Πρωτοσέλιδο

39+1 ημέρες για τα Χριστούγεννα: Τοπικά έθιμα και παραδόσεις

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Το κλίμα και η ατμόσφαιρα των εορτών έχει ξεκινήσει να αιωρείται. Η αγορά της πόλης ξεκινά δειλά δειλά  να «βάζει τα καλά» της, τα τουριστικά γραφεία είναι έτοιμα να μας  «ταξιδέψουν» σε πανέμορφους προορισμούς για να ζήσουμε την απόλυτη μαγεία των Χριστουγέννων και ο καθένας μας ψάχνει να βρει τα κατάλληλα στολίδια για να  «φέρει» τα Χριστούγεννα σπίτι του.  

Αυτές τις ημέρες όμως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τις παραδόσεις,  τα ήθη και τα έθιμα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων και της νέας χρονιάς. Αρκετοί Σερραίοι προσπαθούν να «παντρέψουν» τις παραδόσεις με το σήμερα, κρατώντας αναλλοίωτα στον χρόνο τα ήθη και τα έθιμα. Ο Νομός φημίζεται για τον λαογραφικό πλούτο που έχει και όπως είναι φυσικό  σε αυτό συμβάλει η ιδιαίτερη σύνθεση του πληθυσμού, αφού αποτελείται από  Βλάχους, Θρακιώτες, Μικρασιάτες, Ντόπιους, Πόντιους κ.α.

Αξίζει, λοιπόν, να αναφέρουμε ορισμένα έθιμα από τα χωριά του Νομού μας.

Ζευγολατείο Σερρών

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων εδώ και πολλά χρόνια τα νεαρά και ελεύθερα παλικάρια του χωριού έβγαιναν να πουν τα κάλαντα από την Θράκη.

Κάλαντα Χριστουγέννων Θράκης

Χριστός γεννάται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλληκάρια

Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες
κι ή Παναγιά μας κοιλοπονούσε

Κι η Παναγιά μας κοιλοπονούσε
κοιλοπονούσε παρακαλούσε

Κοιλοπονούσε παρακαλούσε
όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους

Όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους
τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν

Τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν
μαμμή γυρεύουν για μήλο τρέχουν

Οι άι Αποστόλοι για μήλο τρέχουν
ώσπου να πάνε κι ώσπου να έρθουν

Η Παναγιά μας ξελευτερώθει
μέσα στις δάφνες μεσ’ στα λουλούδια

Μέσα στις δάφνες μέσ’ στα λουλούδια
κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι

Κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι
σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι

Σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι
σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη

Σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη
στη φαμελιά του και στα παιδιά του

Το έθιμο αυτό διατηρείται μέχρι και σήμερα, με τους λιγοστούς κατοίκους του χωριού να αδημονούν πως και πως αυτή την στιγμή για να τα καμαρώσουν και να μνημονεύσουν τα παλιά.

Δαρνακοχώρια

Στα Δαρνακοχώρια, στα χωριά αυτά συναντάμε ως έθιμο το Χριστόψωμο «το ψωμί του Χριστού». Οι νοικοκυρές των συγκεκριμένων χωριών ξεκινούν νωρίς το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων να φτιάχνουν με ιδιαίτερη ευλάβεια και με ειδική μαγιά (από ξερό βασιλικό κ.ά) το Χριστόψωμο. Απαραίτητος επάνω, είναι χαραγμένος ο σταυρός.

Στην συνέχεια ο νοικοκύρης παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει και το κόβει, με την παρουσία πάντα όλων των μελών της οικογένειας.

Χωριά της Νιγρίτας

Το  «Χριστόξυλο» και το «Πάντρεμα της φωτιάς» είναι έθιμα άγνωστα προς τους περισσότερους από εμάς, σήμερα υλοποιούνται στα χωριά της Νιγρίτας.

 Το «Χριστόξυλο» συμβόλιζε τη ζεστασιά στο Θείο Βρέφος, αλλά και το διώξιμο των κακών πνευμάτων, ως «Χριστόξυλο»  χρησιμοποιείται οποιοδήποτε μεγάλο ξύλο ή κούτσουρο, και  είναι το πρώτο  που θα καεί στο τζάκι το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, αφού το πρωί της ίδιας μέρας καθαριστεί το τζάκι επιμελώς. Αυτό που κάνει την συγκεκριμένη διαδικασία να διαφέρει είναι ότι η φωτιά αυτή πρέπει να διατηρηθεί ως την ημέρα των Θεοφανίων. Η στάχτη που δημιουργείτε στο τζάκι εκείνες τις ημέρες (από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα) θεωρείται πως διώχνει το κακό και γι’ αυτό σκορπίζεται γύρω από το σπίτι, τους στάβλους αλλά και στα χωράφια.

Όσο αφορά το έθιμο του παντρέματος της φωτιάς, σε αυτό το έθιμο αντί για ένα ξύλο, διάλεγαν δύο. Ένα ξύλο από δέντρο με αρσενικό όνομα και ένα με θηλυκό, προκειμένου να συμβολίζουν το ζευγάρι του σπιτιού και τα άναβαν μαζί.


Επιμέλεια: Μουταφίδου Δήμητρα


Newsletter

Σαν σήμερα...

1875 | 

: Από την εφημερίδα «Ερμής» της Θεσσαλονίκης: «Μανθάνομεν ότι εν Σέρραις ολόκληρη εβραϊκή οικογένεια πολυμελής ασπάσατο τον ισλαμισμόν».

1904 | 

Υποβάλλεται αίτηση ιδρύσεως Στοάς εν Σέρρες προς την Μεγάλη Στοά της Ελλάδος.

1906 | 

Απεβίωσε στην Πάτρα και ετάφη στις Σέρρες ο Γρηγόριος Κωνσταντίνου Ρακιτζής. Γεννήθηκε στις Σέρρες στις 12 Αυγούστου 1834. Από μικρή ηλικία άρχισε να εργάζεται ως υπάλληλος αρτοποιείου και με τις λίγες οικονομίες του κατόρθωσε να αποκτήσει ένα μικρό κατάστημα οινοπνευματωδών ποτών. Με την έντονη εργατικότητά του, στοιχείο που χαρακτήριζε όλη του τη ζωή, το αρχικά μικρό κατάστημα, μετετράπη σε ένα μεγάλο εμπορικό, το μοναδικό το οποίο προμήθευε με οινόπνευμα και ποτά τη Βουλγαρία. Έτσι έγινε ένας από τους ευπόρους εμπόρους των Σερρών. Οι εμπορικές του δραστηριότητες επεκτάθηκαν και σε άλλα προϊόντα εκτός από τα οινοπνευματώδη ποτά, όπως καπνό, βαμβάκι και γλυκάνισο. Η αγάπη του για τα γράμματα τον ώθησε να διαθέσει ολόκληρη την περιουσία του για τη μόρφωση της νεολαίας των Σερρών. Για αυτόν τον σκοπό διέθεσε 10.000 λίρες, για την ανέγερση του Κεντρικού Παρθεναγωγείου. Στη συνέχεια και πάντοτε με την προσωπική του επιστασία, παρέδωσε στη διάθεση της πόλης το «Δούμπειο Νηπιαγωγείο», το Εθνικό Ορφανοτροφείο και ανακαινισμένους τους ναούς του Αγίου Νικολάου και των Ταξιαρχών. Τα αισθήματα αγάπης προς τους συνανθρώπους του τα εξέφρασε είτε με τις προικοδοτήσεις άπορων κοριτσιών, είτε με την κατασκευή καπναποθηκών για να αποθηκεύονται παράλληλα με τα δικά καπνά, και των άπορων καπνοπαραγωγών των Σερρών, πάντοτε με ανιδιοτέλεια. Για αυτήν την τεράστια κοινωνική και φιλανθρωπική δραστηριότητά του ο Γρηγόριος Ρακιτζής ανακηρύχθηκε από την ελληνική Κοινότητα των Σερρών Μεγάλος Ευεργέτης. Τον θάνατό του, θρήνησε με την πάνδημη συμμετοχή του ο Σερραϊκός λαός και σε ένδειξη πένθους πολλοί ήταν αυτοί που φόρεσαν μαύρα περιβραχιόνια κι έκλεισαν όλα τα καταστήματα της αγοράς.

1925 | 

Επισκέφθηκε την πόλη των Σερρών ο δικτάτορας Πάγγαλος.

1934 | 

Συνήλθε το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης των Σερρών μετά την παύση του δημάρχου Δ. Μενύχτα από τη Νομαρχία και εξέλεξε με ψήφους δέκα επί συνόλου ένδεκα ψηφισάντων (οι Φιλελεύθεροι αποχώρισαν), ως νέο «δημαρχούντα» τον Γεώργιο Μόσχο (που παρέμεινε έως τις 31/12/1936) ο οποίος αντικατέστησε τον επίσης «δημαρχούντα» Κων/νο Χατζηδήμο (από 26/7 έως 8/8/1934).

1965 | 

Η εφημερίδα «Ελληνικός Βορράς» έγραψε: «...Εγκαταστάθη εις την πόλην μας πολυμελές συνεργείον γεωλόγων και μεταλλειολόγων, του Ινστιτούτου γεωλογίας και ερευνών υπεδάφους (του Υπουργείου Βιομηχανίας) με επικεφαλής τον γεωλόγον κ. Γ. Μαράτον. Ως εγνώσθη το εν λόγω συνεργείον θα ασχοληθή με την ευρείαν έρευναν, μελέτην και αξιολόγησιν όλων των κοιτασμάτων, τόσον των αργούντων όσον και των εν ενεργεία μεταλλείων του Νομού βάση σχετικού προγράμματος το οποίον κατήρτισεν προ διετίας το υπουργείον Βιομηχανίας».
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες