), καθώς και τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ), ή συνενώσεις αυτών, σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας.

Παράλληλα, η κίνηση υποστηρίζει ότι απαιτείται ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων σε επίπεδο λεκάνης απορροής, με έμφαση στη διαχείριση της ζήτησης και όχι στην αλόγιστη αύξηση της προσφοράς νερού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην αποκέντρωση των δομών διαχείρισης, στη συμμετοχή των πολιτών και των χρηστών του νερού στη λήψη αποφάσεων, καθώς και στην εκπαίδευση παραγωγών και πολιτών για την εξοικονόμηση και την ορθολογική χρήση των υδάτινων πόρων.

Όπως επισημαίνεται, προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη πραγματοποιηθεί εκπαιδευτική ημερίδα ενημέρωσης αγροτών, με τη συνεργασία του ΤΟΕΒ Νιγρίτας, της ΔΑΟΚ Σερρών και των Ενεργών Πολιτών – Myseety.

Έμφαση στην ποιότητα των υδάτων στις Σέρρες

Η κίνηση σημειώνει ότι στη λεκάνη των Σερρών το σημαντικότερο ζήτημα δεν είναι τόσο η επάρκεια όσο η ποιότητα των υδάτων.

Για τον λόγο αυτό προτείνει:

• συνεχή και συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των νερών,
• οριοθέτηση ζωνών προστασίας γύρω από τις υδροληψίες,
• εκσυγχρονισμό και ανακατασκευή των υδρευτικών και αρδευτικών δικτύων για τη μείωση των απωλειών,
• εκπόνηση υδρογεωλογικής μελέτης για την αξιοποίηση φυσικών πηγών των ορεινών όγκων που περιβάλλουν την πεδιάδα των Σερρών,
• ολοκλήρωση σημαντικών αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων που έχουν μελετηθεί αλλά είτε δεν ξεκίνησαν ποτέ είτε εγκαταλείφθηκαν ημιτελή.

Διαφωνία με το προτεινόμενο μοντέλο διαχείρισης

Οι Ενεργοί Πολίτες εκφράζουν την αντίθεσή τους σε προβλέψεις του σχεδίου της Εθνικής Στρατηγικής που, όπως υποστηρίζουν, οδηγούν εμμέσως στη μεταφορά της διαχείρισης του νερού σε εταιρείες ιδιωτικού δικαίου.

Στην ανακοίνωση γίνεται ειδική αναφορά στον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ Α.Ε.), ο οποίος χαρακτηρίζεται ως πιλοτικό μοντέλο ιδιωτικού δικαίου που αντικατέστησε δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων στη Θεσσαλία.

Η κίνηση υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο μοντέλο συγκεντρώνει ταυτόχρονα αρμοδιότητες αδειοδότησης, ελέγχου και λειτουργίας των αρδευτικών δικτύων, γεγονός που, κατά την άποψή της, δημιουργεί ζητήματα διαφάνειας και αποτελεσματικότητας. Παράλληλα εκφράζει προβληματισμό για τη διάρθρωση των πρώτων προϋπολογισμών του οργανισμού, σημειώνοντας ότι σημαντικό μέρος των δαπανών αφορά τη διοίκησή του.

Επικαλούμενη και σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, η κίνηση θεωρεί ότι η διαχείριση του νερού πρέπει να παραμείνει υπό δημόσιο έλεγχο.

Οι προτάσεις προς την Πολιτεία

Στο πλαίσιο της διαβούλευσης, οι Ενεργοί Πολίτες Σερρών – Myseety ζητούν:

• να ανατεθεί ο συντονισμός της διαχείρισης των υδάτων στα Υπουργεία Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να περιοριστεί η σημερινή πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων,
• να εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι για την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής,
• να δοθεί προτεραιότητα σε έργα υποδομών που θα προστατεύσουν την αγροτική παραγωγή και θα ενισχύσουν την περιφερειακή ανάπτυξη.

Η ανακοίνωση καταλήγει επισημαίνοντας ότι, παρά τις επιμέρους διαφωνίες της για το μοντέλο διαχείρισης, η κίνηση συμφωνεί με αρκετές από τις πολιτικές και τα μέτρα που περιλαμβάνει το σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής, εφόσον αυτά συμβάλλουν στη βελτίωση της προστασίας και της ορθολογικής αξιοποίησης των υδάτινων πόρων της χώρας.

Τι σημαίνουν πρακτικά οι προτάσεις για τις Σέρρες

Πέρα από την πολιτική διάσταση της παρέμβασης, οι προτάσεις των «Ενεργών Πολιτών Σερρών – Myseety» αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των κατοίκων, των αγροτών και των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, καθώς το ζήτημα της διαχείρισης του νερού αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, των περιόδων λειψυδρίας και της αυξανόμενης πίεσης στους υδάτινους πόρους.

Για τους αγρότες

Η βασική επιδίωξη των προτάσεων είναι η εξασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού αρδευτικού νερού με μικρότερες απώλειες και μεγαλύτερη αποδοτικότητα.

Ο εκσυγχρονισμός των αρδευτικών δικτύων, η αντικατάσταση παλαιών υποδομών και η εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων άρδευσης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις απώλειες νερού, περιορίζοντας παράλληλα το κόστος λειτουργίας των αρδευτικών οργανισμών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόταση για υδρογεωλογική διερεύνηση των φυσικών πηγών που περιβάλλουν την πεδιάδα των Σερρών, καθώς ενδεχόμενη αξιοποίησή τους θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων σε περιόδους αυξημένων αναγκών.

Παράλληλα, η ολοκλήρωση αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων θα μπορούσε να μειώσει τους κινδύνους καταστροφών στις καλλιέργειες από έντονα καιρικά φαινόμενα, τα οποία τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα.

Για τις ΔΕΥΑ

Οι προτάσεις της κίνησης ενισχύουν τον θεσμικό ρόλο των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση του πόσιμου νερού πρέπει να παραμείνει σε δημόσιους, αποκεντρωμένους φορείς με τοπική λογοδοσία.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει διατήρηση της ευθύνης λήψης αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο, ώστε κάθε περιοχή να μπορεί να σχεδιάζει τις παρεμβάσεις της ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες της.

Παράλληλα, η πρόταση για συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων και προστασία των υδροληψιών προϋποθέτει επενδύσεις σε τεχνολογικό εξοπλισμό, επιστημονική παρακολούθηση και σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα, στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν την αξιοπιστία των υπηρεσιών ύδρευσης.

Για τους πολίτες

Για τους κατοίκους της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών, η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στο ποιος διαχειρίζεται το νερό, αλλά επεκτείνεται και στην ποιότητα, την επάρκεια και το κόστος του.

Η μείωση των διαρροών στα δίκτυα, η προστασία των υδροφόρων οριζόντων και η ορθολογική χρήση των διαθέσιμων αποθεμάτων μπορούν να συμβάλουν στη διασφάλιση επαρκούς πόσιμου νερού για τις επόμενες δεκαετίες, περιορίζοντας παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Εξίσου σημαντική είναι η πρόταση για ενεργό συμμετοχή των πολιτών και των χρηστών του νερού στη διαμόρφωση των πολιτικών διαχείρισης, καθώς εισάγει τη λογική ότι η προστασία των υδάτινων πόρων δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της Πολιτείας, αλλά συλλογική υποχρέωση της κοινωνίας.

Το διακύβευμα της δημόσιας διαβούλευσης

Η παρέμβαση των «Ενεργών Πολιτών Σερρών – Myseety» εντάσσεται σε μια ευρύτερη εθνική συζήτηση για το μοντέλο διαχείρισης των υδάτων στην Ελλάδα.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη για καλύτερο συντονισμό, σύγχρονες υποδομές και αποτελεσματικότερη διοίκηση. Από την άλλη, αναδεικνύεται ο προβληματισμός για το κατά πόσο οι αλλαγές που προωθούνται ενδέχεται να μεταβάλουν τον δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης του νερού.

Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα αφορά άμεσα τις Σέρρες, μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή, όπου η επάρκεια και η ποιότητα των υδάτινων πόρων αποτελούν βασική προϋπόθεση τόσο για την αγροτική παραγωγή όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. Η δημόσια διαβούλευση αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο πεδίο διαμόρφωσης των τελικών επιλογών της Πολιτείας για ένα ζήτημα που θα επηρεάσει τις επόμενες δεκαετίες.