Πίσω από τα μεγάλα λόγια περί «700 εκατομμυρίων καταναλωτών» και «στρατηγικής αυτονομίας», κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: η απελευθέρωση των αγορών προς όφελος των πολυεθνικών και εις βάρος των μικρών και μεσαίων παραγωγών.

Άνισος ανταγωνισμός – προδιαγεγραμμένη ήττα

Η συμφωνία ανοίγει διάπλατα την ευρωπαϊκή αγορά σε φθηνά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα από τη Λατινική Αμερική, τα οποία:

• παράγονται με πολύ χαμηλότερο κόστος,

• υπόκεινται σε χαλαρότερους περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κανόνες,

• δεν δεσμεύονται από το αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο που ισχύει για τους Ευρωπαίους αγρότες.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, με μικρό κλήρο, υψηλό κόστος παραγωγής και ήδη πιεσμένο αγροτικό εισόδημα, ο ανταγωνισμός αυτός δεν είναι «ευκαιρία». Είναι οικονομικός στραγγαλισμός.

Πλήγμα στην ποιότητα και στην εμπιστοσύνη του καταναλωτή

Η ελληνική αγροδιατροφική ταυτότητα βασίζεται στην ποιότητα, στην ιχνηλασιμότητα και στην προστιθέμενη αξία. Η Mercosur, όμως:

• αυξάνει τον κίνδυνο εισαγωγής προϊόντων με διαφορετικά πρότυπα ασφάλειας,

• θολώνει την εικόνα της αγοράς ως προς την προέλευση,

• υπονομεύει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή στο «ευρωπαϊκό τρόφιμο».

Όταν η ποσότητα και το χαμηλό κόστος γίνονται κυρίαρχα κριτήρια, η ποιότητα μετατρέπεται σε πολυτέλεια. Και αυτό είναι στρατηγικό λάθος για μια χώρα που δεν μπορεί ,ούτε πρέπει, να ανταγωνιστεί με όρους μαζικής παραγωγής.

Αγρότες εκτός κάδρου αποφάσεων

Η συμφωνία ήρθε παρά τις έντονες αντιδράσεις αγροτών και κτηνοτρόφων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι φωνές τους αγνοήθηκαν, στο όνομα μιας αφηρημένης «ανάπτυξης», που:

• δεν απαντά στο ερώτημα ποιος κερδίζει και ποιος χάνει,

• δεν συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις προστασίας,

• δεν προβλέπει πραγματικά αντισταθμιστικά μέτρα για τις πιο ευάλωτες αγροτικές οικονομίες.

Η Ελλάδα, για άλλη μια φορά, εμφανίζεται ως παθητικός αποδέκτης αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού, χωρίς εθνική στρατηγική για τον πρωτογενή τομέα.

Ταφόπλακα με ευρωπαϊκή σφραγίδα

Η Mercosur δεν είναι απλώς μια εμπορική συμφωνία. Είναι μια πολιτική επιλογή που:

• επιταχύνει τη συγκέντρωση της παραγωγής,

• οδηγεί σε εγκατάλειψη της υπαίθρου,

• μετατρέπει τη διατροφή σε χρηματιστηριακό προϊόν.

Για την Ελλάδα, με τον ήδη δοκιμαζόμενο αγροτικό κόσμο, η συμφωνία αυτή λειτουργεί ως ταφόπλακα. Όχι μόνο για το εισόδημα των παραγωγών, αλλά για την ίδια τη δυνατότητα της χώρας να ελέγχει τι παράγει, τι καταναλώνει και με ποιους όρους.

Η συζήτηση μεταφέρεται πλέον στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εκεί θα κριθεί αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να θυσιάζει την αγροτική της βάση στον βωμό του «ελεύθερου εμπορίου» ή αν  έστω και την ύστατη στιγμή  θα αναγνωρίσει ότι χωρίς πρωτογενή τομέα δεν υπάρχει ούτε οικονομική κυριαρχία ούτε κοινωνική συνοχή.

Π.Τ