Πρωτοσέλιδο

39+1 ημέρες για τα Χριστούγεννα: Τοπικά έθιμα και παραδόσεις

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Το κλίμα και η ατμόσφαιρα των εορτών έχει ξεκινήσει να αιωρείται. Η αγορά της πόλης ξεκινά δειλά δειλά  να «βάζει τα καλά» της, τα τουριστικά γραφεία είναι έτοιμα να μας  «ταξιδέψουν» σε πανέμορφους προορισμούς για να ζήσουμε την απόλυτη μαγεία των Χριστουγέννων και ο καθένας μας ψάχνει να βρει τα κατάλληλα στολίδια για να  «φέρει» τα Χριστούγεννα σπίτι του.  

Αυτές τις ημέρες όμως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τις παραδόσεις,  τα ήθη και τα έθιμα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων και της νέας χρονιάς. Αρκετοί Σερραίοι προσπαθούν να «παντρέψουν» τις παραδόσεις με το σήμερα, κρατώντας αναλλοίωτα στον χρόνο τα ήθη και τα έθιμα. Ο Νομός φημίζεται για τον λαογραφικό πλούτο που έχει και όπως είναι φυσικό  σε αυτό συμβάλει η ιδιαίτερη σύνθεση του πληθυσμού, αφού αποτελείται από  Βλάχους, Θρακιώτες, Μικρασιάτες, Ντόπιους, Πόντιους κ.α.

Αξίζει, λοιπόν, να αναφέρουμε ορισμένα έθιμα από τα χωριά του Νομού μας.

Ζευγολατείο Σερρών

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων εδώ και πολλά χρόνια τα νεαρά και ελεύθερα παλικάρια του χωριού έβγαιναν να πουν τα κάλαντα από την Θράκη.

Κάλαντα Χριστουγέννων Θράκης

Χριστός γεννάται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλληκάρια

Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες
κι ή Παναγιά μας κοιλοπονούσε

Κι η Παναγιά μας κοιλοπονούσε
κοιλοπονούσε παρακαλούσε

Κοιλοπονούσε παρακαλούσε
όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους

Όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους
τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν

Τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν
μαμμή γυρεύουν για μήλο τρέχουν

Οι άι Αποστόλοι για μήλο τρέχουν
ώσπου να πάνε κι ώσπου να έρθουν

Η Παναγιά μας ξελευτερώθει
μέσα στις δάφνες μεσ’ στα λουλούδια

Μέσα στις δάφνες μέσ’ στα λουλούδια
κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι

Κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι
σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι

Σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι
σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη

Σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη
στη φαμελιά του και στα παιδιά του

Το έθιμο αυτό διατηρείται μέχρι και σήμερα, με τους λιγοστούς κατοίκους του χωριού να αδημονούν πως και πως αυτή την στιγμή για να τα καμαρώσουν και να μνημονεύσουν τα παλιά.

Δαρνακοχώρια

Στα Δαρνακοχώρια, στα χωριά αυτά συναντάμε ως έθιμο το Χριστόψωμο «το ψωμί του Χριστού». Οι νοικοκυρές των συγκεκριμένων χωριών ξεκινούν νωρίς το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων να φτιάχνουν με ιδιαίτερη ευλάβεια και με ειδική μαγιά (από ξερό βασιλικό κ.ά) το Χριστόψωμο. Απαραίτητος επάνω, είναι χαραγμένος ο σταυρός.

Στην συνέχεια ο νοικοκύρης παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει και το κόβει, με την παρουσία πάντα όλων των μελών της οικογένειας.

Χωριά της Νιγρίτας

Το  «Χριστόξυλο» και το «Πάντρεμα της φωτιάς» είναι έθιμα άγνωστα προς τους περισσότερους από εμάς, σήμερα υλοποιούνται στα χωριά της Νιγρίτας.

 Το «Χριστόξυλο» συμβόλιζε τη ζεστασιά στο Θείο Βρέφος, αλλά και το διώξιμο των κακών πνευμάτων, ως «Χριστόξυλο»  χρησιμοποιείται οποιοδήποτε μεγάλο ξύλο ή κούτσουρο, και  είναι το πρώτο  που θα καεί στο τζάκι το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, αφού το πρωί της ίδιας μέρας καθαριστεί το τζάκι επιμελώς. Αυτό που κάνει την συγκεκριμένη διαδικασία να διαφέρει είναι ότι η φωτιά αυτή πρέπει να διατηρηθεί ως την ημέρα των Θεοφανίων. Η στάχτη που δημιουργείτε στο τζάκι εκείνες τις ημέρες (από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα) θεωρείται πως διώχνει το κακό και γι’ αυτό σκορπίζεται γύρω από το σπίτι, τους στάβλους αλλά και στα χωράφια.

Όσο αφορά το έθιμο του παντρέματος της φωτιάς, σε αυτό το έθιμο αντί για ένα ξύλο, διάλεγαν δύο. Ένα ξύλο από δέντρο με αρσενικό όνομα και ένα με θηλυκό, προκειμένου να συμβολίζουν το ζευγάρι του σπιτιού και τα άναβαν μαζί.


Επιμέλεια: Μουταφίδου Δήμητρα


Newsletter

Σαν σήμερα...

1905 | 

Επισκέφθηκε για δεύτερη φορά τις Σέρρες ο Επιθεωρητής των ελληνικών σχολείων της Μακεδονίας, καθηγητής Δημήτριος Σάρος. Η τελευταία του επίσκεψη έγινε στις 1 έως 3 Μαρτίου 1906.

1913 | 

Κυκλοφόρησε η πρώτη μετά την απελευθέρωση από τον Οθωμανικό ζυγό σερραϊκή εφημερίδα «ΣΕΡΡΑΙ» που ήταν «εβδομαδιαία, πολιτική, κοινωνιολογική, φιλολογική, δικαστική και των ειδήσεων» με διευθυντή το δικηγόρο Δ.Σ. Παπαντωνίου και διαχειριστή τον Β.Σ. Παπαντωνίου. Είχε τέσσερις σελίδες, σε σχήμα 37Χ45 και με τιμή φύλλου πέντε λεπτά. Η εφημερίδα έβγαινε κάθε Κυριακή.

1923 | 

Επανιδρύθηκε στην πόλη η Ομάδα Προσκόπων Σερρών από τον τότε υπηρετούντα στο 19ο Σύνταγμα Πεζικού Ανθυπολοχαγό Γεώργιο Βλάχο προερχόμενο από την 9η Ομάδα Ναυτοπροσκόπων Αθηνών. Ο ίδιος ανέλαβε την αρχηγεία της Ομάδας με υπαρχηγό τον Αλέξανδρο Σάββα και το σύνολο αποτέλεσαν μαθητές του εδρεύοντος στις Σέρρες Αγροτικού Ορφανοτροφείου Αρρένων. Η πρώτη προσκοπική ομάδα στην πόλη των Σερρών ιδρύθηκε το 1915 αλλά λόγο των γεγονότων που ακολούθησαν ( Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος και Βουλγαρική κατοχή) δεν πρόλαβε να αναπτυχθεί και να δραστηριοποιηθεί και σύντομα διαλύθηκε.

1928 | 

Πραγματοποιήθηκαν στην αίθουσα του Εμπορικού Συλλόγου Σερρών τα εγκαίνια του τηλεφωνικού κέντρου και δικτύου της πόλης.

1928 | 

Ο καινούργιος κινηματογράφος «Ρέμβη», τον οποίο διηύθυνε ο επιχειρηματίας Σαμ. Καμπυλή, πρόβαλε την ταινία «Ο λόγος της τιμής ενός κακούργου». Η «Ρέμβη» που, όπως διαφημίζονταν, βρίσκονταν στην περιοχή της «Νέας Αγοράς», και πιο συγκεκριμένα στο Εσκί Τζαμί, λειτούργησε κατά χρονικά διαστήματα άλλοτε με δύο ονόματα και άλλοτε σε δύο αίθουσες προβάλλοντας ταυτόχρονα δύο ταινίες, από τις οποίες ο θεατής μπορούσε να επιλέξει αυτήν της αρεσκείας του. Την ίδια ημέρα στους κινηματογράφους «Ορφέα» προβάλλονταν η ταινία «Το τέλος του Μόπντε Κάρλο», στο «Πάνθεον» «Ο βασιλιάς της ζούγκλας» και στα «Διονύσια» «Η χορεύτρια του Τσάρου».

1933 | 

Πραγματοποιήθηκε μεγάλη χοροεσπερίδα του Ισραηλιτικού Συλλόγου ΕΡΛΖ, στο ζαχαροπλαστείο Κ. Χριστοδούλου.

1937 | 

Στον κινηματογράφο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Φτωχό πλουσιοκόριτσο» με την Σίρλεϋ Τεμπλ.

1956 | 

(Κυριακή) Πέθανε χτυπημένος από την επάρατη νόσο πρωταθλητής στίβου Θανάσης Μπεκιάρης, στις 12 το μεσημέρι, στο σπίτι του, στην οδό Εφόρων 23, σε ηλικία 50 χρόνων. Ο θάνατός του, κατά το γιατρό Σ. Τσότσαλα που τον πιστοποίησε, προερχόταν «εκ καρκίνου του στομάχου τ.σ. καχεξία».

1963 | 

Ο αρχηγός της Ε.Ρ.Ε. Κωνσταντίνος Καραμανλής αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι. Την αρχηγία του κόμματος ανέλαβε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

1967 | 

Από την αθηναϊκή εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ»: «…ο Ηρακλής και ο Πανσερραϊκός. Δεν κάμπτουνται εύκολα στο γήπεδό τους. Εκεί θα στηριχθούν για να πάρουν τους απαραίτητους βαθμούς ώστε να μη βρεθούν σε δύσκολη θέσι την ώρα της κρίσεως».

1980 | 

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 70 χρόνων από την ίδρυση του ιστορικού ομίλου «Ορφέα» τιμήθηκαν Σερραίοι που διέπρεψαν πανελληνίως στις τέχνες και το πολιτισμό. Συγκεκριμένα τιμήθηκαν οι: Πέτρος Πέννας (Ιστορία), Σάκης Νάσιουτζικ (φιλοσοφία), Νίκος Αστρεινίδης (μουσική), Γιάννης Πατράκογλου (ζωγραφική) και Κώστας Τσέλιος (γελοιογραφία).

1988 | 

(Παρασκευή) Δόθηκε η πρεμιέρα του θεατρικού έργου «Στέλλα Βιολάντη» του Γ. Ξενόπουλου από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Σερρών.

1994 | 

Ξεκίνησε το τριήμερο Αναπτυξιακό Συνέδριο του Νομού Σερρών στην αίθουσα του κινηματοθεάτρου «Αστεριών» υπό την αιγίδα της Νομαρχίας (προσωρινός Νομάρχης Χρήστος Σαλαλές). Οι εργασίες του συνεδρίου κράτησαν μέχρι τις 11 του μηνός και πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και των τοπικών παραγωγικών, κοινωνικών και πολιτιστικών φορέων. Το συνέδριο τελούσε υπό την αιγίδα των υπουργείων Εσωτερικών και Μακεδονίας - Θράκης.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες