Το Το Μυστικό του Ν.Θ. δεν είναι απλώς το πρώτο μυθιστόρημα του Σωτήρη Παλάσκα. Είναι μια φιλόδοξη και ώριμη κατάθεση, ένα έργο που επιχειρεί και καταφέρνει  να αφηγηθεί τη μεγάλη ιστορία της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις μικρές, καθημερινές ζωές των ανθρώπων της.

Το νησί ως σκηνή και ως σύμβολο

Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται ένα νησί του Αιγαίου. Όχι ως καρτ-ποστάλ, αλλά ως ζωντανός κοινωνικός οργανισμός. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, το νησί μεταμορφώνεται σταδιακά: ο τουρισμός, η «ανάπτυξη», το εύκολο χρήμα επαναπροσδιορίζουν το αξιακό σύστημα των κατοίκων. Το τοπίο, οι σχέσεις, ακόμη και η μνήμη, αρχίζουν να αντιμετωπίζονται ως προς «αξιοποίηση».

Ο Παλάσκας παρακολουθεί αυτή τη μετάβαση με διεισδυτικό βλέμμα, χωρίς διδακτισμό, αφήνοντας τα γεγονότα και τους χαρακτήρες να μιλήσουν από μόνοι τους.

Ο θησαυρός που πάντα απομακρύνεται

Παράλληλα με τον κόσμο των ενηλίκων, μια παρέα παιδιών περνά τα καλοκαίρια της στο νησί αναζητώντας τον θησαυρό των πειρατών. Το παιδικό παιχνίδι λειτουργεί ως καθρέφτης της κοινωνικής πραγματικότητας: όσο πλησιάζει κανείς στον θησαυρό, τόσο αυτός χάνεται. Και στις δύο αφηγήσεις, η αναζήτηση οδηγεί τελικά σε μια επίπονη συνειδητοποίηση — ότι οι πραγματικές αξίες δεν μετρώνται σε χρυσά νομίσματα.

Ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα μνήμης και ευθύνης

Το Μυστικό του Ν.Θ. είναι ένα πολυπρόσωπο, πολυφωνικό μυθιστόρημα. Οι εναλλαγές εστίασης συνθέτουν σταδιακά ένα ψηφιδωτό χαρακτήρων, όπου κάθε φωνή προσθέτει μια διαφορετική οπτική στην ίδια ιστορία. Ο αναγνώστης δεν καθοδηγείται∙ καλείται να συμμετάσχει, να κρίνει, να αναμετρηθεί με τις αντιφάσεις.

Παρά την έκτασή του, το βιβλίο διαβάζεται με ένταση και ρυθμό: μυστήριο, ανατροπές και σασπένς συνυπάρχουν με κοινωνικό στοχασμό και υπόγειους συμβολισμούς.

Η γραφή

Η γλώσσα του Παλάσκα είναι άμεση και ζωντανή, με προφορικότητα όπου απαιτείται, αλλά και με αφηγηματική πειθαρχία. Πίσω από τις σελίδες διακρίνεται η εμπειρία του τόπου, η βιωμένη γνώση των κοινωνικών μεταβολών, αλλά και η επίγνωση των πολιτικών και συλλογικών διαψεύσεων των τελευταίων δεκαετιών.

Γιατί να το διαβάσουμε

Γιατί είναι ένα μυθιστόρημα που:

• αφηγείται μια συναρπαστική ιστορία,

• μιλά με ειλικρίνεια για την Ελλάδα της Μεταπολίτευσης και μετά,

• προβληματίζει χωρίς να ηθικολογεί,

• και αφήνει τον αναγνώστη με ερωτήματα που επιμένουν.

Με το Μυστικό του Ν.Θ., ο Σωτήρης Παλάσκας συστήνεται ως μια νέα, σοβαρή φωνή της ελληνικής λογοτεχνίας. Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται απλώς, αλλά μένει σαν υπενθύμιση για το τι χάθηκε και τι ίσως μπορεί ακόμη να σωθεί.

Π.Τ