Η απιστία είναι από τις βαθύτερες ρωγμές που μπορεί να δημιουργηθούν σε μια σχέση. Δεν αφορά μόνο τη σεξουαλική ή συναισθηματική επαφή με ένα τρίτο πρόσωπο. Αγγίζει την εμπιστοσύνη, την αίσθηση ασφάλειας και όλα όσα οι δύο σύντροφοι θεωρούσαν μέχρι τότε δεδομένα.

Όταν αποκαλύπτεται, τα ερωτήματα συνήθως είναι περισσότερα από τις απαντήσεις: Γιατί συνέβη; Ήταν μια στιγμιαία παρόρμηση ή το σύμπτωμα μιας σχέσης που είχε ήδη φθαρεί; Μπορεί η εμπιστοσύνη να αποκατασταθεί ή η προδοσία σηματοδοτεί οριστικά το τέλος;

Ο κινηματογράφος επιστρέφει συχνά στην απιστία ακριβώς επειδή δεν υπάρχει μία απάντηση που να χωρά σε όλες τις ανθρώπινες ιστορίες.

Η απιστία δεν έχει παντού τα ίδια όρια

Κάθε ζευγάρι ορίζει διαφορετικά τα όρια της πίστης και της δέσμευσης. Για κάποιους, απιστία θεωρείται αποκλειστικά η σεξουαλική πράξη. Για άλλους, μπορεί να είναι μια κρυφή συναισθηματική σχέση, μια διαδικτυακή επικοινωνία ή η ανάπτυξη οικειότητας με τρίτο πρόσωπο.

Ο κοινός παρονομαστής είναι η παραβίαση μιας συμφωνίας εμπιστοσύνης , ακόμη κι αν αυτή δεν ειπώθηκε ποτέ με λόγια.

Η προδοσία μπορεί να προκαλέσει σοκ, θυμό, θλίψη, ανασφάλεια και σοβαρή αμφισβήτηση της προσωπικής αξίας του ανθρώπου που εξαπατήθηκε. Παράλληλα, φέρνει και τους δύο συντρόφους αντιμέτωπους με όσα απέφευγαν να συζητήσουν: τη συναισθηματική απόσταση, τη ρουτίνα, την έλλειψη επικοινωνίας, την ανάγκη επιβεβαίωσης ή τον φόβο της δέσμευσης.

Κάποιες σχέσεις τελειώνουν. Άλλες επιχειρούν μια δύσκολη επανεκκίνηση. Σε κάθε περίπτωση, η επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση είναι σχεδόν αδύνατη. Το ζευγάρι είτε θα χωρίσει είτε θα χρειαστεί να δημιουργήσει από την αρχή μια διαφορετική σχέση.

Πέντε ταινίες για τις διαφορετικές όψεις της απιστίας

The Ice Storm (1997)

Ο Ανγκ Λι μεταφέρει τον θεατή στα αμερικανικά προάστια της δεκαετίας του 1970 και παρακολουθεί δύο οικογένειες παγιδευμένες μέσα στη σιωπή, στη μοναξιά και στην κοινωνική υποκρισία.

Οι εξωσυζυγικές σχέσεις δεν παρουσιάζονται ως αποτέλεσμα ενός μεγάλου πάθους. Γεννιούνται από τη συναισθηματική αποξένωση και από την ανάγκη των ηρώων να ξεφύγουν από μια ζωή που έχει χάσει τη ζωντάνια της. Η προσωρινή διαφυγή, όμως, δεν τους απελευθερώνει. Αντίθετα, μεγαλώνει ακόμη περισσότερο την απόσταση ανάμεσα στους ίδιους και στους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα τους.

Unfaithful (2002)

Η Κόνι, την οποία υποδύεται η Νταϊάν Λέιν, φαίνεται να ζει έναν ήρεμο και σταθερό γάμο. Μια τυχαία γνωριμία, όμως, ξυπνά μέσα της την επιθυμία για ένταση, αυθορμητισμό και κίνδυνο.

Η ταινία του Έιντριαν Λιν δεν αντιμετωπίζει την απιστία ως μια ιδιωτική περιπέτεια χωρίς συνέπειες. Δείχνει πώς ένα μυστικό μπορεί να εξαπλωθεί σαν δηλητήριο, μετατρέποντας την επιθυμία σε ενοχή, την υποψία σε εμμονή και τη ζήλια σε καταστροφικό θυμό. Η προδοσία γίνεται η αφετηρία μιας αλυσίδας γεγονότων που κανείς δεν μπορεί πλέον να ελέγξει.

Closer (2004)

Τέσσερις άνθρωποι μπλέκονται σε ένα σκληρό παιχνίδι έλξης, ψέματος και συναισθηματικής εξουσίας. Στο «Closer» η αλήθεια δεν λειτουργεί πάντοτε λυτρωτικά. Συχνά χρησιμοποιείται ως όπλο για να πληγώσει, να ταπεινώσει ή να εξασφαλίσει τον έλεγχο.

Οι ήρωες απαιτούν απόλυτη ειλικρίνεια, αλλά δυσκολεύονται να αντέξουν όσα μαθαίνουν. Η ταινία αποτυπώνει με ωμό τρόπο την ανάγκη του προδομένου συντρόφου να γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια, ακόμη κι όταν αυτή η γνώση κάνει τον πόνο βαθύτερο. Παράλληλα, αναδεικνύει πόσο εύκολα η αγάπη μπορεί να μετατραπεί σε ανταγωνισμό και εκδίκηση.

Crazy, Stupid, Love (2011)

Σε πιο ανάλαφρο τόνο, η ταινία χρησιμοποιεί την απιστία ως αφορμή για αυτογνωσία και επαναπροσδιορισμό. Ένας άνδρας βλέπει τον γάμο του να καταρρέει και αναγκάζεται να εξετάσει όχι μόνο την πράξη της συζύγου του, αλλά και τη δική του μακρόχρονη απουσία από τη σχέση.

Χωρίς να δικαιολογεί την προδοσία, η ιστορία δείχνει ότι μια κρίση μπορεί να αποκαλύψει προβλήματα τα οποία υπήρχαν πολύ πριν από αυτήν. Η συμφιλίωση παρουσιάζεται ως πιθανότητα, όχι όμως ως εύκολη λύση. Προϋποθέτει ευθύνη, ειλικρινή αλλαγή και κοινή προσπάθεια.

The Other Woman (2014)

Η απιστία μεταφέρεται στο πεδίο της κωμωδίας, όταν η σύζυγος ενός άνδρα ανακαλύπτει ότι δεν είναι η μοναδική γυναίκα που εξαπατά. Αντί οι γυναίκες να στραφούν η μία εναντίον της άλλης, αποφασίζουν να συνεργαστούν.

Πίσω από την εκδικητική και χιουμοριστική πλοκή βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα ανατροπή: η ευθύνη δεν μεταφέρεται στις γυναίκες που εξαπατήθηκαν, αλλά σε εκείνον που οικοδόμησε τις σχέσεις του πάνω στο ψέμα. Η απογοήτευση μετατρέπεται σε αλληλεγγύη, φιλία και προσωπική ενδυνάμωση.

Όταν η οθόνη γίνεται καθρέφτης των σχέσεων

Οι πέντε ταινίες προσεγγίζουν την απιστία από διαφορετικές πλευρές: ως αναζήτηση έντασης, ως αποτέλεσμα αποξένωσης, ως παιχνίδι εξουσίας, ως αφορμή επανεκκίνησης ή ως εμπειρία που οδηγεί στην ανεξαρτησία.

Καμία δεν προσφέρει μια καθολική απάντηση στο ερώτημα εάν μια σχέση μπορεί να επιβιώσει μετά την προδοσία. Υπενθυμίζουν, όμως, ότι πίσω από κάθε παράλληλη σχέση υπάρχουν άνθρωποι, επιλογές και συνέπειες.

Στη μεγάλη οθόνη, όπως και στη ζωή, η απιστία δεν τελειώνει τη στιγμή που αποκαλύπτεται. Τότε ακριβώς αρχίζει η δυσκολότερη ιστορία.