Η κυβέρνηση πανηγυρίζει ξανά για τα υπερπλεονάσματα. Οι αριθμοί ευημερούν, τα δελτία Τύπου μιλούν για «δημοσιονομική σταθερότητα» και οι υπουργοί εμφανίζουν την οικονομία ως υπόδειγμα επιτυχίας στην Ευρώπη. Μόνο που πίσω από τους ψυχρούς αριθμούς κρύβεται μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα: τα πλεονάσματα αυτά δεν παράγονται από ανάπτυξη, παραγωγική ανασυγκρότηση ή αύξηση του πραγματικού πλούτου της κοινωνίας. Παράγονται από το «στύψιμο» των πολιτών.

Από μισθούς που δεν φτάνουν μέχρι τα μέσα του μήνα. Από συνταξιούχους που μετρούν τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ. Από μικρομεσαίους επαγγελματίες που λειτουργούν υπό καθεστώς μόνιμης οικονομικής ασφυξίας. Από μια κοινωνία που πληρώνει ακριβότερα τρόφιμα, ακριβότερη ενέργεια, ακριβότερη στέγη και ταυτόχρονα ακούει ότι «η οικονομία πάει καλά».

Η αλήθεια είναι απλή και πολιτικά άβολη: όταν η καθημερινότητα γίνεται δυσβάσταχτη για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, αλλά το κράτος εμφανίζει υπερπλεονάσματα, τότε κάτι βαθιά άδικο συμβαίνει. Γιατί το κράτος δεν δημιουργεί πλούτο από μόνο του. Αντλεί πόρους από την κοινωνία. Και όταν οι πολίτες στενάζουν, ενώ το υπουργείο Οικονομικών πανηγυρίζει, τότε το «θαύμα» είναι στην πραγματικότητα αφαίμαξη.

Η κυβέρνηση επιλέγει να μετατρέπει την υπερφορολόγηση και την ακρίβεια σε εργαλείο δημοσιονομικής επίδοσης. Ο ΦΠΑ στα τρόφιμα και στα βασικά αγαθά γεμίζει τα κρατικά ταμεία όσο οι οικογένειες αδειάζουν τα δικά τους. Οι έμμεσοι φόροι, οι ανατιμήσεις και η διαρκής συμπίεση των πραγματικών εισοδημάτων παρουσιάζονται σχεδόν ως… εθνική επιτυχία.

Και το πιο επικίνδυνο είναι ότι επιχειρείται να καλλιεργηθεί η αντίληψη πως αυτή η κατάσταση είναι «κανονικότητα». Ότι οι νέοι άνθρωποι πρέπει να συνηθίσουν να ζουν με χαμηλούς μισθούς και πανάκριβη ζωή. Ότι οι εργαζόμενοι οφείλουν να αισθάνονται και ευγνωμοσύνη επειδή απλώς… εργάζονται. Ότι οι πολίτες πρέπει να χειροκροτούν πλεονάσματα τα οποία δεν επιστρέφουν ποτέ πραγματικά στην κοινωνία.

Όμως μια οικονομία δεν κρίνεται μόνο από τους αριθμούς των Βρυξελλών ή τις αξιολογήσεις των οίκων. Κρίνεται από το αν μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς ο πολίτης. Από το αν υπάρχει κοινωνική κινητικότητα, προοπτική και ασφάλεια. Από το αν οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν οικογένεια χωρίς να φοβούνται το τέλος του μήνα.

Στην Ελλάδα του 2026, δυστυχώς, η κυβέρνηση δείχνει να θεωρεί μεγαλύτερη επιτυχία το πλεόνασμα στους πίνακες του υπουργείου παρά το πλεόνασμα αξιοπρέπειας στην κοινωνία.

Και αυτό δεν είναι οικονομική στρατηγική. Είναι πολιτική επιλογή.

Πασχάλης Θ. Τόσιος