Με ορίζοντα τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και υπό το βάρος των νέων ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, η κυβέρνηση εισέρχεται στην τελική ευθεία για τη διαμόρφωση του οικονομικού πακέτου που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Το επόμενο δίμηνο θεωρείται καθοριστικό τόσο για τον προσδιορισμό του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου όσο και για την οριστικοποίηση των μέτρων που θα εφαρμοστούν από το 2027. Παράλληλα, οι ανακοινώσεις της ΔΕΘ αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό άξονα της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια, σε μια περίοδο όπου το πολιτικό ενδιαφέρον στρέφεται ήδη στις επόμενες εθνικές εκλογές.

Ο δημοσιονομικός χώρος και οι ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος ανέρχεται σε περίπου 1,15 δισεκατομμύρια ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού προέρχεται από την υπεραπόδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος, ενώ επιπλέον πόροι προκύπτουν από κονδύλια που είχαν προβλεφθεί για έκτακες ενεργειακές παρεμβάσεις αλλά, μέχρι στιγμής, δεν κρίθηκε αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν.

Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι το τελικό ποσό ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, εφόσον ολοκληρωθούν θετικά οι τεχνικές διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον υπολογισμό των δημοσιονομικών δαπανών και την αξιοποίηση της νέας ρήτρας ευελιξίας για επενδύσεις στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας.

Η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί μέσα στον Αύγουστο, όταν θα έχει αποσαφηνιστεί τόσο η πορεία των δημοσίων οικονομικών όσο και οι δυνατότητες που προσφέρουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες.

Τα μέτρα που έχουν ήδη ενταχθεί στον κυβερνητικό σχεδιασμό

Στον σχεδιασμό της κυβέρνησης περιλαμβάνονται παρεμβάσεις που θεωρούνται ήδη ώριμες για εφαρμογή και αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό κορμό των εξαγγελιών της ΔΕΘ.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η αντίστοιχη αναπροσαρμογή των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για σημαντικό αριθμό συνταξιούχων, νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών, καθώς και οι φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν ήδη νομοθετηθεί για επαγγελματίες, αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων.

Παράλληλα, θα συνεχιστεί η εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας για τα εισοδήματα από ακίνητα, με στόχο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα ενοίκια.

Στο τραπέζι νέες φορολογικές παρεμβάσεις

Πέρα από τα ήδη δρομολογημένα μέτρα, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται πρόσθετες παρεμβάσεις, οι οποίες θα εξαρτηθούν από τον τελικό δημοσιονομικό χώρο.

Κεντρική θέση κατέχει η περαιτέρω μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη ρευστότητα της αγοράς και θα δημιουργήσει μεγαλύτερα περιθώρια για επενδύσεις και απασχόληση.

Παράλληλα εξετάζεται η αναθεώρηση ή ακόμη και η κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, εφόσον οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι συνεχίσουν να αποδίδουν σημαντικά αποτελέσματα στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Στεγαστικό και διαθέσιμο εισόδημα

Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορά και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Η κυβέρνηση εξετάζει νέα κίνητρα για την αγορά κατοικίας και τη μακροχρόνια μίσθωση, ενώ μεταξύ των προτάσεων βρίσκεται και η περαιτέρω μείωση της φορολογίας στα εισοδήματα από ενοίκια, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές.

Παράλληλα, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων εισοδηματικών μέτρων για μισθωτούς και συνταξιούχους, τα οποία θα αποφασιστούν λίγο πριν από τη ΔΕΘ, ανάλογα με τις τελικές δημοσιονομικές δυνατότητες.

Η πολιτική σημασία της φετινής ΔΕΘ

Πέρα από το καθαρά οικονομικό σκέλος, η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.

Οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού αναμένεται να αποτελέσουν το βασικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η κυβερνητική στρατηγική για τα επόμενα χρόνια, καθώς η οικονομία εξακολουθεί να αποτελεί το κυρίαρχο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει την πορεία της οικονομίας, την επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και τη δυνατότητα επιστροφής μέρους των δημοσιονομικών υπεραποδόσεων στην κοινωνία μέσω μόνιμων φοροελαφρύνσεων και ενισχύσεων.

Από την άλλη πλευρά, τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναμένεται να εστιάσουν στο κατά πόσο οι εξαγγελίες ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια, το υψηλό κόστος στέγασης και η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθούν να αποτελούν τα σημαντικότερα προβλήματα για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Έτσι, οι επόμενοι δύο μήνες δεν θα καθορίσουν μόνο το ύψος των μέτρων που θα ανακοινωθούν στη Θεσσαλονίκη, αλλά και το οικονομικό και πολιτικό στίγμα με το οποίο θα πορευθεί η κυβέρνηση .