Η Ελλάδα παρουσιάζεται στα ευρωπαϊκά φόρα ως «θαύμα ανάπτυξης». Το ΑΕΠ αυξάνεται με ταχύτερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της ΕΕ, οι δείκτες λάμπουν και οι υπουργοί ποζάρουν περήφανοι. Κι όμως, η κοινωνία αισθάνεται και είναι  πιο φτωχή από ποτέ. Πώς γίνεται;

Δεν είναι μυστήριο. Η «ανάπτυξη» δεν κατανέμεται δίκαια. Το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ είναι το δεύτερο χαμηλότερο στην Ευρώπη, ενώ το μερίδιο των κερδών εκτοξεύεται. Η «πίτα» μεγαλώνει, αλλά οι εργαζόμενοι παίρνουν ψίχουλα. Από τα 52 δισ. που προστέθηκαν στο ΑΕΠ 2019–2024, μόνο 15 πήγαν σε μισθούς· τα 30 πήγαν στα κέρδη.

Κι αν αναρωτιέστε γιατί τα νοικοκυριά στενάζουν, η απάντηση είναι απλή: η εργασία υπερφορολογείται (άμεσοι φόροι +52% μέσα σε πέντε χρόνια), η ακρίβεια στα βασικά αγαθά ξεπερνά τον μέσο ευρωπαϊκό ρυθμό, τα ενοίκια καλπάζουν, οι συλλογικές συμβάσεις έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Με λίγα λόγια, η ανάπτυξη «γράφεται» στις στατιστικές, όχι στα πορτοφόλια.

Το ίδιο το παραγωγικό μοντέλο είναι βαλτωμένο στην εσωστρέφεια: μικρομάγαζα, αυτοαπασχολούμενοι, ατέλειωτες ώρες δουλειάς με εξαιρετικά χαμηλή παραγωγικότητα. Οι Έλληνες δουλεύουν περισσότερο από όλους στην ΕΕ και παράγουν λιγότερο. Όχι επειδή είναι «τεμπέληδες», αλλά γιατί ζουν και εργάζονται σε ένα θεσμικό περιβάλλον που πνίγει την παραγωγικότητα: γραφειοκρατία, πελατειακό κράτος, αδύναμοι θεσμοί, διαφθορά.

Και τι απαντά η κυβέρνηση; Με «φορολογικές μεταρρυθμίσεις» που θυμίζουν κουπόνια και επιδόματα. Μείωση ΦΠΑ στα Δωδεκάνησα, 13ος μισθός στους ένστολους, ελαφρύνσεις σε οικογένειες με εισόδημα 40–60 χιλιάδες. Δηλαδή δώρα σε συγκεκριμένα ακροατήρια, όχι ουσιαστική ανακούφιση για τα χαμηλά και μεσαία στρώματα. Η φτώχεια δεν πολεμιέται με κουπόνια, ούτε με λογιστικά τρικ.

Όσο για τη ρητορική περί «νέου παραγωγικού μοντέλου»; Πρόκειται για το πιο βολικό ευχολόγιο. Οι εξαγωγές αυξάνονται, αλλά οι εισαγωγές αυξάνονται ακόμα πιο γρήγορα. Το εμπορικό έλλειμμα φουσκώνει. Οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται είναι χαμηλής ποιότητας και χαμηλών αποδοχών. Αν αυτό είναι το «νέο μοντέλο», τότε μιλάμε για παλιά φτώχεια με καινούργιο περιτύλιγμα.

Η ουσία είναι πολιτική: η χώρα αναπτύσσεται για λίγους και καταρρέει για τους πολλούς. Ο πλούτος συγκεντρώνεται στα κέρδη, ενώ οι μισθοί, οι νέοι, οι οικογένειες με παιδιά, η μεσαία τάξη, σπρώχνονται στο περιθώριο. Όσο η διακυβέρνηση παραμένει δέσμια των πελατειακών δικτύων και της διαφθοράς, κανένα ΑΕΠ, όσο κι αν αυξάνεται, δεν πρόκειται να μετατραπεί σε πραγματική ευημερία.

Η ανάπτυξη υπάρχει. Αλλά δεν είναι «για όλους». Είναι για τους λίγους. Και αυτό δεν είναι απλώς οικονομικό πρόβλημα ,είναι βαθιά πολιτικό.